Klimaat wijkt voor frisse lucht

Nieuwe milieuplannen Rotterdam verleggen focus van broeikas- naar uitlaatgassen

Van het beteugelen van de klimaatopwarming naar het bestrijden van roet. Op het oog lijken de groene ambities van Rotterdam een stuk bescheidener dan voorheen. Het nieuwe college trekt minder geld uit voor duurzaamheid, het milieubeleid dient nu vooral één doel: de gezondheid van de Rotterdammers verbeteren. Een stap terug?

Het roer moest om, zegt wethouder duurzaamheid, mobiliteit en haven Pex Langenberg (D66). "Uit nieuwe gegevens blijkt roet veel schadelijker voor de gezondheid dan we tot nu toe aannamen. De Rotterdammer heeft recht op kwalitatief goede lucht." Meer dan de helft van het roet in de binnenstad komt van het autoverkeer. Daarom trekt hij een middel uit de kast, dat de andere grote steden ook steeds meer gebruiken: Rotterdam krijgt een milieuzone, waarin mogelijk ook oude personenauto's worden geweerd.

Opvallend: van GroenLinks tot Leefbaar Rotterdam is er steun voor de milieuplannen. Alleen de VVD sputtert tegen. GroenLinks-raadslid en voorvechter van schone lucht Arno Bonte: "Ik ben erg blij met de richting die de coalitie op wil. Dit is een hele stap vooruit vergeleken bij het vorige college. Dat blonk uit in het lanceren van mooie ideeën en goede voornemens, maar heeft bar weinig voor elkaar gekregen." Met een paar van de smerigste wegen van Nederland in de binnenstad kreeg Rotterdam altijd veel kritiek dat het te weinig aan de luchtkwaliteit deed.

En dat terwijl er een ambitieus duurzaamheidsproject liep: het Rotterdam Climate Initiative, een overlegorgaan tussen stad, haven en havenwerkgevers. Als vervuilende deltastad wilde Rotterdam vooroplopen met het bestrijden van de opwarming van de aarde. Zo moest de CO2-uitstoot in 2025 met de helft verminderd zijn, onder meer door het broeikasgas op te slaan in lege aardgasvelden onder de Noordzee.

Tot irritatie van Leefbaar Rotterdam, inmiddels de grootste coalitiepartij in de Maasstad. Raadslid Reinier de Jong is één van de architecten van het nieuwe milieuplan. "De vorige periode ging er geld naar waterpleinen, groene gevels en mos op daken. Er gebeurde niets om de luchtkwaliteit te verbeteren." De Jong erkent dat klimaatverandering en zeespiegelstijging ook ernstige gevolgen kunnen hebben voor het laaggelegen Rotterdam. "Maar gelukkig is het bestrijden van CO2 uit de plannen verdwenen. Je moet in Rotterdam niet wauwelen over wereldwijde thema's, die moet je wereldwijd aanpakken."

CO2 doet niet meer mee, zegt het Leefbaarraadslid, maar het gas wordt wel bestreden als 'bijvangst'. Als auto's minder fijnstof, roet en stikstof uitstoten, nemen ook de CO2-emissies af. Onder aanvoering van Leefbaar wordt ook het Rotterdam Climate Initiative herschreven. De Jong: "Het bestrijden van CO2 zal verdwijnen uit de primaire doelstellingen. Het is geen Europees Climate Initiative, maar een Rotterdams klimaatinitiatief."

Wethouder Langenberg wil het Rotterdamse klimaatprogramma in ieder geval niet opheffen. "Internationaal is het een schitterend visitekaartje voor Rotterdam." Wel moet het meer opleveren voor de Rotterdammers. "We gaan ons richten op schone lucht, droge voeten en energiebesparing."

Initiatieven als waterpleinen, om extreme regenval op te vangen en daarmee gevolgen van klimaatverandering het hoofd te bieden, blijven bestaan, zegt de D66'er. Maar dingen doen waar geen Rotterdammer gezonder van wordt, daar kijkt de wethouder kritischer naar. "De staatssecretaris wil de Europese CO2-normen volgen. Dan is het mal om in Rotterdam je eigen norm te hanteren."

TNO: Te stellig

De stelligheid waarmee Milieudefensie concludeert dat het vliegverkeer op Schiphol de levensverwachting van tienduizenden omwonenden bekort, gaat TNO te ver. Dat zegt onderzoeker Menno Keuken, die tussen maart en mei metingen verrichtte. "Ze zetten onze metingen af tegen bekende gegevens over de uitstoot door het wegverkeer. Dat kan ik best begrijpen, maar zo een-op-een kun je dat niet zeggen. We hebben de gezondheidseffecten van ultrafijnstof bij Schiphol nog niet onderzocht." Wel noemden gezondheidsexperts van het Utrechtse universiteitsinstituut IRAS de risico's mogelijk vergelijkbaar met 'wonen dicht aan een drukke snelweg'. Het verschil is dat langs snelwegen roetdeeltjes worden gevonden en die heeft TNO bij Schiphol niet gemeten. Keuken vermoedt dat het ultrafijnstof bij Schiphol veel zwavelrestjes bevat, van kerosine. Dat wil hij onderzoeken in een groter gebied. "We hebben nu de Kaagbaan en de Buitenveldertbaan onderzocht en willen daar graag de Polderbaan en de Aalsmeerbaan bij betrekken."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden