Koenders wil Vrije Syrische Leger redden

Rebellen van het Vrije Syrische Leger. Beeld reuters

Het gaat niet goed met de rebellen van het Vrije Syrische Leger (VSL), de enige Syrische strijdgroep die in het Westen nog het predikaat 'gematigd' kreeg. Sinds de voormalige partner: Al-Nusra, de Syrische tak van Al-Qaida, begin november in Noord-Syrië de wapens opnam tegen VSL, verliezen ze gestaag terrein. Meer dan honderd guerrilla's zijn overgelopen naar Al-Nusra, anderen zijn gevlucht naar Turkije.

Een 'factfinding-missie' van Buitenlandse Zaken en Defensie heeft vorige maand in de regio onderzocht welke hulp Nederland zou kunnen geven aan de gematigde strijdgroepen. Militaire hulp is absoluut niet aan de orde. Voedselpakketten, winterkleding, basisuitrusting en medicijnen zouden wel tot de mogelijkheden behoren zei minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken vandaag in de Tweede Kamer.

De gematigde oppositie is flink verzwakt, aldus Koenders. Het Vrije Syrische Leger is nog actief in delen van het zuiden en noorden van het land. Het kabinet wil er met de hulp aan de gematigde oppositie voor zorgen dat die een geloofwaardig alternatief vormen voor IS en het regime van president Bashar al-Assad. Met de steun moet de oppositie 'effectief kunnen blijven opereren' en niet verder worden 'gemarginaliseerd', schreef het kabinet eerder aan de Kamer.

Onder voorwaarden
Koenders wil de hulp aan groepen die vechten onder de vlag van het Vrije Syrische Leger, alleen onder voorwaarden geven. Zo mogen de uitgekozen partijen onder meer niet samenwerken met radicale islamitische bewegingen en moet er gewerkt worden aan een overkoepelende structuur voor de gewapende gematigde groepen.

Het is maar de vraag of het VSL zal blijven bestaan. De groep overleefde in 2012 de aanvallen van Assad ternauwernood, en wist een jaar geleden met hulp van Al-Nusra nog op het nippertje te ontsnappen aan de moordlustige strijders van Islamitische Staat (IS). Maar nu het VSL in gevecht is met zijn laatste bondgenoot, is er feitelijk niemand meer die de beweging nog kan redden. Ze staat volledig alleen.

Militair ingrijpen in Syrië
Koenders heeft oud-ambassadeur Koos van Dam benoemd tot speciaal gezant voor Syrië. Vanuit de Turkse stad Istanbul zal hij contact onderhouden met Syrische oppositiegroepen, autoriteiten en collega-gezanten in de regio. Militair ingrijpen in Syrië is essentieel, maar het gevecht tegen IS vereist volgens Koenders ook een politieke oplossing. Daarover spreekt de minister volgende week met buitenlandse collega's in Londen. Van Dam, die ambassadeur is geweest in onder meer Irak, Egypte en Turkije, is voorlopig tot de zomer aangesteld als speciale vertegenwoordiger.

In september besloot het kabinet om wel in Irak mee te gaan vechten tegen de troepen van Islamitische Staat omdat de Iraakse regering daar expliciet om had gevraagd. Om ook militair actief te worden in Syrië is een volkenrechtelijk mandaat en daarvan is voorlopig geen sprake. De Verenigde Staten bombarderen wel stellingen van IS in Syrië, maar de mogelijke ineenstorting van het Vrije Syrische Leger is slecht nieuws voor de Amerikanen. Die waren namelijk van plan om VSL-rebellen in te zetten in de strijd tegen Islamitische Staat. Maar nu Amerika's favoriete rebellen zijn gemarginaliseerd, zit Washington feitelijk zonder Syrische vrienden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden