Koffers vol met lonkende brochures moeten alle vooroordelen bestrijden

De glastuinbouw moet naar het noorden worden gehaald, vindt de Tweede Kamer. De verhuissubsidie wordt het lokaas.

Sinds vorige maand is acquisiteur Adri Kuyper van het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) daar regelmatig te vinden, met een koffer vol lonkende brochures. Hij wil glastuinders afbrengen van de vooroordelen dat het koud is in Friesland, Groningen en Drenthe, dat er geen licht is en dat er weinig afzetmogelijkheden zijn.

De noordelijke regio wordt al langer gepromoot. Niet zonder resultaat. Zuidoost-Drenthe, traditioneel het grootste tuinbouwgebied in het noorden, groeide van 1995 op 1996 met 13 procent. En ook het Friese Berlikum en Hoogezand-Sappemeer “doen mooi mee”, vertelt Kuyper.

Maar de werkgelegenheid in het noorden kan een krachtiger impuls wel gebruiken. Daarom heeft het SNN bij minister Van Aartsen van landbouw aangedrongen op meer maatregelen om de verhuizing van glastuinders naar het noorden te stimuleren dan de huidige negen ton voor wervingsactiviteiten. Dat bedrag zou er toe moeten leiden dat het glastuinbouw-areaal de komende drie jaar wordt vergroot van 340 naar 500 hectare.

Het klimaat is gunstig voor het werk van de acquisiteur. Na een paar magere jaren is de markt voor de meeste tuinbouwproducten weer aangetrokken. Het is een goede tijd om te investeren in schaalvergroting, zegt Kuyper.

Daarnaast stelt de toegenomen aandacht voor kwaliteit de ondernemer voor dure innovaties. “Het is dus zaak de kostprijs per vierkante meter omlaag te brengen. In het Westland is dat een groot probleem. De tuinders moeten veel geld uittrekken om hun verouderde kassen te moderniseren en aan de milieu-eisen te voldoen. Heel wat bedrijven kunnen bovendien niet uitbreiden doordat bestemmingsplannen voorrang geven aan huizen, wegen of natuur. Eenderde van de ondernemers in de betreffende gebieden kan op de huidige plek niet uit de voeten.”

Vorig jaar kondigde het ministerie van landbouw dan ook een ingrijpende herstructurering aan van de glastuinbouw, waarvoor de komende tien jaar 300 miljoen gulden wordt uitgetrokken. De sector zelf vindt dat 650 hectare glastuinbouwgrond in het Westland moet verdwijnen en heeft het initiatief genomen zogenoemde integrale ontwikkelingsplannen op te stellen, die in juli klaar moeten zijn.

“Ik loop daar eigenlijk een beetje op vooruit”, zegt Kuyper en noemt de voornaamste verlokkingen van het noorden. “Hier kun je een tuin kopen op de groei, wij bieden planologische zekerheid, een veel goedkopere grondprijs, een moderne infrastructuur. En je wordt hier met open armen ontvangen.”

Kuyper wil de waarde van het Westland “niet uitvlakken”. Maar de voordelen waardoor het gebied groot is geworden, zijn weggevallen, vindt hij. “Dicht bij de veiling zitten is minder belangrijk geworden. Er zijn nu overal in het land punten waar groente wordt verhandeld. Soms gaan de producten rechtstreeks naar de groothandel. Ook voor kennis zijn tuinders allang niet meer aangewezen op het Westland.”

De noordelijke tuinbouwgebieden concurreren niet alleen met bijvoorbeeld Zeeland en de omgeving van Venlo, maar ook met elkaar. De acquisiteur: “Mij maakt het niet uit voor welke provincie een ondernemer kiest. Een tomatenkweker kan in Berlikum profiteren van de lichtintensiteit, Emmen is een goed gebied voor bloemen. In Hoogezand-Sappemeer bestaat veel ervaring met boomkwekerij en in de Eemsmond, waar nu nog geen bedrijven zitten, kan straks restwarmte van de Eemscentrale worden benut. Maar een overweging kan ook zijn dat je de wind om de oren wilt hebben. Dan ga je eerder naar Friesland.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden