Kloosterrestanten gevonden onder kerk in Wittewierum

WITTEWIERUM - Bij archeologisch onderzoek onder de kerk van het Groningse Wittewierum zijn vrijdag restanten van twee kerken gevonden.

Aan de noord- en de zuidkant van de kerk kwamen bijzonder grote kloostermoppen tevoorschijn van een 13deeeuwse kloosterkerk, genaamd Bloemhof. De archeologen vonden ook restanten van de vloer van de uit de 17de eeuw stammende tweede kerk op dezelfde plek.

Uit de kronieken van Emo en Menko, de tweede en derde abt van het klooster Bloemhof, was al bekend dat tussen 1237 en 1259 een kerk bij het uit 1213 stammende klooster werd gebouwd.

Dit klooster was een van de belangrijkste in wat toen 'de Friese landen' heette. Ruim zeshonderd mannen sleten er hun dagen met gebed en studie. Nu pas is duidelijk geworden dat de bijbehorende kerk zich onder de huidige 19de-eeuwse kerk bevindt.

,,Het unieke is dat de vondsten en de kroniek precies op elkaar aansluiten'', zegt bouwmeester J. Bekooy. ,,Meestal weet je eerst de locatie en dan pas het bouwjaar. Nu is dat andersom.'' Bekooy denkt dat het formaat van de gevonden kloostermoppen, 10 bij 16 bij 32 centimeter, een referentiekader bij ouderdomsbepalingen van toekomstige vondsten wordt.

De kronieken van Emo en Menko vertellen van dag tot dag het verhaal van de bouw van de kerk. Een fundament van zes meter diepte onder de grond was nodig. Ook vermelden de abten hoe de funderingspalen bijvoorbeeld met door vier sterke mannen gedragen heiblokken werden aangestampt. Het hele dorp dreunde, schrijven ze verder, zodat in de naastliggende huizen de ganzeneieren door elkaar werden geklutst en niet verder konden worden uitgebroed. Menko verhaalt dat de arbeiders elke dag brood kregen, een stuk kaas als middagmaal en drie grote kannen om te drinken.

Het mooie van de kronieken is volgens Bekooy dat ze laten zien hoe de mens in die tijd natuurverschijnselen begint te begrijpen. Bij een grote overstroming uit die tijd twijfelt de abt of het komt doordat de dijken slecht zijn gebouwd of doordat God zijn toorn wilde laten voelen. De openhartige abt Emo verhaalt ook hoe hij in het dorp door aantrekkelijke vrouwen in verleiding werd gebracht en hoe hij vervolgens weer snel de veiligheid van het klooster opzocht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden