Klokkenluider brengt Spaanse premier Rajoy in het nauw

De getuigenis van Rajoy op televisie in een café.  Beeld REUTERS
De getuigenis van Rajoy op televisie in een café.Beeld REUTERS

Ana Garrido bracht aan het licht dat bedrijven smeergeld betaalden aan de Volkspartij. Zelf zit ze nu financieel aan de grond.

Alex Tieleman

Nooit eerder werd in Spanje een zittend premier in een corruptiezaak gehoord. De Spaanse premier Mariano Rajoy had zijn getuigenis in de omvangrijke corruptiezaak ‘Gürtel’ gisteren dan ook liever via een videoverbinding gedaan, maar hij moest toch in levenden lijve verschijnen.

De 51-jarige Ana Garrido zei haar afspraak bij de garage er graag voor af om de zaak op tv te volgen. Want mede dankzij deze klokkenluider kwam het corruptieschandaal aan het licht. Als ambtenaar van de gemeente Boadilla del Monte stuitte Garrido tien jaar geleden op de eerste aanwijzingen van illegale campagnefinancieringen van de regerende conservatieve Volkspartij. “Het is in Spanje normaal dat de automonteur vraagt of je wel of geen BTW wilt betalen. Maar ik was geschokt door de structuur en omvang van de politieke corruptie die ik zag”, vertelt zij aan de telefoon vanuit Mallorca.

Garrido kreeg bij de afdeling jeugdwerk naar eigen zeggen klip-en-klaar verteld dat aanbestedingen naar specifieke bedrijven behoorden te gaan. “Dit was niet meer verdacht. Het was evident dat hier iets niet in de haak was”, herinnert zij zich. De aanklagers in het Gürtel-proces (deze cryptische naam gaven de rechercheurs aan het onderzoek) pogen nu aan te tonen dat bij dergelijke constructies in ruil geld was betaald aan de Volkspartij.

Bedreigingen en intimidaties

Garrido verzamelde met collega’s meer informatie totdat zij op een ‘bom van ongekende proporties was gestuit’. Het aankaarten van de onregelmatigheden leidde tot niets. En toen de zaak na lang dralen toch aan het licht kwam, lag haar naam al snel op straat. De prijs? Een lawine aan bedreigingen en intimidaties. Op haar werk werd zij stelselmatig tegengewerkt waardoor zij in een zware depressie terechtkwam.

Ondertussen roemden de rechters Garrido’s voorbeeldige burgerschap vanwege haar optreden als getuige in het gerechtelijk vooronderzoek. Zij week uit naar Costa Rica waar zij als hovenier en schoonmaakster aan de bak moest om het hoofd boven water te houden. Terug op kantoor werd zij opnieuw tegen gewerkt, waarna zij besloot definitief te stoppen.

Een rechter veroordeelde de gemeente tot het betalen van een schadevergoeding van 95.000 euro. Maar van dat geld heeft zij nog niets gezien, omdat de gemeente beroep heeft aangetekend en de zaak volgens Garrido doelbewust wordt getraineerd. Omdat zij inmiddels een klokkenluider van faam is, neemt geen bedrijf haar meer aan en was zij zelfs gedwongen om een jaar in een kraakpand te bivakkeren omdat zij de hypotheek niet meer kon betalen.

“Het is niet makkelijk om na een geordend leven met een goed inkomen opeens je eten op de verwarming te moeten opwarmen, omdat je geen geld meer hebt voor gas”, zegt zij. Garrido vertrok naar Mallorca om van daaruit met haar eigen bedrijfje zelfgemaakte sieraden aan toeristen en via internet aan de man te brengen.

Toch is zij blij dat dit najaar de Gürtel-zaak eindelijk van start ging. Al is zij sceptisch over de uitkomst omdat zij gelooft dat partijkopstukken als Rajoy de dans zullen ontspringen. Spanjaarden beginnen volgens haar het probleem van corruptie wel steeds meer te onderkennen, zoals ook blijkt uit recent onderzoek.

De liberale partij Ciudadanos (Burgers) heeft een wetsvoorstel liggen om klokkenluiders beter te beschermen. Garrido is ondertussen met lotgenoten een platform begonnen waar klokkenluiders al werkelijk anoniem kunnen lekken. “De mentaliteit verandert”, ziet Garrido. “Ik wil dat burgers corruptie kunnen melden zonder dat hun leven geruïneerd wordt”.

Mariano Rajoy ontkent in alle toonaarden

Premier Mariano Rajoy ontkende gisteren dat zijn Volkspartij smeergeld heeft ontvangen uit het bedrijfsleven. Hij was en is naar eigen zeggen boven alles politicus en heeft zich nooit bemoeid met het financiële reilen en zeilen van de conservatieve partij. Zoveel viel op te maken uit de lange reeks ontkenningen die Rajoy tijdens de twee uur durende sessie op de aanklagers afvuurde. Rajoy, die in de Gürtel-zaak niet als verdachte maar als getuige gehoord wordt, werd met alle egards in de rechtbank onthaald. zo hoefde de premier niet tegenover de rechters plaats te nemen, zoals gebruikelijk, maar zat hij schuin naast hen. De rechter deed meermaals vragen van de aanklagers af als ‘impertinent’. Na afloop riep oppositieleider Pedro Sánchez van de sociaal-democratische PSOE Rajoy op per direct zijn ontslag bij de koning in te dienen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden