Klimaattwijfelaar Visscher slijpt je geest

Veertig jaar geleden waren we hier bang voor: een nieuwe Kleine IJstijd. Schilderij van Hendrick Avercamp uit 1608. Beeld
Veertig jaar geleden waren we hier bang voor: een nieuwe Kleine IJstijd. Schilderij van Hendrick Avercamp uit 1608.

Bent u een klimaatalarmist of juist een klimaatscepticus? Als het goed is geen van beiden. Gewoon nuchter blijven is wat mij betreft altijd te preferen. Vandaag helpt het zaterdagkatern Letter & Geest van Trouw weer enorm om die nuchterheid te stimuleren.

Letter & Geest besteedt het zogeheten coververhaal aan de visie van Marco Visscher. Die mag onder de kop 'De paniekfabriek maakt overuren' twee pagina's lang uitleggen dat het klimaatprobleem misschien ietwat wordt overdreven. Want, zo luidt zijn centrale stelling: de mens is heel inventief en heeft tot nu toe altijd weer oplossingen gevonden voor problemen die hij ontmoette of zelfs zelf heeft geschapen.

Wie zich groen en geel ergert aan klimaatsceptici met simpele redeneringen, zal wellicht geneigd zijn Visscher met zijn optimisme rücksichtslos in die categorie te scharen en vervolgens af te serveren. Maar voordat u dat doet, is het denk ik goed om te weten dat Visscher al jaren schrijft voor het magazine Ode.

En dat kun je nou niet direct over één kam scheren met rechts simplisme, of met milieu-onbewustzijn, of met het promoten van de belangen van oliemaatschappijen, of nog weer andere fouten die klimaatsceptici worden aangewreven.

Ook wijst Visscher er fijntjes op dat we in de jaren zeventig verschrikkelijk bang waren voor ... global cooling. De wereld dreigde zo ongeveer in één grote ijsvlakte te veranderen. We hadden in 30 jaar tijd al zes mooie elfstedentochten gehad (kom daar nog eens om tegenwoordig), dus voor ons Nederlanders was dat in ieder geval geen nieuws.

Wetenschappers, politici en vele anderen bleken het toen echter toch bij het verkeerde eind te hebben gehad. Althans, dat denken velen nu.

Misschien is het goed daar zo af en toe aan terug te denken, zou ik zeggen. Nee, dat betekent in mijn optiek niet dat we nu dus maar zo snel mogelijk zo veel mogelijk olie en kolen moeten verstoken. Ik heb zonnepanelen op mijn dak omdat in vind dat we dat juist niet moeten doen. Maar nuchter blijven en de voors en tegens in het klimaatdebat proberen af te wegen, lijkt me geen kwaad kunnen. Dus: lezen dat stuk van Marco Visscher.

Overigens had Visscher zijn stuk al geschreven toen hij gisteren bijval kreeg vanuit het gerespecteerde wetenschapsblad Science. Daarin stellen Amerikaanse wetenschappers dat het klimaat niet zo gevoelig lijkt voor CO2 als tot nu toe werd aangenomen.

Aanvulling op 29-11-2011:
Lees voor de broodnodige balans ook even de column van Asha ten Broeke, misschien wel de meest leesbare en leukste wetenschapscolumniste van Nederland: Heren politici: blijf af, van die marshmallows

Reactie op reacties, t.e.m. 28-11-2011 19.00u
@Eline van O: Ah, nu snap ik waar je op doelt. Klopt, het onderzoek is geen juichende bijval voor een klimaatscepticus. Maar dat is Visscher volgens mij ook niet. Hij vraagt vooral beide partijen om wat meer nuchterheid te betrachten, en in die zin is het onderzoek toch wel een beetje bijval te noemen. En ja, als de aarde 2,3 graden opwarmt, dan is dat een groot verschil. Maar of we dan moeten vrezen voor dezelfde gevolgen als die ons voor plus 3 en meer in het vooruitzicht zijn gesteld?
@BVerheggen: Ik kan me de tijd nog herinneren dat we voor global cooling vreesden. En echt,dat deden we...
@MNb: Niet te snel anderen afserveren. Sommige mensen weten al heel goed waarom het ijs op de noordpool afneemt, anderen vragen zich daarnaast af waarom er in de wateren rondom de zuidpool juist veel meer ijs ontstond. Kan allebei door klimaatverandering komen, maar de jury is daar nog niet uit. Zie bijv. Kennislink.

Reactie op reacties, t.e.m. 26-11 17.30u
@Eline van O: Je reageert volgens mij alleen op de laatste alinea over Science. Je goed recht natuurlijk, maar de strekking van mijn blog is dat je pro's en con's goed tegen elkaar moet afwegen, en daar zijn we het dan denk ik wel over eens. En ik schrijf over het Science-artikel inhoudelijk welgeteld één zin: "Daarin stellen Amerikaanse wetenschappers dat het klimaat niet zo gevoelig lijkt voor CO2 als tot nu toe werd aangenomen". Noem je dat een gekleurde voorstelling? Volgens mij is dat precies wat Nathan Urban in het door jou aangehaalde interview zegt. Hij claimt bovendien op basis van hun onderzoek een grotere mate van zekerheid over hun temperatuur-range, wat op zich belangrijk is. Maar het is waar: Urban vindt als goede wetenschapper ook dat er nog veel verificatieonderzoek nodig zal zijn.

@Hans D.: Ja, dat de temperatuur stijgt, daar zijn ze het allemaal over eens. Maar het kan veel verschil maken of het 2,3 of 3,0 graden is per verdubbeling van de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer. 0,7 Graden kan veel uitmaken. We hebben rond 1600 een Kleine IJstijd gehad. Wereldwijd waren de temperaturen toen gemiddeld slechts een halve graad lager dan nu.

@Roeland: Volgens mij zie je een grappig deel van Visschers betoog over het hoofd. Visscher zegt dat de klimaatangst wel eens overdreven zou kunnen blijken te zijn, vooral omdat de mens inventief is en altijd weer oplossingen bedenkt om zijn hachje te redden. Hij zegt niet, zoals jij suggereert: als mens moeten we niks doen. In tegendeel, hij rekent erop dat we wat bedenken en daarnaar gaan handelen. In feite doen we dat nu al. We bedenken onder meer elektrische auto's, goedkope zonnepanelen, biomassacentrales en slimmere windmolens, en we verhogen de dijken. Het laatste is niet erg vernieuwend, eigenlijk erg zestiende eeuws. Maar ja, onze bouwbedrijven hebben ook zo hun eigen lobbyisten, moet je maar denken. Volgens mij passen al die acties prima in het beeld dat Visscher schetst. Doen we genoeg? Nee, ik denk het niet. Moeten we héél véél méér doen om een rámp af te wenden? Wie het zeker weet, mag het zeggen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden