KLM’ers wachten gespannen af: Hoe ziet topman Benjamin Smith de toekomst?

Beeld REUTERS

Na een turbulente week met – zorgvuldig georkestreerde – personeelsacties wachten KLM’ers vandaag met spanning op besluiten uit Parijs. Hoe zien de raad van commissarissen en Air France-KLM topman Benjamin Smith de gezamenlijke toekomst?

Zijn lot zou vandaag beslecht worden. Maar volgens insiders is het onduidelijk of KLM-topman Pieter Elbers vandaag al te horen krijgt of hij mag aanblijven of niet. De negentienkoppige raad van bestuur van Air France-KLM buigt zich over een hoop zaken, maar over het maandenlange conflict tussen de hoogste baas Benjamin Smith en Elbers laten de commissarissen zich mogelijk helemaal niet uit. 

De komst van Benjamin Smith

Vlak na het aantreden van de Canadees Benjamin Smith in september 2018 ging het al mis tussen de twee. Smith, weggeplukt van luchtvaartmaatschappij Air Canada, wil meer samenwerking tussen Air France en KLM. Om die zogeheten synergie zo goed mogelijk aan te wakkeren, wil hij af en toe mee kunnen kijken over de schouder van zijn Nederlandse collega Elbers. Maar daar zit de Nederlander niet op te wachten. Smiths verzoek om toe te treden tot de raad van commissarissen van KLM wees Elbers dan ook direct af. Waarschijnlijk uit vrees te veel uit handen te moeten geven, zeggen critici. En uit vrees dat het merk KLM verdwijnt.

Maar of de Canadees Elbers zoveel uit handen wil nemen, is de vraag. Smith, die te boek staat als ‘spaarzaam met zijn uitlatingen’ heeft er in ieder geval niet bijster veel over losgelaten. Wat hij zich wel liet ontvallen in zijn eerste persoptreden, is dat hij gelooft dat ‘Air France-KLM alle potentie heeft om de grootste luchtvaartmaatschappij van Europa te worden en een van de grootste ter wereld’.  Om dat te bereiken wil Smith een sterkere focus op de twee grote namen: Air France en KLM. De toekomst van het Franse dochterbedrijf Hop staat daardoor op de tocht. Uit Joon, die andere dochter van Air France, is de stekker al uit getrokken. Transavia, het goedkopere zusje van KLM, lijkt vooralsnog gewoon te blijven bestaan.

De positie van Pieter Elbers

Maar bij KLM lijken ze er niet gerust op. Vorige week spraken ruim 25.000 KLM-medewerkers zich met een handtekeningactie uit tegen het veronderstelde vertrek van hun topman Elbers. Donderdag gingen er zelfs honderden medewerkers de straat op om hun steun aan Elbers zichtbaar te maken. ‘We need Elbers!’, stond er op de grote, blauwe actieborden. Een geagiteerde voorzitter van de ondernemingsraad van KLM sprak de pers en het protesterende volk toe. “We zijn allemaal Pieter”, klonk het. En: “We hebben vijftien jaar kunnen kijken hoe onze Franse collega’s zorgen voor sociale onrust en hoe je actie voert. Misschien moeten wij laten zien wat we daarvan geleerd hebben”, aldus Jan Willem van Dijk, voorzitter van de ondernemingsraad. 

Het tumult van afgelopen week was vooral een goed georkestreerde stunt van Elbers zelf, zegt een insider. Spandoeken, grote blauwe borden, de bussen, de chocolademelk die geschonken werd. Alles geregeld door het team van de KLM-topman, met steun van de ondernemingsraad. Allemaal om zijn belang voor KLM te onderstrepen.

Of Elbers hiermee zijn positie gered heeft, is volledig onduidelijk. Een paar maanden terug zou Smith Elbers hem een aanbod hebben gedaan. Verliet hij zijn post bij KLM, dan mocht hij toetreden tot de operationele top van Air France-KLM. Elbers zou het aanbod hebben afgewezen. De stand van zaken sindsdien: nog altijd is het gissen of hij blijft. Zijn positie zou vandaag niet eens op de agenda staan van de vergadering van commissarissen, melden insiders.

De positie van KLM

Ook bij de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers sijpelde de toekomstverhalen over KLM binnen. Het merk zou verdwijnen, opgaan in Air France. Maar toen Smith vorige week woensdag bij ze aan tafel zat, wist die ze gerust te stellen. De naam KLM blijft gewoon bestaan, het bedrijf bepaalt nog altijd zelf zijn koers en ook voor de kaspositie is het zelf verantwoordelijk. “We hebben de garantie gekregen dat het merk KLM niet zal verdwijnen”, zegt Joost van Doesburg van VNV.

Smith zou zich bewust zijn van het ijzersterke merk dat KLM heet. Dat blauwe gevoel, zoals de KLM-liefhebbers het omschrijven, is op en top Nederlands. Zo Nederlands dat er scheve bekken getrokken wordt als in plaats daarvan rood-wit-blauwe Air France toestellen over de Schipholbanen rollen. Vanwaar dan die angst? Dat heeft alles te maken, zegt een insider, met de campagne van Elbers tegen Smith. In die campagne was blijkbaar zwaar geschut noodzakelijk.

Lees ook: 

Blufpoker kan KLM duur komen te staan

KLM speelt hoog spel om moederbedrijf Air France-KLM op afstand te houden. Dat is niet zonder risico.

KLM-managers steunen populaire baas in conflict met Air France

Topmanagers van Nederlandse tak KLM schrijven in een brandbrief dat zij zich zorgen maken over de koers van de luchtvaartmaatschappij. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden