Klucht wordt vervolgd Timman en Karpov verhuizen naar Jakarta Kasparov is morele overwinnaar

AMSTERDAM - De droomreis over de gespleten schaakplaneet voert Jan Timman en Anatoli Karpov uiteindelijk naar Jakarta. Daar beginnen de twee speelballen van Fidevoorzitter Florencio Campomanes op 16 oktober aan de tweede helft van hun tweekamp om een wereldtitel.

De twee spelers kunnen zich er trots op beroepen dat zij strijden om het officiele mondiale kampioenschap, maar daar houdt het serieuze gedeelte van hun verhaal wel mee op. De beste schaker aller tijden Kasparov veegt momenteel zijn mede-dissident Nigel Short van het bord en zal zich nu al de morele overwinnaar voelen in de controverse die het internationale schaken al meer dan een half jaar bezighoudt.

Hoe groot de kritiek op hun afsplitsing van de wereldschaakbond ook was binnen de kleine kring van schakers en meelopers, twee dingen hebben de twee enige leden van de PCA goed voor elkaar. Waar Timman en Karpov lang in onzekerheid verkeerden waar de tweede helft van de match kon worden ondergebracht en waar het prijzengeld vandaan moest komen, schuiven Kasparov en Short honkvast op hun vaste lokatie in Londen en het honorarium van in totaal bijna vijf miljoen gulden is door sponsors gegarandeerd.

Hoe het in de toekomst verder moet met hun tweemans-organisatie is minder duidelijk. Als de twee met veel geld over de brug komen, nemen 's werelds sterkste schakers in december zeker deel aan het kandidatentoernooi voor de PCA-wereldtitel. Maar de organisatie in Groningen heeft nog steeds geen duidelijkheid of dat evenement daadwerkelijk van de grond komt. Organisator Johan Zwanepol verklaarde gisteren desgevraagd dat slechts kan worden gegist naar de aard van de problemen die de PCA tot hernieuwd uitstel van de contractafronding noopten. “Het kunnen de financien zijn, maar wij kunnen absoluut niet bij hun naar binnen kijken. We overleggen momenteel over een deadline, want veel tijd is er niet meer om de organisatie rond te krijgen.”

Fiasco

Geld, dat vormt de spil waarom de toekomst van het toekomstige topschaken draait. Wat dat betreft staat de Fide met de huidige klucht - voorzitter Campomanes, Timman en Karpov in de hoofdrol - bepaald zwak. Een groter fiasco was nauwelijks denkbaar, toen even voor de helft van de tweekamp de toezegging van Oman - organiseren en betalen - een luchtballon bleek. Met een haast beslissend voordelige 7-5 stand voor Karpov overigens wel begrijpelijk.

Goed beschouwd was groot wantrouwen reeds voor de WK-match over 24 partijen op zijn plaats, toen de Nederlandse organisatie voor de eerste wedstrijdhelft geen gulden aan prijzengeld kon ophoesten en er vanuit de volslagen onverwachte hoek Oman een terstond geaccepteerd bod kwam van twee miljoen Zwitserse franks. Timman zei afgelopen weekeinde nog de brief te hebben gezien waarin melding wordt gemaakt van de bankgarantie die de sultan zou hebben afgegeven. Maar het is met de terugtrekking van Oman inmiddels duidelijk hoeveel waarde dat schrijven heeft. Zelfs al voor de match een aanvang nam, ging reeds het gerucht dat het bedrag van twee miljoen zwitserse franks uit de lucht gegrepen zou zijn. De hoogte van de geldsom zou slechts het prestige ten opzichte van de hoger gehonoreerde wilde tweekamp Kasparov-Short dienen te vergroten. In werkelijkheid zouden Timman en Karpov al bij voorbaat om de helft spelen, met minimale bedrag van een miljoen zwitserse munteenheden. Of de spelers daarvan op de hoogte waren lijkt onwaarschijnlijk, duidelijk is wel dat Campomanes de kluit heeft belazerd.

Uiteindelijk is het daadwerkelijk van halvering van het prijzengeld gekomen, ofschoon nog steeds niet duidelijk is waar het gedevalueerde kapitaal vandaan moet komen. Campomanes schoof dinsdag tot aanvankelijke woede van Timman een aanbod van de Franse plaats Belfort terzijde, waarvoor voormalig schaakmaecenas Bessel Kok zich sterk had gemaakt. De Amsterdammer en Karpov hebben goede banden met organisator Jean-Paul Touze, die op zijn beurt Campomanes weer als zijn grootste vijand beschouwt. Gisteren toonde de Nederlandse grootmeester zich toch blij toen de organisatie aan Jakarta bleek te zijn toegewezen. Dat is niet zo verwonderlijk, daar warme, verre oorden hem wel liggen, al is het alleen maar omdat hij er de druk van de publiciteit kan vermijden. “Een goede oplossing in een penibele situatie.”

Maar een schemertoestand blijft het, ofschoon de voorzitter van de Indonesische schaakfederatie Mohammed Hasan een vermogend man is met als hobby het organiseren van hardloopwedstrijden over tien en twintig kilometer waarbij niet zelden een miljoen dollar valt te verdelen. Maar op een gisteren in Jakarta gegeven persconferentie kon zowel Campomanes als Hasan niet zeggen waar het prijzengeld vandaan komt. Men houdt zich van harte aanbevolen voor aanbiedingen, zo luidde de reclameboodschap. Officieel staan de bestuursleden van de Fide persoonlijk garant voor het bedrag. Maar wie de wegen van Campomanes nagaat, kan zoiets nauwelijks serieus nemen. De Fide-voorzitter is binnen het schaken even almachtig als Havelange binnen de wereld voetbalfederatie en Nebiolo binnen de internationale atletiek. De Filippijn is in de huidige WK-kwestie de hoofdschuldige van de gebroken relatie met Oman en werpt zich nu kronkelend als een slang op als de redder van de tweekamp. De afgelopen tijd bleek hij tot geen concessie bereid, omdat die voor hem gezichtsverlies kon betekenen. Zelfs Timman bleef vriendelijk met hem onderhandelen, ofschoon hij inmiddels een kapitaal door zijn vingers heeft zien glippen. In plaats van Campo een enorme trap onder het edele achterwerk te geven, suggereerde Timman slechts dat de schaakbaas mogelijk volgend jaar terugtreedt. Iets waarop overigens al vele jaren wordt gehoopt c.q. aangedrongen, maar zijn troon blijkt ingesmeerd met uiterst hechtvaste kit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden