Mark MacGann, voormalig hoofd ‘public policy’ voor Europa, het Midden-Oosten en Afrika van Uber, staat de pers te woord nadat Inspectie Leefomgeving en Transport een inval heeft gedaan bij de internettaxidienst. Beeld ANP
Mark MacGann, voormalig hoofd ‘public policy’ voor Europa, het Midden-Oosten en Afrika van Uber, staat de pers te woord nadat Inspectie Leefomgeving en Transport een inval heeft gedaan bij de internettaxidienst.Beeld ANP

Uber Files

Klokkenluider Uber Files lekte uit berouw interne documenten. ‘We hebben mensen voorgelogen’

In tientallen landen lapte Uber willens en wetens allerlei wetten aan zijn laars, aldus de Ier die de klokkenluider blijkt achter de Uber Files. ‘Hoe kun je een schoon geweten hebben als je niet voor je eigen daden uitkomt?’

Hannah van der Wurff

Mark MacGann, oud-lobbyist bij Amerikaans taxibedrijf Uber, is de klokkerluider achter het vrijgeven van de Uber Files, vertelt hij aan de Britse krant The Guardian. Hij lekte meer dan 124.000 interne documenten uit berouw over de rol die hij speelde in het beïnvloeden van meer dan veertig overheden in Europa, het Midden-Oosten en Azië.

De 52-jarige Ier speelde tussen 2014 en 2016 een grote rol als hoofd van het communicatieteam van Uber. Het was de periode waarin het platformbedrijf buitenlandse markten probeerde te betreden en daarbij nationale taxiwetgeving naar eigen hand probeerde te zetten. Trouw beschreef op basis van de gelekte documenten hoe oud-Eurocommissaris Neelie Kroes lobbyde voor Uber en de Belastingdienst lang bedrijfsinformatie over Uber achterhield voor andere Europese overheden. Het lekken ervan deed MacGann deels uit berouw, zegt hij in een interview met The Guardian.

Misleidend over de voordelen voor chauffeurs

MacGann gelooft dat Uber willens en wetens wetten in tientallen landen aan zijn laars lapte en misleidend was over de voordelen voor chauffeurs. “Ik praatte met overheden, ik plantte verhalen bij de media, ik vertelde mensen dat de regels anders moesten omdat chauffeurs daarvan zouden profiteren”, zegt MacGann nu. “Toen duidelijk werd dat dat allemaal niet klopte en dat we mensen hadden voorgelogen, hoe kun je dan een schoon geweten hebben als je niet voor je eigen daden uitkomt?”

Daar gingen wel vijf jaar overheen. MacGann: “Toen ik besloot dat ik wat moest zeggen, ging ik op zoek naar de effectiefste manier om dat te doen.” MacGann ziet het nu als zijn plicht om zich uit te spreken tegen Uber en regeringen en parlementariërs te helpen fundamentele misstanden recht te zetten. De relatie tussen Uber en MacGann is slecht. Uber zegt in een reactie dat MacGann niet in de positie is om op geloofwaardige wijze te spreken over Uber. Het bedrijf zegt dat het sinds 2017 op een andere manier te werk gaat. “We zullen geen uitvlucht zoeken voor gedrag uit het verleden dat duidelijk niet strookt met onze huidige waarden”, aldus een woordvoerder van Uber.

MacGann lekte duizenden interne documenten en communicatie die aantoonde hoe innig de banden tussen Uber en de top van de macht waren. Het gemak waarmee Uber kon doordringen tot die wereld noemt MacGann zelf zowel verslavend als “zeer onrechtvaardig” en “antidemocratisch”. The Guardian wist de hand te leggen op de documenten en deelde de documenten met het Internationaal Consortium van Onderzoeksjournalisten (ICIJ), waar ook Trouw, het Financieel Dagblad en onderzoeksplatform Investico bij zijn aangesloten.

null Beeld Reuters
Beeld Reuters

Topontmoetingen

MacGann spreekt meerdere talen en omdat hij al twee decennia werkzaam was als lobbyist, had hij een flink adresboek, vooral vol met Brusselse contacten. Dat kwam goed van pas in zijn werk bij Uber, waar hij regelmatig ontmoetingen had met minister-presidenten, presidenten, ministers op het gebied van economische zaken en transport, Eurocommissarissen, burgemeesters en gemeenten. Uber had innige banden met onder andere de Franse president Macron.

Die contacten waren een belangrijk onderdeel van de aanpak van Uber. Volgens MacGann ging dat als volgt: Uber overtrad eerst de wet door chauffeurs te laten rijden zonder vergunning, liet vervolgens aan de top van de macht zien hoe goed het model van Uber werkte, waarmee zij het argument maakte dat de taxiwetgeving moest veranderen.

Daar was ook veel weerstand tegen. In 2015 werd MacGann beveiligd omdat hij door taxichauffeurs bedreigd werd. Volgens MacGann ontwikkelde hij door die bedreigingen PTSS. Zo werd het adres van zijn appartement in Brussel gedeeld op een Facebookgroep genaamd 'Stop Uber’ en plakten taxichauffeurs posters met het gezicht van MacGann en de tekst ‘internationale criminelen’ op de ramen van hun taxi's. Hij is een keer belaagd door taxichauffeurs bij een station in de Belgische hoofdstad en er brak in die periode ook een rel uit buiten zijn kantoor.

De maat was vol in 2016. De periode nadat hij vertrok noemt MacGann nu een periode van bezinning. Hij luisterde naar verhalen van Uber-chauffeurs die hem rondreden en zegt nu dat die gesprekken zijn beeld van het bedrijf op zijn kop hebben gezet. Vanaf 2020 stond hij gemeenten en beleidsmakers bij in rechtszaken van Uber of taxichauffeurs, voor wiens standpunten hij steeds meer begrip kreeg. Hij zocht onder andere contact met beleidsmakers in het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk zodat hij op de achtergrond informatie kon delen over het bedrijf. Hij realiseerde dat hij met zijn kennis over Uber een verschil kon maken, wat uiteindelijk resulteerde in de Uber Files.

Lees ook:

VVD-coryfee Neelie Kroes lobbyde heimelijk voor Uber

In de periode dat Uber met een illegale app probeerde de taximarkt open te breken, heeft Neelie Kroes intensief voor het bedrijf gelobbyd, zo blijkt uit gelekte documenten. Terwijl haar expliciet was gezegd niet bij Uber in dienst te gaan.

De Belastingdienst pleegde mogelijk strafbare feiten voor Uber

De band tussen de Belastingdienst en taxibedrijf Uber lijkt wel erg innig, zo blijkt uit gelekte documenten. Mogelijk pleegde de fiscus strafbare feiten door te lekken uit vertrouwelijke gesprekken.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden