Knap georkestreerde maskerade bij De Appel

Scheveningen, Appeltheater, t/m 5 febr. Amsterdam, Carre, 11 t/m 16 jan.

HANNY VAN DER HARST

'Naar het U lijkt' of 'Wat U wilt', de Nederlandse titel van het stuk ligt niet vast. 'Zoals het U lijkt' heet het nu bij theatergroep De Appel, in een bewerking en vertaling van regisseur Erik Vos zelf. Niets op tegen, al had 'Zeven manieren om lief te hebben' of iets in die trant evenmin misstaan. Want in zijn enscenering in het Scheveningse Appeltheater legt Vos nog sterker dan Shakespeare de nadruk op de diverse manieren waarop een mens (m/v) het spel der verliefdheid kan spelen.

Op z'n lesbisch bijvoorbeeld, zoals de nichtjes/hartsvriendinnen Rosalinde (Will van Kralingen) en Celia (Carline Brouwer) laten zien. Je wrijft je ogen uit wanneer ze zich op niet mis te verstane wijze met elkaar verstrengelen: het lijkt warempel wel modern toneel!

Of het gaat platvloers, zoals wanneer de nar Toetssteen (Carol Linssen) snuift aan zijn hand die hij even daarvoor onder de rok van een geitenhoedster heeft gestopt. Of op z'n sm-'s: aan het slot verschijnt de god van het huwelijk in de gedaante van Elizabeth I, om vervolgens het koninklijke kleed af te werpen en zich op woeste house-muziek bloot te geven als man (Robert Prager) in miniscuul leertuigje.

Travestie, dubbelslachtigheid, verwarring over seksuele identiteit, hetero- en homo-erotiek, dat alles heeft Shakespeare het helderst belicht in de liefdesverwikkelingen tussen Rosalinde, vermomd als de jongeman Ganymedes, en Orlando (Rene van Zinnicq Bergmann). Orlando smacht in zijn vluchtoord - het Bos van Arden - naar Rosalinde, die hij aan het hof achtergelaten meent te hebben. Hij weet niet dat zij intussen verbannen is en zich nu, verkleed als man, in datzelfde woud ophoudt. Orlando's niet-herkennen van de vrouw in de man en zijn innige vriendschap met deze Ganymedes die - om Orlando 'van zijn verliefdheid af te helpen' - voor Rosalinde speelt, waarbij hij/zij alle grillen uit de kast trekt, die zaken worden hier geloofwaardig dankzij de prachtige Van Kralingen. Als de hoogblonde, langharige Rosalinde is ze bloedmooi en supervrouwelijk; als Ganymedes - zomerpak, haren onder een hoed - is ze innemend jongensachtig. Niet gek dus, dat Orlando zich laat meetrekken in zijn/haar spel van schijn en werkelijkheid. Het levert ook een van de geestigste vondsten in deze voorstelling op: een verleidingsscene in een zwiepende hangmat, waarbij nichtje Celia als contra-gewicht fungeert. Akkoord, die hangmat-capriolen lijken een beetje geleend van de acrobatische balkonscene in Dirk Tanghes 'Romeo en Julia' en Peter Brooks trapeze-enscenering van 'Midzomernachtsdroom' - maar zo'n in de lucht spartelende Celia, dat is toch helemaal Erik Vos.

Aan alles is te merken dat Vos en zijn ensemble veel plezier aan dit stuk beleven. In een knap georkestreerde mengeling van chaos en rust trekt de maskerade van narren en heersers, hovelingen en buitenlui over de grasgroene halve wereldbol voorbij. Als een meester-dompteur haalt Vos het beste uit zijn spelers, die hier in de eerste plaats komedianten zijn. Intussen wijst een grote spiegel ons op de overeenkomst tussen cultuur en natuur, hoe verschillend de aankleding (zwart voor het hof, cremekleurig voor het bos) ook moge zijn. Verrassend is dat niet, terwijl ook de nachtclub-sfeer aan het hof geforceerd aandoet. Maar verder hoef je niet dol te zijn op dit soort komedianten-theater om te zien dat het knap gedaan is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden