Koenders voorspelt dat twee jaar praten te kort is

De onderhandelingen tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk kunnen weleens langer dan de voorgeschreven termijn van twee jaar gaan duren. Die voorspelling komt van demissionair minister van buitenlandse zaken Bert Koenders, gisteren na de officiële verklaring van premier Theresa May dat haar land de EU wil verlaten. Volgens het EU-verdrag is er vanaf dat moment twee jaar de tijd om een vertrekregeling af te spreken. Als dat niet lukt, verlaat Londen de EU zonder afspraken over bijvoorbeeld voortzetting van economische en justitiële samenwerking.


Koenders wil de vertrekregeling in twee delen opsplitsen. Eerst moet er binnen twee jaar een boedelscheiding worden geregeld. Daarbij is het belangrijk de toekomstige rechten van EU-burgers die in het Verenigd Koninkrijk wonen goed vast te leggen, onder wie honderdduizend Nederlanders. Ook moet Londen geld betalen voor pensioenen van EU-ambtenaren en reeds begonnen langjarige EU-projecten. Koenders: "Nederland gaat niet opdraaien voor afspraken die we met zijn allen hebben gemaakt."


Pas als duidelijk is dat de Britten tegemoetkomen aan de Europese scheidingseisen, moet worden onderhandeld over toekomstige samenwerking op het gebied van handel en veiligheid, meent de vertrekkende minister van buitenlandse zaken. De Duitse kanselier Angela Merkel zei dat gisteren ook. Omdat het mogelijk is dat die samenwerkingsgesprekken tijd vergen, opperde Koenders de mogelijkheid van een overgangsregeling. Dan kunnen bepaalde rechten en plichten ook na twee jaar nog in stand blijven.


Premier May schreef gisteren juist dat zij de onderhandelingen over echtscheiding en toekomstige relatie parallel wil voeren. Het ligt voor de Britten gevoelig om een hoge vertrekrekening te betalen, als zij daar geen zekerheid over toekomstige rechten voor terugkrijgen.


Zo'n toekomstplan kan tijd kosten. De vertrekregeling hoeft alleen door het Europees Parlement goedgekeurd te worden, maar een associatieverdrag tussen Londen en Brussel moet waarschijnlijk langs de parlementen van alle EU-lidstaten, net zoals bijvoorbeeld het verdrag met Oekraïne.


Wat de onderhandelingen volgens Koenders nog lastiger maakt, is dat landen in de EU onderling stevige onderhandelingen moeten voeren om tot één standpunt te komen. Nederland heeft een van de grootste handelsrelaties met het Verenigd Koninkrijk, en zal zich volgens Koenders inzetten voor een oplossing die de huidige samenwerking zo min mogelijk schaadt. Wel zei hij dat Londen "geen krenten uit de pap kan vissen". Als het Verenigd Koninkrijk toegang wil tot de Europese markt, gelden strenge Europese regels rond bijvoorbeeld staatssteun en voedselveiligheid.


Nederland zal hoe dan ook nadeel ondervinden van het Britse vertrek, zo waarschuwde Koenders wel.


Het vertrek van Groot-Brittannië uit de EU betekent ook dat Nederland opnieuw moet nadenken over zijn buitenlandbeleid. Nederland zal in de wereld vooral via de EU blijven optreden, aldus Koenders, maar in die unie verandert wel het een en ander. "We verliezen een gelijkgezinde partner bij economische onderwerpen en veiligheidsbeleid. We krijgen nu een continentale unie." Nederland zal meer moeten investeren in de relatie met Duitsland. Vanouds trok Den Haag veel met Londen op om het belang van vrijhandel te benadrukken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden