Koers Indiase munt blijft gestaag kelderen

Opkomende markten uit de gratie van beleggers. Noodmaatregelen Indiase overheid helpen niet, aldus analisten.

JAN KLEINNIJENHUIS

Er gaat de laatste weken bijna geen dag voorbij waarop de autoriteiten in India geen nieuwe maatregelen aankondigen om de koers van de munt te ondersteunen. Maar met iedere nieuwe maatregel lijkt de roepie juist verder weg te zakken.

Sinds mei dit jaar heeft de munt al bijna 15 procent van zijn waarde verloren. Na een aanvankelijke stabilisatie in juli keldert de roepie verder, ondanks de aanstelling van 's lands topeconoom Raghuraman Rajan als nieuwe president van de centrale bank van India.

Rajan kan zijn borst natmaken als hij op 5 september het roer overneemt bij de centrale bank. Veel noodmaatregelen die de afgelopen weken genomen zijn, worden door analisten bestempeld als paniekvoetbal: ze zullen nauwelijks invloed hebben op de wisselkoers. Zo werd een nieuwe heffing van 36 procent aangekondigd op de invoer van flatscreen-televisies en computerschermen. De import van goud werd verboden. Voor Indiase bedrijven en consumenten wordt het veel moeilijker om te investeren in het buitenland of om buitenlandse aandelen te kopen.

Het zijn maatregelen die jaren van moeizame economische liberalisering ongedaan maken, terwijl de munt blijft dalen. En de beperkingen opgelegd aan beleggers zorgen op hun beurt weer voor flinke koersdalingen op de aandelenbeurzen.

De aanleiding voor de koersval van de roepie ligt vooral in de aankondiging van de Amerikaanse centrale bank om op korte termijn minder te stimuleren. Vooralsnog koopt de Fed maandelijks voor 85 miljard dollar aan leningen op. Dat geld wordt op die manier 'vrijgemaakt' om de investeringen op te schroeven, maar een groot deel ervan is door beleggers naar opkomende markten verplaatst in de hoop op een beter rendement.

Maar nu Fed-baas Ben Bernanke in mei het einde van de stimulering aankondigde, raken opkomende landen uit de gratie bij beleggers.

India staat niet alleen. In Indonesië is de roepia op een vierjarig dieptepunt beland en staat de belangrijkste beursindex meer dan 20 procent lager dan in mei.

Ook de Braziliaanse munt, de real, en de Zuid-Afrikaanse rand bleven de afgelopen maanden in waarde dalen.

De problemen zijn het grootst voor landen die kampen met een (groot) tekort op de handelsbalans, ofwel het verschil tussen de import en export. India kampt met een negatieve handelsbalans van ongeveer 5 procent van het totale bruto binnenlands product (bbp), en de koersdaling van de roepie verergert dit probleem. Het land exporteert wel, maar kent weinig sectoren die tegen andere landen op kunnen.

Tegelijkertijd importeert India veel olie, kolen, machines en elektronica. Die goederen worden steeds duurder nu de roepie blijft dalen. Daarnaast kampt de overheid met een flink tekort op de begroting. Dat ging de afgelopen jaren goed zolang geld uit het buitenland India binnenstroomde, maar nu stroomt het geld het land uit.

In Indiase media wordt de vergelijking al getrokken met de economische crisis die het land in 1991 trof. Ook die begon met een flinke koersdaling van de roepie en ging gepaard met een steeds groter tekort op de handelsbalans en de overheidsbegroting. De centrale bank poogde destijds met steunaankopen de koers van de roepie te ondersteunen, maar was al snel door zijn voorraad buitenlandse valuta heen. Uiteindelijk moest het land door het Internationaal Monetair Fonds gered worden van het verzaken van zijn buitenlandse betalingsverplichtingen.

De problemen in India en veel andere Aziatische landen doen ook denken aan de Azië-crisis van eind jaren negentig. Ook toen trokken buitenlandse investeerders plots hun geld terug uit opkomende markten. De koersdalingen van de nationale munten en de daarop volgende betalingsbalansproblemen stortten het ene na het andere land in crisis. Om dat te kunnen opvangen, hebben veel landen hun buitenlandse valutareserves flink verhoogd. De vraag of dat genoeg is geweest, is nu weer actueel.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden