Knapperd krijgt meer kansen

Beeld Nanne Meulendijks

De tegenstellingen tussen bijvoorbeeld oud en jong of allochtoon en autochtoon zouden toenemen. Maar is dat zo? En is het erg? Het Sociaal en Cultureel Planbureau geeft antwoord met het rapport 'Verschil in Nederland'.

Hoe slim is het om een fotootje mee te sturen bij je sollicitatiebrief en cv? Dat ligt er helemaal aan hoe je eruit ziet.

Want dit zijn de cijfers voor succes, uit het SCP-rapport 'Verschil in Nederland': aantrekkelijke mensen hebben 20 procent meer kans om uitgenodigd te worden voor een sollicitatiegesprek. En dat is niet het enige voordeel van een leuk uiterlijk. Knappe mensen hebben het ook makkelijker in het sociale verkeer, ze kunnen 30 procent vaker aanschuiven bij een etentje dan mensen die als lelijk worden gezien. En ze maken 20 procent meer kans dat ze door buren of vrienden worden geholpen als hen iets mankeert.

Doorslaggevend
De uitkomsten verbaasden SCP-onderzoeker Cretien van Campen zelf ook. "We hadden niet gedacht dat uiterlijk zo'n belangrijke rol zou spelen", zegt hij. Hij tekent daar trouwens wel bij aan dat de respondenten geen personeelsmanager zijn, die geleerd hebben zakelijk in plaats van subjectief te oordelen. "Dit blijft een experiment", zegt de onderzoeker. "Maar het zegt wel iets over waar mensen op letten als ze collega's kiezen, of vrienden."

Naast een mooi voorkomen is ook zelfvertrouwen een factor die succes op de arbeidsmarkt verklaart. Uiterlijk en zelfvertrouwen zijn in banen in de dienstverlening op een laag niveau zelfs doorslaggevend, ze leggen meer gewicht in de schaal dan opleiding, etniciteit, leeftijd en geslacht. Bij hogere beroepen zijn uiterlijk en zelfvertrouwen even belangrijk als opleiding en ervaring. Zelfvertrouwen speelt juist weer minder bij vriendschappen. En voor het geven van hulp maakt het niet uit of iemand stevig in de schoenen staat.

Uiterlijk en zelfvertrouwen zijn beide onderdeel van het persoonskapitaal, dat mensen kunnen inzetten om hun doelen te bereiken en zich staande te houden. Ook fysieke aspecten - lenigheid, uithoudingsvermogen - horen bij dat persoonskapitaal. Alledrie zijn ongelijk verdeeld over de bevolking. Jongeren hebben meer fysieke kracht dan ouderen, ouderen hebben meer zelfvertrouwen dan jongeren, mannen zijn tevredener over hoe ze eruit zien dan vrouwen, ook al hebben mannen vaker last van overgewicht. En ook niet iedereen straalt evenveel uit.

Vierde ongelijkheidsdimensie
Het SCP heeft in zijn studie naar verschillen bewust onderzoek gedaan naar deze persoonlijke kenmerken. Dit persoonskapitaal wordt gezien als de 'vierde ongelijkheidsdimensie', naast het economische, sociale en culturele kapitaal. En net als die andere factoren - vrij vertaald; geld, connecties en taal, kunst en diploma's - is het persoonskapitaal een factor voor succes.

En mensen kunnen er zelf wat aan doen. De onderzoekers constateren dat het al heel gewoon is om met sporten het fysieke op te krikken. Ook voor de mentale kanten is volop aandacht. Maar op het ethische vlak zien ze nog veel taboes. Verbeteren van de presentatie begint bespreekbaar te worden op het werk, maar het is volgens hen niet geaccepteerd om collega's te corrigeren of te adviseren over hun uiterlijk en kleding. Ze adviseren er op zijn minst eens over na te denken of er beleid moet komen dat daar wel aandacht aan geeft.

Abonnees lezen vandaag in Trouw waarom meer ongelijkheid slecht is voor de economische groei.

Minder knap? Dan geen consultant

Uit een landelijk panel kregen 129 mensen 75 foto's voorgelegd, die ze moesten rangschikken in de categorieën knap, gemiddeld en lelijk. De respondenten vonden de hierboven afgebeelde Claartje en Jozef aantrekkelijk, Marcel en Rachid gemiddeld en Vera minder knap. Het SCP vroeg aan 1600 andere panelleden wie ze zouden uitnodigen voor een tweede sollicitatiegesprek voor consultant. Met name door hun uiterlijk maakten Claartje en Jozef volgens het panel meer kans dan Marcel en Rachid. Vera kon het minst op een vervolg rekenen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden