Kluivert, Davids en hun ongemakkelijke ontmoeting met Mugabe

Patrick Kluivert en Edgar Davids op het podium met Robert Mugabe, de 93-jarige omstreden leider van Zimbabwe.Beeld EPA

Het was de foto van de week: Patrick Kluivert en Edgar Davids op het podium met Robert Mugabe, de 93-jarige omstreden leider van Zimbabwe. Amnesty International uitte forse kritiek. Kluivert en Davids waren volgens de mensenrechtenorganisatie gebruikt voor een pr-campagne voor een leider van een land waar mensenrechten heel vaak worden geschonden.

Het bezoek aan Mugabe was inderdaad niet slim. En het legde tevens een open zenuw bloot, die pijn doet als sporters bij op zijn minst omstreden autocraten op bezoek gaan. Voetballers, zwemmers, basketballers: ze zijn namelijk rolmodellen, bekende mensen die geacht worden zich te beseffen wat de politieke consequenties kunnen zijn van een bezoek aan een land of persoon. Ook Kluivert en Davids.

Dat is soms moeilijk. Neem Ruud Gullit, die in 1994 nog zijn gouden bal als beste speler van Europa aan Nelson Mandela gaf. De foto van dat moment werd het toonbeeld van rechtvaardigheid. Maar Gullit poseerde zeventien jaar later als trainer van Terek Grozny met Ramzan Kadyrov, de zeer omstreden president van Tsjetsjenië. Diezelfde Kadyrov bij wie kickbokser Badr Hari ooit met een gouden Kalasjnikov in een gouden badkuip lag.

Soms hebben sporters ook weinig keus. Dat merkte bijvoorbeeld Wesley Sneijder, die in maart de Turkse president Erdogan een hand gaf toen die bij een benefietwedstrijd voor de slachtoffers van de aanslag op het stadion van Besiktas opeens voor hem stond. Het was midden in de diplomatieke ruzie tussen Turkije en Nederland.

Sneijder snapte zelf de ophef niet. In het AD: "Ik wilde ook laten zien dat ik me betrokken voel bij het Turkse volk, dat heel veel ellende heeft moeten doorstaan door alle onrust. En als Erdogan dan voor me staat, dan geef ik hem gewoon een hand."

Kluivert en Davids spraken in Zimbabwe over een benefietwedstrijd voor een jongerenprogramma in het land. Dat is, in de kern, een goed initiatief, ook al was het bezoek geïnitieerd door Mugabe. Toch worden ze voornamelijk aangevallen op hun foto met de dictator.

Nazi-Spelen

Dat is te begrijpen. Sport en politiek zijn in sommige landen niet gescheiden. Sportprestaties en sporters geven legitimiteit aan een regime. Bekendste voorbeeld: de Olympische Spelen in 1936 in Duitsland, waar het sportevenement door Adolf Hitler werd gebruikt om het Nazi-ideaal te promoten.

Sport is bovendien een goed propagandamiddel voor het eigen kunnen. Poetin zelf gaat er prat op dat hij tegen een Russisch all-starijshockeyteam minimaal zes keer kan scoren. Nog een (ludiek) voorbeeld: Kim Jong-Il uit Noord-Korea, de vader van de huidige leider Kim Jong-Un, heeft volgens de staatsmedia het beste rondje golf aller tijden gespeeld. Na achttien holes stond hij op maar liefst 38 onder par, met minstens vijf hole in ones.

Mugabe heeft meerdere malen gezegd dat hij heel slecht was in voetbal. Hij kijkt wel veel Barcelona en Chelsea, de twee clubs waar hij naar verluidt fan van is. Het verklaart ook het Barcelona-shirt met achterop de letters 'R.G. Mugabe', dat Kluivert voor de gelegenheid had meegenomen.

Kluivert had zich gerealiseerd dat zijn bezoek ook negatief uitgelegd kon worden. In het AD zei zijn woordvoerder dat Kluivert de reputatie van Mugabe kende, en dat hij dat ook had uitgesproken. Gelukkig maar. Het was alleen beter geweest als Kluivert, aangezien hij er toch al was, dat op het podium in de microfoon had gezegd.

Dit is een rubriek waarin de sportredactie vanuit haar tribunevak de sport bekijkt en hier en daar een dwarsverbandje legt.

Contact met dubieuze leiders

1.Patrick Kluivert

2.Ruud Gullit

3.Wesley Sneijder

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden