Knagen aan de luxepositie van PTT Post

Nederland krijgt per jaar zes miljard geadresseerde poststukken in de bus. Maar liefst 5,6 miljard daarvan gaan door de handen van de postbodes van PTT Post; om het restje moeten een vijftal landelijke concurrenten en ruim 100 stadspostdiensten vechten. Die zeer ongelijke verdeling zal niet al te lang meer standhouden. PTT Post vindt steeds professionelere tegenstanders op zijn weg.

AMSTERDAM - Bij zijn eerste persconferentie over de jaarcijfers, in februari, zei de kersverse topman Peter Bakker van postbedrijf TPG het al: ,,Ik ben niet zozeer bang voor de kleine nieuwkomers die nu in Nederland opduiken. De grote Europese concurrenten staan voor de deur, en daar moeten we ons zeer zeker op voorbereiden.'

In feite zijn de drie groten: de Duitse, Franse en Britse post, reeds actief in Nederland, al hebben ze nog marktaandelen van niks. Deutsche Post doet het van de drie hier verreweg het beste. Met 6000 bezorgers en het overgenomen Nederlandse Selektvracht verzorgen ze vooral pakjesvervoer maar toch ook al wat geadresseerde post, zoals de dikke Wehkampgidsen.

Tegen die achtergrond: hoofdrolspeler PTT Post die 90 procent van de markt heeft en drie buitenlandse grootmachten die een paar kruimels verdelen, lijkt het van hoogmoed getuigen om als kleine beginneling jezelf meteen tot de komende nummer twee van de nationale postmarkt uit te roepen. Toch is dat precies wat Sandd uit Apeldoorn de laatste tijd doet en directeur Bart Stomphorst wekt daarbij nog niet eens de indruk zichzelf te overschreeuwen.

Sandd (een acroniem voor Sort and deliver, sorteer en bezorg) is halverwege vorig jaar van start gegaan en mag over zijn eerste kalenderjaar een omzet van vijf miljoen euro melden. Ter vergelijking: TPG kwam met elf miljard 2000 keer hoger uit. Dit jaar moet de omzet naar 12 miljoen gaan en als er na het binnenhalen van de stichting Charitas (zie onderkrant) binnenkort ook een toonaangevende bank als klant kan worden gemeld, ligt de weg open naar een snelle groei.

Tot nu toe wordt bij concurrentie voor PTT Post vooral gedacht aan kleine stadspostdiensten, maar dat werk zoekt Sandd niet. De nieuwkomer duikt vooral op de markt voor direct mail, ge adresseerde post die in het buitenland veelal onder het monopolie van staatsbedrijven valt, maar in Nederland al is vrijgegeven. De totale markt van alles wat dagelijks in de Nederlandse brievenbussen valt, kan in drie delen worden opgedeeld. De individuele brieven van 100 gram of lichter waarvoor PTT Post het monopolie heeft, vormen jaarlijks een stapel van 2,5 miljard poststukken.

Concurrenten kunnen zich storten op de geadresseerde zwaardere brieven, pakjes en direct mail, die samen 3,5 miljard poststukken opleveren. En dan is er nog het ongeadresseerde werk, zoals reclamefolders en huis-aan-huisbladen, bij elkaar acht miljard stukken.

Wie op de postmarkt in Nederland geld wil verdienen naast TPG, is voorlopig dus aangewezen op de stroom geadresseerde bulkpost, de direct mail en dergelijke. Deutsche Post probeert dat voorzichtig, Wegener wil zijn landelijke verspreidingsdienst voor huis-aan-huisbladen en folders ervoor inzetten en Sandd doet het sinds kort dus in de praktijk. ,,Als je de brieven van meer dan 100 gram ervan afhaalt, blijft er nog een stroom van 3,1 miljard stukken over waar wij ons op richten', aldus Sandd-directeur Stomphorst. Terwijl PTT Post de kostbare sortering al vergaand geautomatiseerd heeft, denkt Stomphorst toch nog winst te kunnen maken met tarieven die 10 tot 20 procent onder die van PTT Post liggen. ,,Wij sorteren niet de post maar de adressen. Onze klanten leveren ons eerst het adressenbestand, dat wij dan sorteren op de loopvolgorde van onze bezorgers. Vervolgens worden die adressen in onze volgorde op de poststukken geprint alvorens de stukken bij ons worden aangeleverd.'

Het lijkt een waar ei van Columbus dat grote en zeer kostbare sorteermachines uitspaart. Dat Sandd daarmee op de proppen komt is niet helemaal verrassend. Stomphorst: ,,Sandd is een initiatief van Trimoteur, een investeringsgroep van voormalige consultants die zo'n tien jaar geleden aan de wieg stonden van Briefpost 2000, het grote vernieuwingsprogramma van PTT Post.'

Trimoteur is niet over één nacht ijs gegaan bij de oprichting van Sandd. Aan de lancering vorig jaar zomer zijn vier jaar van marktverkenningen vooraf gegaan, alsook de overname van twaalf regionale postbedrijfjes. Daardoor kan Sandd nu snel groeien. Het bedrijf heeft inmiddels 150 man in vaste dienst en 3700 bezorgers die op stukbasis worden betaald.

Trimoteur lijkt geen investeringsmaatschappij die eeuwig in de Nederlandse postmarkt actief wil zijn. Als Sandd een marktaandeel van zo'n 15 procent heeft veroverd, zal het rijp zijn voor verkoop. ,,Dat kan ik niet ontkennen', geeft Stomphorst meteen toe. ,,Tegen die tijd zijn we te groot: 7000 man kunnen we nog managen, maar voor een bedrijf van 20000 medewerkers is Trimoteur niet geschikt. Bovendien zijn we dan zeer interessant voor de grote Europese postspelers.'

TPG's Peter Bakker zal toch wat meer oog voor dergelijke kleintjes hebben dan hij een maand geleden liet doorschemeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden