'Kloof met nieuwkomers is groot, maar er is mee te leven'

Hoogleraar: Migrant moet meedoen, maar mag anders zijn

De overheid moet niet streven naar de integratie van migranten en daar als een soort sinterklaas subsidiegeld voor rondstrooien, zegt David Pinto. Participatie door nieuwkomers is volgens de hoogleraar het hoogst haalbare.

De roep aan nieuwkomers om zich aan te passen aan de Nederlandse identiteit en cultuur is begrijpelijk maar een utopie, stelt Pinto, hoogleraar interculturele communicatie en diversiteit aan de Universiteit Twente. "Integreren is koste wat kost rokers en niet-rokers in dezelfde treincoupé onderbrengen. Het is veel beter ze gescheiden van elkaar toch naar hetzelfde eindstation te leiden", aldus Pinto die gisteren zijn nieuwe boek 'Canon voor participatie en diversiteit' presenteerde.

Participatie betekent volgens Pinto 'maximaal contact met de nieuwe omringende samenleving én ook maximaal eigen cultuurbehoud'. Dit is voor migranten de beste houding die leidt tot volwaardige deelname, stelt hij. Jongeren die hiervoor kiezen, willen het beste van beide werelden en laten dat ook blijken bij het aangaan van relaties, het gebruik van taal en hun voorkeuren voor muziek en films. Deze categorie zit ook het lekkerst in zijn vel, scoort goed op zelfvertrouwen, tevredenheid met eigen leven, schoolprestaties en sociaal gedrag.

"Er wordt steeds geroepen dat Nederland al sinds de zeventiende eeuw gewend is aan immigratie, maar dat is appels met peren vergelijken. We hebben nu te maken met islamitische migranten die een volledig ander wereldbeeld hebben. Er is geen grotere cultuurkloof denkbaar dan met de autochtone Nederlander."

In de westerse wereld is het ultieme doel zelfontplooiing, stelt Pinto. Maar voor grote groepen migranten staan familie- en groepseer bovenaan. Daarnaast komen veel nieuwkomers uit landen waar het allerminst goed gesteld is met burgerlijke en politieke vrijheid, en met de positie van de vrouw. Deze 'kardinale verschillen' zijn volgens Pinto de oorzaak van het mislukken van zoveel beleid, omarmd door de 'integratie-industrie', van al die 'integratie-naïevelingen'.

"Ik heb in 1992 al voorspeld dat de autochtone bevolking zou gaan morren", zegt hij. De overheid die voor sinterklaas speelt en met geld strooit. "Dat was de klacht van Fortuyn, en is nu de realistische boodschap die de PVV anderhalf miljoen kiezers oplevert. Wilders' tegenstanders betichten hem van het veroorzaken van tweedeling. Maar die tweedeling zag ik twintig jaar geleden al ontstaan."

Bruggen bouwen en verbinden, de boel bij elkaar houden: het is volgens hem flauwekul. "De kloof is enorm, maar er is mee te leven". Volgens Pinto moeten de verschillende bevolkingsgroepen elkaar proberen te begrijpen, zonder grip op elkaar te willen krijgen: "Inzien dat de ander anders is."

De overheid moet migranten de ruimte geven anders te zijn, "maar wel duidelijke grenzen stellen aan wat we accepteren". De angst en afgunst van de witte burger zal langzaam verdwijnen, als de migrant niet financieel gepamperd wordt maar daadwerkelijk participeert.

"Want let wel", besluit Pinto, "de overheid is zelf volledig verantwoordelijk voor die angst. Zie de overspannen reacties bij 'Fitna', en bij elke scheet die Wilders laat. Burgers krijgen het idee dat alles wat over moslims gaat, heel gevaarlijk is."

David Pinto, Canon voor Participatie en Diversiteit: een praktische en realistische kijk en aanpak. Wolters Kluwer.

Wie is David Pinto?
David Pinto werd als zoon van een orthodox-joodse, analfabete schoenmaker geboren in het plaatsje Marokkaanse Midelt. Hij emigreerde begin jaren zestig naar Israël, en snel daarna naar Nederland.

Hij is hoogleraar hoogleraar interculturele communicatie en diversiteit aan de Universiteit Twente en aan de Bar-Ilan Universiteit in Isra-el. Daarnaast is hij directeur van het Inter Cultureel Instituut. Pinto is sinds de oprichting in oktober 2005 ook voorzitter van de Nederlandse afdeling van de Wereldfederatie van Joden en Moslims.

Pinto was achtereenvolgens lid van PvdA, D66, VVD en Leefbaar Nederland. Voor die laatste partij was hij in 2002 de tweede op de lijst, achter Pim Fortuyn.

In december 2004 richtte hij zijn eigen partij op: Nieuw Nederland. Die partij pleitte voor een migratiestop. Dat standpunt liet hij later varen: "We hebben allochtonen doodgeknuffeld. Dat was fout. Maar we moeten ze nu niet gaan doodknuppelen", zei hij toen. Nieuw Nederland deed uiteindelijk niet mee aan de verkiezingen van 2006, omdat die 'te vroeg kwamen'.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden