Rechtszaak

Knoops: OM maakt misbruik van vervolgingsrecht in zaak-Wilders

Geert-Jan Knoops, raadsman van Geert Wilders, begint vandaag in de rechtbank op Schiphol aan zijn pleidooi. Het Openbaar Ministerie eiste gisteren 5000 euro boete tegen Wilders.Beeld ANP

De raadsman van Geert Wilders, Geert-Jan Knoops, is vanochtend begonnen aan zijn verweer namens de PVV-leider. Tegen Wilders is gisteren door het Openbaar Ministerie 5000 euro boete geëist wegens groepsbelediging en het aanzetten tot haat en discriminatie.

Aan het begin van zijn pleidooi wees advocaat Knoops vanochtend herhaaldelijk op het bordje dat op 19 maart 2014 op het spreekgestoelte in het Haagse café De Tijd hing, toen Wilders er zijn beruchte vraag om 'minder Marokkanen' stelde. '22 mei', stond er op dat bordje, duidelijk in beeld van de camera's.

Knoops' punt: Wilders' speech stond niet op zichzelf, maar werd gehouden in de aanloop naar de Europese verkiezingen, die dat jaar op 22 mei zouden worden gehouden. Dat behoort bij de 'onmiddellijke context' van de 'minder Marokkanen'-vraag.

Toen woensdag en donderdag het Openbaar Ministerie in zijn requisitoir zijn kijk op de speech op 19 maart presenteerde, drong het erop aan dat alleen de directe 'samenhang' van de speech ertoe doet. De bredere context moet er volgens het OM niet bij worden betrokken.

Drie vragen
Knoops doet dat vandaag in het eerste deel van zijn pleidooi juist wel. Bij de 'onmiddellijke context' van Wilders' speech op 19 maart hoorde niet alleen de aanstaande Europese verkiezingen, maar óók het PVV-partijprogramma, betoogde Knoops. Toen Wilders zijn publiek vertelde dat hij drie vragen ging stellen, zei hij daarbij: "Drie vragen die onze partij definiëren".

Die vragen vielen volgens Knoops dus niet zomaar uit de lucht. Het OM zag deze 'drietrapsraket' in het requisitoir als een geïsoleerd, zelfstandig geheel, dat via de camera's al gauw een eigen leven ging leiden. Maar daar dat er zo uit te knippen, maakt het OM een 'karikatuur' van Wilders' speech, betoogt de raadsman.

Niet strafbaar
Volgens hem vatten de drie vragen kernachtig Wilders' verkiezingsprogramma samen. Knoops: "Het OM heeft gezegd: het partijprogramma van de PVV is niet strafbaar. Punt. Einde verhaal. De uitspraken van Wilders komen daar direct uit voort. Dan kunnen die ook niet strafbaar zijn."

En: "Waarom noemde Wilders hier de PvdA? Omdat de grootste linkse partij is. En waarom had hij het over Marokkanen? Omdat dit de grootste groep is die oververtegenwoordigd is in criminaliteitscijfers en uitkeringsafhankelijkheid." Wilders zegt vlak vóór die vraag: "We hebben niets gezegd dat niet klopt". Daarmee doelde hij volgens Knoops juist op die cijfers, de 'objectieve data', zoals hij het noemde.

Slogans
In een verkiezingscampagne is het gebruikelijk om slogans te gebruiken, vindt Knoops. En van een slogan kun je niet verwachten dat alle nuances en finesses uit het hele partijprogramma erin staan. Maar direct nadat Wilders van het podium afstapte, legt Wilders zijn slogan uit, zei Knoops. Hij zegt voor de NOS-camera dat hij echt niet álle Marokkanen het land uit wil, maar dat hij een beleid voorstaat van minder immigratie uit moslimlanden, vrijwillige remigratie en het uitzetten van criminele Marokkanen.

Knoops: "Niet: 'Alle Marokkanen het land uit': het staat hier gewoon, meneer de president. Een paar seconden nadat hij van het podium afstapt. Verplicht alleen de criminelen het land uit." De interviewer zegt dan volgens Knoops: "Dat is duidelijke taal". Knoops: "Zelfs de interviewer van de NOS heeft het vermogen te doorgronden dat het inderdaad een verkiezingsslogan is geweest."

Politieke speech
Dat het OM de zin 'Dat gaan we regelen' na het minder-mindergescandeer van het publiek 'bedreigend' vindt voor Marokkaanse Nederlanders noemde de strafpleiter 'absurd'. Met die zin bedoelde Wilders volgens Knoops dat hij het op een wettelijk gereguleerde manier zou gaan regelen.

Het OM maakt volgens de raadsman een 'karikatuur' van Wilders' speech. Het OM leest er zijn eigen interpretatie in; ten onrechte betoogt Knoops: "Het uitleggen van een politieke speech is niet aan het OM. Dat impliceert geen juridisch oordeel, maar een politiek oordeel."

En daarmee kwam Knoops tot zijn belangrijkste punt: dit is een politiek proces. Het OM is bezig "een politicus van de oppositie de mond te snoeren onder het mom van intolerantie". Het is volgens Wilders' advocaat andersom: dit is een proces tégen de tolerantie. De vrijheid van meningsuiting wordt 'verkwanseld', aldus Knoops.

"Wat wij niet voor mogelijk hielden, gebeurt dus toch: er worden nog steeds, anno 2016, politieke processen gevoerd." Over tien jaar zullen we terugkijken op dit proces, zei Knoops, en zeggen: "Dit had niet moeten plaatsvinden. Zoals we nu terugkijken naar het proces tegen Janmaat. Laten we niet dezelfde fout maken als we in het verleden hebben gemaakt."

Niet ontvankelijk
Knoops betoogde dat het OM op de verkeerde weg is beland. "Deze strafvervolging impliceert dat er in feite maar één correct antwoord mogelijk was geweest op Wilders' vraag. Namelijk: méér. Als het publiek dát had geantwoord, was er geen vervolging geweest. Dat betekent dus dat het OM van uw rechtbank wil horen dat als iemand die in deze democratie vraagt: meer of minder Marokkanen, alleen het antwoord 'meer' mogelijk is. Minder zeggen is een misdaad. Er wordt een politiek oordeel uitgelokt van de strafrechter."

Wilders' raadsman vroeg de rechtbank om het OM om die reden alsnog niet-ontvankelijk te verklaren wegens het misbruik van de scheiding der machten, de trias politica. Daarin is vastgelegd hoe de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht zijn gescheiden van elkaar.

Geert Wilders op 19 maart 2014 in het Grand Café De Tijd in Den Haag, waar hij zijn omstreden Marokkanen-uitspraak deed.Beeld Phil Nijhuis
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden