Klokkeluiders krijgen uitlaatklep

Beeld Publeaks

Nederland krijgt een nationale Wikileaks. Vijftien mediaorganisaties lanceren vandaag een website die klokkeluiders kunnen gebruiken om documenten, opnames of beelden aan hen door te spelen. Publeaks.nl is zo ingericht dat geüploade bestanden alleen kunnen worden geopend door de journalisten voor wie het materiaal bedoeld is. Ook wordt de anonimiteit van de klokkeluider maximaal gewaarborgd.

Nederland krijgt een nationale Wikileaks. Vijftien mediaorganisaties lanceren vandaag een website die klokkeluiders kunnen gebruiken om documenten, opnames of beelden aan hen door te spelen. Publeaks.nl is zo ingericht dat geüploade bestanden alleen kunnen worden geopend door de journalisten voor wie het materiaal bedoeld is. Ook wordt de anonimiteit van de klokkeluider maximaal gewaarborgd.

Internationaal bestaan al veel websites voor klokkeluiders, met Wikileaks als bekendste voorbeeld. In Nederland was er nog geen beveiligde en geanonimiseerde toegang tot media. Contact met klokkeluiders kwam meestal tot stand via mail, post, telefoon of persoonlijke ontmoetingen - wat grotere risico's voor de tipgever met zich meebrengt. Uniek aan dit initiatief is dat vrijwel alle belangrijke Nederlandse media aan de site meewerken. In andere landen hebben media óf geen beveiligde toegang voor klokkeluiders, óf heeft elke krant of tv- en radioprogramma een eigen site opgetuigd.

Aan Publeaks werken de meeste Nederlandse kranten mee, waaronder Trouw, de Volkskrant en NRC, maar ook bijvoorbeeld persbureau ANP, de NOS, RTL, 'Nieuwsuur', De Groene Amsterdammer, Vrij Nederland en NU.nl. De klokkeluider kan op de site aangeven voor welk medium de documenten of opnames bedoeld zijn. De journalisten zien aan de melding of andere media ook toegang tot de bestanden hebben en kunnen eventueel besluiten gezamenlijk een onderzoek te starten.

Volgens hoofdredacteur Willem Schoonen van Trouw is de website nodig omdat "ook in Nederland klokkeluiders in de eigen organisatie of onderneming nog altijd tegen veel hindernissen aankijken. Zij moeten een begaanbare weg naar de openbaarheid geboden krijgen, in het belang van de hele samenleving."

De afgelopen jaren hebben klokkeluiders belangrijke misstanden onthuld. Zo werd in Nederland omvangrijke bouwfraude zichtbaar nadat bouwondernemer Ad Bos openbaar had gemaakt dat bouwbedrijven er een dubbele boekhouding op nahielden. De Amerikaanse militair Bradley Manning bood via Wikileaks inzicht in het diplomatieke verkeer van de VS en in misdaden van het Amerikaanse leger in Irak.

Dit voorjaar konden Trouw en journalisten in tientallen andere landen in het gezamenlijke project Offshoreleaks laten zien hoe vermogenden en bedrijven geld uit het zicht houden door vennootschappen op te richten in belastingparadijzen. En onlangs onthulde de Amerikaan Edward Snowden hoe veiligheidsdiensten zoals de Amerikaanse NSA in binnen- en buitenland op enorme schaal internet- en telefoonverkeer aftappen en de privacy schenden door beveiligingen en encrypties te kraken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden