Kok Tortot overleeft de oorlog Nieuwe Lindelauf vol fraaie koksmetaforen

Het langverwachte nieuwe boek van Benny Lindelauf, die met zijn magisch-realistische tweeluik 'Negen open armen' (2004) en 'De hemel van Heivisj' (2010) onuitwisbare indruk maakte, is een absurdistisch sprookje voor (jong)volwassenen over stilzwijgende vriendschap en de waanzin van oorlog voeren.

Dankzij zijn kooktalent is legerkok Tortot nooit als kanonnenvoer geëindigd. De oorlogen van de Keizerlijke Keizers, die al zeventig jaar voortduren, zijn zelfs een 'goede en gulle werkgever'.

Acht broers zijn Tortot als soldaat voorgegaan, geen enkele keerde terug. Hij is erdoor gehard: hij heeft, zegt hij, het hart van een vis, en vissen huilen nooit.

Maar dan komt Halve George (12) in zijn leven, een kindsoldaat, die zich angstig in een augurkenvat van kok Tortot verschanst nadat hij op het slagveld zijn benen heeft verloren en wiens lot hem dieper raakt dat hij wil toegeven.

Opnieuw bewijst Lindelauf dat hij prachtig kan schrijven. Zijn vocabulaire is rijk, hij zet bijzondere personages neer en roept originele beelden op.

Mooi dat veel van zijn beeldspraak gerelateerd is aan het koksvak: 'Tortot voelde zich moe als een aardappel in de wintergrond', en de oude keizer heeft 'levervlekken die als morsige jus uiteengespat waren over zijn handen'.

Aan het 'broer-motief' is te zien dat Lindelauf zijn verhaal zorgvuldig construeert. Tortot ziet zijn eigen familiegeschiedenis weerspiegeld in het leven van Halve George, die óók zijn broers kwijt is. De Keizerlijke Keizers zijn tweelingbroers, die uiteindelijk in een twist verwikkeld raken, en de gebroeders Nilliewasser, sergeant en majoor, staan op gespannen voet. Maar hoewel het boek op al deze fronten deugt, maakt het verhaal - bij mij althans - weinig los. Het staat bol van de ellende, maar die maakt nauwelijks indruk door de vele dwaze voorvallen en absurde details. Het drama wordt, anders gezegd, met een iets te brede glimlach opgediend. Natuurlijk merk je dat Tortot zijn vissenhart steeds meer opent voor Halve George, maar dat ontroert slechts een enkele keer terloops.

Het monnikenwerk van debuterend illustrator Volbeda, een talent om in de gaten te houden, lijdt aan hetzelfde euvel. Hij maakt ongelooflijk gedetailleerde kriebeltekeningen, kunstig gecomponeerde voorstellingen met veel decoratie. Ze zijn ontegenzeggelijk waanzinnig knap gemaakt, maar brengen het verhaal niet dichterbij en raken vaker het hoofd dat het hart.

Benny Lindelauf: Hoe Tortot zijn vissenhart verloor. Ill. Ludwig Volbeda. Querido; 236 blz. euro 19,99. Vanaf 15 jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden