Klimaattop onder vergrootglas

'Denk werelwijd, doe en leef verantwoordelijk', schreef een klimaatactivist tijdens een grote demonstratie in New York afgelopen zondag. Beeld reuters

De regeringsleiders die vandaag in New York samenkomen voor de klimaattop van de Verenigde Naties weten inmiddels één ding zeker: de wereldwijde aandacht is op hen gericht.

Honderdduizenden mensen gingen zondag de straten van New York op, om aandacht te vragen voor de gevaren van klimaatverandering. Op meer dan 2500 andere plekken op deze aarde vonden soortgelijke 'klimaatmarsen' plaats: New Delhi, Amsterdam, Londen. Zelfs in Aleppo, Syrië, zou een - kleine - betoging zijn geweest.

Waarom is deze top belangrijk?
Voor het eerst sinds de klimaatconferentie in Kopenhagen, vijf jaar geleden, zijn er zoveel regeringsleiders bijeen om over het klimaat te praten. Er komen er ongeveer 120. Dat is winst, vindt europarlementariër Bas Eickhout van GroenLinks. Andere klimaattoppen worden voornamelijk bezocht door ambtenaren. Dit keer komen de regeringsleiders zelf, op uitnodiging van VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon. Eickhout: "Deze VN-top dwingt ze betrokkenheid te tonen en verantwoording te nemen."

Wat mag er van deze bijeenkomst worden verwacht?
Vooropgesteld: de top duurt slechts één dag en onderhandeld wordt er niet. Er komt geen akkoord. Regeringsleiders zullen presentaties geven over wat zij in eigen land doen aan het terugdringen van broeikasgassen. Wat nog belangrijker is: met deze ingelaste top wil Ban Ki-moon de mondiale aandacht voor de klimaatproblematiek vasthouden. Eind dit jaar is er weer een 'echte' klimaatconferentie in Lima, Peru. Dat is het laatste station voor de belangrijke top in Parijs, eind 2015, waar een nieuw en ambitieus klimaat­akkoord moet worden gesloten, als opvolger van het Kyoto-protocol.

Lukt dat?
Zeer de vraag. De landen zijn het er over eens dat de aarde deze eeuw maximaal twee graden mag opwarmen. Volgens recente onderzoeken zou dat wel eens vier graden kunnen worden. Drastische maatregelen zijn nodig, vooral in de meest vervuilende landen. Denk aan de CO2-kampioenen China en de VS. Alle landen zullen zich moeten committeren aan nieuwe, nog vast te stellen reductiedoelen. Ook 'ontwikkelingslanden' als China en India, die tot dusver hun recht opeisten om te mogen groeien - zoals het Westen eerder.
Een ander probleem is de financiering van de schade die de klimaatverandering veroorzaakt. Eerder is door de 'ontwikkelde' landen afgesproken dat er in 2020 een pot met 100 miljard euro moet zijn om de door natuurgeweld getroffen 'ontwikkelingslanden' te helpen. Van deze belofte is nog weinig terechtgekomen.

Wat doet Nederland?
Namens het kabinet is premier Mark Rutte vandaag in New York aanwezig. Hij heeft het probleem van een verdeelde coalitie. PvdA-leider Sam­som wil dat Rutte zorgt voor 'een ambitieus klimaatverdrag', zei hij vorige week tijdens de algemene beschouwingen. Waarop VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra waarschuwde dat Nederland niet de 'gekke Henkie van de wereld' moet worden, door 'onszelf normen op te leggen waar de rest van de wereld zich niet aan houdt'. In deze spagaat moet Rutte opereren.
Het kabinet heeft zich eerder achter het plan van de Europese Commissie geschaard om de EU-lidstaten alleen een bindend doel voor CO2-reductie in 2030 op te leggen. De doelen voor besparing en het opwekken van schone energie zijn vrijblijvend, tot ergernis van de milieubeweging. Onduidelijk is of ook de PvdA-fractie in de Tweede Kamer dit steunt.

Premier Rutte is een van de ongeveer 120 regeringsleiders die naar New York gaan voor de top. Beeld anp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden