Koerden sluiten Amerikanen in hun hart, dankzij bommen op IS

Succesvolle facebookactie: fotografeer jezelf als het Vrijheidsbeeld

"Het is een boodschap voor Amerika: Help ons met onze vrijheid, bevrijd ons van daash", zegt de Iraaks-Koerdische fotografe Julie Adnan. Ze begon een actie op Facebook tegen de radicale moslimgroep IS, lokaal daash genoemd. 'Het Vrijheidsbeeld in Koerdistan', heet haar project, waarbij mensen zichzelf op de foto zetten in de houding van het beroemde beeld in New York.

De actie is een succes. Sinds de Amerikanen in augustus begonnen met bombarderen om de Koerdische hoofdstad Erbil tegen IS te beschermen, is hun populariteit groot. Koerden zijn trots op de vriendschap, en dankbaar voor de Amerikaanse aanvallen op de vijand. Want zonder die aanvallen zou het Koerdische leger, de peshmerga's, de strijd al hebben verloren.

Adnan had binnen een dag dertig foto's binnen en kan de toestroom niet meer aan. Mensen zijn IS zat, zegt ze. "Het is als een opstand, alleen vechten mensen niet met geweren, maar met hun creativiteit."

De Koerdische peshmerga's verloren zeker zevenhonderd man sinds IS in juni zijn opmars in Noord-Irak begon. En nog steeds vechten ze op meerdere fronten tegen IS. Dankzij Amerikaanse luchtaanvallen zijn daarbij ook successen te melden.

Waar in de rest van Irak de Verenigde Staten worden gezien als de ex-bezetter die nu eenmaal nodig is tegen IS, beschouwen de Koerden ze als een van hun weinige vrienden. Dat uit zich in gastvrijheid jegens Amerikanen, maar ook in succes voor Amerikaanse producten - voedsel, kleding, films - en zelfs in een toenemende belangstelling voor Engelse taallessen.

"We zijn blij met de Amerikaanse hulp", erkent de Nederlands-Koerdische historicus Jabar Kadir, "maar ook teleurgesteld in onze leiders, omdat we het niet zelf afkunnen."

Die leiders zijn momenteel kind aan huis in Washington. Kadir verbaast zich over hun vertrouwen en de pro-Amerikaanse uitingen, gezien het verleden waarin de Amerikanen de Koerden meermalen hebben laten zitten. Het laatst na de Golfoorlog van 1991, toen het vredesakkoord met de Amerikanen Saddam Hoessein de kans gaf een Koerdische opstand neer te slaan.

En ook deze keer zijn de gevoelens dubbel, zegt Kadir, die verbonden is aan een privé-universiteit in Koerdistans tweede stad Sulaymaniya. "De Koerden weten dat Washington ons alleen via de Iraakse regering wapens stuurt, want er zijn geen internationale betrekkingen met een federatief gebied."

De dreiging van IS heeft de Koerden en Bagdad in elkaars armen gedreven, na jaren van steeds hoger opgelopen conflicten over de verdeling van de olie-inkomsten. Vorige week sloten ze daarover een akkoord dat ook de maandelijkse grondwettelijke betalingen van de regering aan de Koerdische regio herstelt en de (door)levering van broodnodige zware wapens.

"Dat verdrag kwam er onder auspiciën van de Amerikanen. Die zeiden: als je wilt dat we jullie verdedigen, dan moet je met elkaar samenwerken", zegt de historicus, die vaststelt dat daarmee de door de Koerden gewenste onafhankelijkheid verder weg lijkt dan ooit. Getorpedeerd door IS, en nu ook door een verdrag dat de Koerden de komende jaren aan de leiband legt van Bagdad. "Koerden weten dat de Amerikanen voor een Iraakse eenheid zijn en tegen onze onafhankelijkheid."

Maar IS bestrijden zonder hun hulp is onmogelijk. En wat Julie Adnan betreft, mag er nog wel een tandje bij. "We willen een antwoord, in de vorm van meer hulp. Ik weet niet hoe ze het gaan doen, maar wij moeten daash kwijt."

Moeizame strijd

De Amerikanen ondersteunen Koerdische en Iraakse troepen in Irak op een aantal fronten. Bijvoorbeeld bij de pogingen om IS te verjagen uit de in augustus buitgemaakte gebieden, zodat de honderdduizenden yezidi's en christenen terug kunnen naar huis. Dat gaat langzaam, deels omdat IS bij de terugtrekking veel mijnen en explosieven plaatst, maar ook omdat de groep na verlies steeds opnieuw aanvallen uitvoert. De Amerikanen voeren bovendien regelmatig bombardementen uit op het IS-bolwerk Mosul, waar onlangs de IS-gouverneur bij omkwam. De strijd gaat ook door bij Ramadi en Falluja, Arabische steden die grotendeels in IS-handen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden