Reportage

'Knuffelcommunist' doet socialisten sidderen

Raoul Hedebouw tussen fans op de bijeenkomst in het buurthuis van Saint-Nicolas.Beeld www.sanderdewilde.com

Niet radicaal-rechts, maar de extreem-linkse Parti du Travail Belge heeft de wind in de zeilen in Franstalig België. Nog even en de splinterpartij van de mediagenieke Raoul Hedebouw is op papier de grootste partij. Wat verklaart het succes?

Voor het buurthuis in het Waalse Saint-Nicolas wapperen de rode vlaggen van de Parti du Travail Belge (PTB). In de arbeidersgemeente net ten westen van Luik, een socialistisch bolwerk, waait een radicaal-linkse wind.

Amper een jaar geleden werd hier een lokale afdeling opgericht en sindsdien gaat het hard met de werving van nieuwe leden, vertelt partijactivist Marie-Christine Scheen. Een ontmoeting met partijboegbeeld en Kamerlid Raoul Hedebouw vanavond is het voorlopig hoogtepunt voor de groep: vrijwel alle 200 stoelen in het koffiekleurige zaaltje zijn bezet door nieuwsgierige inwoners.

Er zijn twintigers en dertigers, maar ook oudere dames in mantelpak, mannen met ruitjeshemden en enkele gezinnen. Op de tafels liggen rode kleedjes en staan bloemstukjes in de partijkleuren, aan de bar wordt Jupiler en cola geschonken. "Als burgers moeten we de macht terugpakken", houdt de olijke en charismatische Hedebouw de zaal voor. In spijkerbroek met jasje licht hij op een kleine verhoging de partijstandpunten toe. De PTB streeft naar een dertig-urige werkweek, een rijkentaks en gratis gezondheidszorg. "Machthebbers zeggen altijd dat er geen alternatief is, dat is er wel!"

Die overtuiging spreekt steeds meer Walen aan. Momenteel is de PTB een splinterpartij, met slechts twee zetels in het Waalse en Belgische parlement, maar in de peilingen schieten de marxisten de laatste maanden omhoog. Bij verkiezingen zou ze in Wallonië nu de op-een-na grootste worden, met meer dan twintig procent van de stemmen. Alleen de liberale MR van premier Charles Michel doet het beter.

Geloofwaardigheidsprobleem

De voorheen oppermachtige Parti Socialiste (PS) blijft verliezen. "Links heeft veel mensen teleurgesteld", zegt studente internationale samenwerking Elsa Vucinic (20), die met haar vader naar de bijeenkomst is gekomen. "Links betekent dat je de ongelijkheid in de samenleving wil verminderen, dat je je iets aantrekt van de mensen in je achterban."

De Waalse socialisten kampen in dat opzicht met een geloofwaardigheidsprobleem. De PS wordt geplaagd door graaischandalen: eind vorig jaar bleek dat tientallen politici duizenden euro's opstreken met vage nevenfuncties bij publieke instellingen.

Ook in Saint-Nicolas, waar de PS een absolute meerderheid heeft en in haar eentje het college van burgemeester en wethouders vult, willen mensen een alternatief, zegt Roger Boeckx, gemeenteraadslid voor de lokale partij 'Ensemble' (Samen). "Vroeger was ik een socialist, maar daar stoppen ze het geld in hun eigen zakken."

Bij de PTB gaat dat heel anders, verkondigt Hedebouw aan de zaal. "Wij van de PTB krijgen een arbeidersloon van 1700 euro, de rest staan wij af. Wij blijven leven zoals de mensen!"

Het slaat aan in de arbeidersgemeente met veel Italiaanse migranten, waar sinds de sluiting van de mijnen en de staalindustrie meer dan een vijfde van de 24.000 inwoners werkloos thuiszit.

Volgens Hedebouw bestaat de klassieke strijd tussen arbeiders en eigenaars nog altijd. Werknemers worden niet langer lichamelijk uitgebuit, maar geestelijk, stelt hij, verwijzend naar het hoge aantal burn-outs. Op sociaal vlak bevindt de partij zich links van de Nederlandse SP, maar haar standpunten op het gebied van duurzaamheid, klimaat en immigratie sluiten eerder aan bij GroenLinks.

Klimaatverandering is geen sprookje, betoogt bioloog Hedebouw. Het is bovendien een sociale kwestie, houdt hij zijn toehoorders voor: "Wie gaan er het eerst last hebben van de zeespiegelstijging? De Vlamingen, ja, maar die kunnen dijken bouwen. Het zijn de armste mensen en landen die in de problemen zullen komen."

Sterk staan

Hedebouws strijdlust en oproep tot onderlinge solidariteit slaan aan in de zaal. "Hij is de man die we nodig hebben, hij kan de boel vernieuwen", zegt de arbeidsongeschikte Alain Deceunink (65) na afloop.

Dat zou volgend jaar moeten gebeuren, tijdens de gemeentelijke en provinciale verkiezingen. Raadslid Boeckx zou wat graag onder de vlag van de PTB meedoen in Saint-Nicolas. Daarover beslist de partij in september, reageert Hedebouw. Hij heeft geen zin in ongelukken. "We moeten voldoende sterk staan op straat voor we overal meedoen. Pas als je goed bent in de praktijk kun je de samenleving veranderen."

De Waalse liberalen en christendemocraten kondigden al een cordon sanitaire af, mocht de PTB daadwerkelijk groot worden na de verkiezingen.

Angst, meent de werkloze Delfine Verspeelt (62), die buiten aan een sigaret trekt. Ze werkte jarenlang als serveerster, poetsvrouw en pakketbezorger en heeft een 'warm gevoel' over Hedebouws optreden. "Hij is de eerste politicus die ik begrijp en die mijn ideeën begrijpt. Voor het eerst in mijn leven weet ik op wie ik moet stemmen."

Tweetalig campagnekanon

De PTB is de enige partij in België die aan beide zijden van de taalgrens opereert. Maar in het welvarender Vlaanderen blijft de 'Partij van de Arbeid' vooralsnog steken op 5 procent.

Om die reden laat Hedebouw zijn gezicht er steeds vaker zien op bijeenkomsten. Opgegroeid in de buurt van Luik, als zoon van West-Vlaamse arbeiders, kan de tweetalige politicus op sympathie rekenen in een land waar politici zich zelden vlekkeloos in de verschillende landstalen weten uit te drukken. Een optreden bij de Vlaamse tv-quiz 'De Slimste Mens' leverde Hedebouw al het predicaat 'knuffelcommunist' op, tot ergernis van vooral rechtse politici die hem de wandaden van communistische regimes nadragen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden