Koenders zet Turkije in een expansief rijtje

neo-ottomaans | In zijn lezing over veiligheidsbeleid waarschuwt de minister voor president Erdogan.

MARNO DE BOER en REDACTIE POLITIEK

Navo-bondgenoot Turkije past in een rijtje met Rusland en Iran, betoogde minister van buitenlandse zaken Bert Koenders gisteren tijdens een lezing over veiligheidsbeleid, tegen studenten op de Haagse campus van de Universiteit Leiden. Hij zei dat deze landen alle drie 'hun oude imperiale tradities nieuw leven inblazen.'

De Russische president Vladimir Poetin grijpt volgens Koenders terug op de kernwaarden van tsarina Catharina de Grote uit de achttiende eeuw, die toen de Krim veroverde. Ook Poetin annexeerde de Krim, intervenieerde in Oekraïne, plaatst ballistische raketten in de exclave Kaliningrad en stuurt militairen naar Syrië, waarschuwde Koenders.

De minister vergeleek deze aggressie met het 'neo-Ottomanisme' van president Erdogan. Het neo-Ottomanisme is een politiek gedachtegoed dat terugverlangt naar de tijd van het Ottomaanse Rijk, toen de Turken een veel groter gebied beheersten. De afgelopen weken doken in Turkse regeringsgezinde media kaarten op waarin gebieden in het noorden van Syrië en Irak tot een Groot-Turkije behoren.

Turkse militairen zijn momenteel ook aanwezig in deze gebieden. Dat is tegen het zere been van de Iraakse premier Haider al-Abadi, die vorige maand met oorlog dreigde als het Turkse leger zich niet terugtrekt uit de omgeving van Mosul. Aan de ene kant stelt Erdogan dat deze aanwezigheid van tijdelijke aard is, en dient om strijders van de Koerdische beweging PKK aan te pakken. Aan de andere kant bekritiseerde hij de keuze van Turkse leiders die na de Eerste Wereldoorlog niet vochten om deze gebieden onder controle te houden.

Volgens Koenders is dat Turkse 'neo-Ottomanisme' een risico voor de Nederlandse veiligheidssituatie. Hij wil dan ook meer diplomaten naar het land sturen, die de regering vroegtijdig voor problemen kunnen waarschuwen. Daarmee lijkt de minister er rekening mee te houden dat de Turkse ambities in Irak en Syrië verder strekken dan alleen het aanpakken van de PKK. Zo'n agressief Turkije zou bijvoorbeeld problemen kunnen geven voor de Navo. Als Turkije bij zijn avonturen daadwerkelijk in oorlog raakt, kan het via de Navo steun van bondgenoten zoals Nederland verlangen.

Koenders stelde ook voor om op termijn een 'Europese FBI en een Europese CIA' op te zetten. Betere samenwerking tussen nationale inlichtingendiensten zou op den duur moeten leiden tot een verenigde veiligheidsdienst van de Europese Unie naar Amerikaans model. De FBI kan in tegenstelling tot de Europese organisatie voor politiesamenwerking Europol bijvoorbeeld zelf mensen arresteren en onderzoeken openen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden