Koers te rechts

Bert de Vries neemt dit weekeinde, op het partijcongres van het CDA, afscheid als partijvoorzitter. Het congres kiest dan ook zijn opvolger. De Vries neigt meer naar samenwerking met de VVD. Peter Diepenhorst, fractievoorzitter van het CDA in de Rotterdamse deelgemeente Charlois, mist de sociale betrokkenheid in zijn partij.

Diepenhorst maakt zich grote zorgen over de koers van zijn partij. De 42-jarige docent maatschappijleer kon het billijken dat het CDA na de vorige verkiezingen ging regeren met LPF en VVD. De mensen vroegen erom, zegt hij. Maar het stuit hem geweldig tegen de borst dat het CDA het strategisch akkoord tot inzet van de verkiezingen wil maken, en daarmee kiest voor verdere samenwerking met de liberalen.

Diepenhorst, ooit actief in de Evangelische Volkspartij en sinds een jaar of tien lid van het CDA, vindt dat een riskante route. ,,Dit moet niet te lang duren. Bij de vorige verkiezingen was die rechtse coalitie onvermijdelijk, maar we moeten niet automatisch weer dezelfde keuze maken voor de VVD. Ik denk dat veel mensen al zijn afgehaakt, of passief lid zijn geworden. Dat moeten er niet meer worden.''

De hervormde Diepenhorst, die zichzelf omschrijft als een linkse christen, is bang dat ook de kerkelijke achterban zich van het CDA afkeert. ,,Ik hoor heel vaak van kerkleden dat het CDA voor hen niet meer hoeft. De C van christelijk is ondergesneeuwd. Wat die C precies is, dat is een moeilijke discussie. Maar voor mij is christelijk hetzelfde als sociaal. En dat betekent: opkomen voor de zwakken, oog hebben voor de medemens, standvastig zijn en niet overstag gaan als de maatschappelijke wind anders waait. Naast die kerkelijke achterban hebben we de maatschappelijke organisaties. Daar moeten we ook oog voor houden. Als je je eenzijdig richt op rechts, dan ga je kapot.''

Het sociale gehalte van de centrum-rechtse coalitie is de achterneef van oud-minister Diepenhorst (ARP) tegengevallen. Ook in zijn eigen woonplaats, waar het CDA net als in Den Haag samenwerkt met VVD en Leefbaar Nederland. Het is in Rotterdam alles veiligheid wat de klok slaat, zegt Diepenhorst. Maar ondertussen bezuinigt het veelgeprezen college wel vijftig miljoen op het welzijnswerk. ,,Dus is er geen geld meer voor buurthuizen, voor opbouwwerk. Dan ben je verkeerd bezig.''

Diepenhorst weet dat het CDA een scherp veiligheidsbeleid en een harde aanpak van vreemdelingen juist heel sociaal vindt. Maar het Rotterdamse raadslid denkt daar anders over en hij demonstreert dat aan de hand van een eigen ervaring. Hij is betrokken bij de stichting Match, die criminele jongeren in contact brengt met vrijwilligers. Zij helpen de jonge daders te voorkomen dat ze blijvend het verkeerde pad opgaan. Justitie was enthousiast en financierde het Rotterdamse project. Diepenhorst: ,,En nu hebben we een nieuwe regering, nota bene met een CDA-minister op justitie, en nu is de subsidie stopgezet. Justitie vindt preventie geen taak meer. Hard optreden, dat is het enige dat telt. Ook bij het CDA. We lopen achter de VVD aan, dus moet alles harder, harder, harder.''

,,Bij veiligheid worden de verkeerde accenten gelegd, de WAO-discussie staat te veel in het teken van het verlagen van uitkeringen, aan het onderwijs wordt te weinig gedaan. En het rentmeesterschap, waar is dat gebleven? Daar zie je niks van terug. Sterker, er wordt bezuinigd op het openbaar vervoer. We creëren op die manier zelf de files. Alle plannen staan bol van de doelen, maar bij verkeersveiligheid wordt niet eens meer geprobéérd het aantal doden en gewonden te verminderen.''

Kortom, de sociale dimensie ontbreekt, vindt het kritische lid uit Rotterdam. Hij had van CDA-leider Balkenende anders verwacht: ,,Ik heb veel stukken van hem gelezen over het christelijk sociaal denken, maar dat zie ik onvoldoende terug. Zijn woorden zijn mooi, maar zijn daden ontbreken, zeg ik maar als Rotterdammer.''

Maar wat dan? Diepenhorst mist een 'open discussie' in de partij over de richting waarin het CDA moet gaan. Hij zou willen dat de partij de scenario's op een rij zet. ,,We zitten nu in een winning mood, we bevinden ons op de rechterflank, maar wat doen we met de sociale vleugel? Daar moeten we beter over nadenken.''

Probleem is echter dat de partijtop vanuit de linkervleugel nauwelijks tegenspraak krijgt - omdat het in die linkerhoek op mensen als Willem Aantjes en Doekle Terpstra na, vrijwel leeg lijkt. Vorig jaar nog zochten twaalf wethouders van CDA en GroenLinks toenadering in een manifest ('Een nieuwe lente'). Maar van dat initiatief wordt ook niks meer vernomen. Ironisch genoeg was een van de voortrekkers de Rotterdamse wethouder Van der Tak, die nu samenwerkt met Leefbaar Nederland en de VVD.

Diepenhorst vindt het jammer dat hij in het CDA zo weinig mensen tegenkomt die zijn kritiek delen. Hoe dat komt? ,,Misschien zijn ze bang hun mond open te trekken'', suggereert hij. ,,We waren een partij van losers en nu zijn we er weer. Men wil het nu rustig houden. Het pluche is kennelijk belangrijker dan de ideeën.''

Het CDA hoeft bij Diepenhorst niet aan te komen met de vraag of hij in campagnetijd wil helpen. ,,Ik ben bang dat het CDA verdergaat met de VVD en dat de partij veel van Fortuyn gaat overnemen, om de stemmen van de LPF binnen te halen. Daarvoor wil ik geen campagne voeren. Als ze zo'n keuze maken, dan missen ze de boot.''

Gaat Diepenhorst nog wel stemmen op het CDA? ,,Dat is een moeilijke vraag'', zegt hij. ,,Ik ben benieuwd naar het programma, naar de accenten die worden gelegd. Misschien stem ik op de laatste naam op de CDA-lijst.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden