Klimaatbeleid moet om na Parijs

Milieudeskundigen positief over akkoord. 'Maak haast met vergroening industrie.'

Het nieuwe VN-klimaatakkoord dat zaterdag in Parijs werd gesloten, stelt landen voor een zware taak. Over dertig jaar moet de wereld zowat vrij zijn van fossiele brandstoffen. Dus ook van gas. Dat heeft grote gevolgen voor het Nederlandse klimaatbeleid, zeggen milieuexperts.

Het is tijd dat Nederland veel harder gaat inzetten op energiebesparing, zegt klimaatexpert Jan Paul van Soest. "In de gebouwde omgeving, woningen en kantoren, zullen nu echt grote maatregelen moeten worden genomen."

Van Soest vindt dat Nederland ook serieus moet gaan werken aan het toekomstbestendig maken van de grote industriële bedrijfstakken, zoals staal, chemie, elektriciteitsproductie, olieraffinaderijen. Hoewel het CO2-beleid voor deze sectoren door Brussel wordt bepaald, is duidelijk dat hier grote stappen moeten worden gezet. "Nederland zou er verstandig aan doen daarop vooruit te lopen door het industriële energiebeleid nu echt te vergroenen."

Ruim 190 landen maakten zaterdag na twee weken overleg in Parijs vergaande klimaatafspraken, die meteen al historisch werden genoemd. "Voor de olie-, kolen- en gasboeren betekent dit akkoord einde verhaal", zegt Marjan Minnesma, directeur van duurzaamheidsorganisatie Urgenda. "Als ik aandelen Shell had, zou ik ze snel verkopen. Voor de hele EU, inclusief Nederland, moeten er tandjes bij worden gezet. Ik ben er superblij mee dat in het akkoord wordt ingezet op maximaal anderhalve graad opwarming van de aarde."

Minnesma liep afgelopen maand in etappes 600 kilometer van Utrecht naar Parijs. Ze had geen hoge verwachtingen van de klimaattop: "Maar het resultaat is beter dan ik had durven hopen".

Ze vindt dat de Nederlandse staat het beroep in de klimaatzaak van Urgenda na 'Parijs' maar beter kan intrekken. "Dit is een steun in onze rug. De rechtbank in Den Haag, die bepaalde dat Nederland in 2020 de uitstoot van CO2 met zeker 25 procent moet hebben teruggedrongen, heeft het dus goed gezien. Om de opwarming tot 1,5 graad te beperken, is zelfs een reductie van minimaal 40 procent nodig. We kunnen het geld dat deze rechtszaak kost, beter besteden aan effectieve klimaatmaatregelen."

Volgens milieudeskundige Van Soest moet Nederland nadenken over de toekomst van de elf kolencentrales. "Al valt die sector onder het beleid van de EU." Energiebesparing wordt in Nederland een belangrijk thema, voorspelt hij.

"En die 100-kilometerbordjes op de snelwegen kunnen ze bij Rijkswaterstaat wel weer uit de bezemkast halen. In het verkeer en vervoer is veel winst te halen. De onbezonnen daad van minister Schultz van Haegen om 130 kilometer in te voeren op snelwegen, kan beter worden teruggedraaid. Dat soort grappen kan dus nu niet meer."

De reacties op het VN-klimaatakkoord zijn overwegend positief. Volgens Kornelis Blok, wetenschappelijk directeur van adviesbureau Ecofys en hoogleraar in Delft, zal het klimaatakkoord voor Nederland ingrijpende gevolgen hebben. "Het feit dat zoveel landen hebben ingestemd met de afspraak dat we moeten streven naar een temperatuurstijging van maximaal 1,5 graad, heeft grote consequenties. Het betekent in de praktijk dat we veel sneller afscheid moeten nemen van de CO2-uitstoot door steenkool, olie en aardgas. Ook Nederland zal veel extra moeten doen."

Volgens Tjerk Wagenaar, directeur van Natuur en Milieu, is de EU ook aan zet: "Het snel sluiten van 280 kolencentrales is laaghangend fruit om die 1,5 graad te halen."

vandaag 4

Waarom kan het nu plotseling wel?

vandaag 5

Het echte werk moet nog beginnen

vandaag 6

Reacties VVD en PvdA

opinie 23, commentaar

Het klimaatakkoord gaat Nederland zichtbaar veranderen

Wat staat er in het akkoord van Parijs?

Het is universeel en bindend. Bijna 200 landen zeggen voor het eerst toe dat ze samen de opwarming van de aarde gaan tegenwerken.

De doelen zijn ambitieuzer dan ooit: de ondertekenaars zeggen er alles aan te doen om die opwarming beperkt te houden tot 'ruim onder de 2 graden', beter nog: maximaal 1,5 graden.

Er komt streng toezicht: elke vijf jaar een beoordeling, en zo nodig versterking van de nationale inspanningen. Al in 2018 wordt een eerste mondiale balans opgemaakt.

Rijke landen beloven vanaf 2020 elk jaar 100 miljard dollar vrij te maken voor arme landen in hun strijd tegen klimaatverandering.

Wat staat er niet in?

De nationale toezeggingen die bijna alle landen hebben ingeleverd, zijn niet bindend. Als dat wel zo zou zijn, was het akkoord nooit door het Amerikaanse Congres gekomen.

Scheepvaart en luchtvaart, de twee sectoren die de meeste CO2 uitstoten, worden niet genoemd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden