Klimaat in Toronto

null Beeld

Klimaatverandering of global warming en climate change zoals het hier heet, is al jaren een bijzonder gespreksonderwerp in Toronto en het regent van de initiatieven om er iets aan te doen, maar het nut hiervan is betwistbaar en de motivatie moeilijk.

Het afgelopen decennium waren de winters hier betrekkelijk mild en de zomers warm. Omdat meer dan de helft van de bevolking geïmmigreerd is vanuit landen waar het sowieso een stuk warmer is dan hier, merken alleen oudere inwoners dat er iets aan de hand is. De afgelopen twee, drie jaar is de stijgende trend bovendien afgenomen: de zomers zijn koeler en regenachtiger, de winters kouder en sneeuwrijker. Het wordt moeilijk om de mensen te overtuigen van 'global warming' in dergelijke omstandigheden.

Wat wordt er concreet gedaan? Er wordt aanbevolen de verwarming in de winter minder hoog te zetten en de airconditioning in de zomer minder laag te zetten. Toronto heeft sowieso een schitterend openbaar vervoer en er wordt momenteel massaal in geïnvesteerd om het nog beter te maken, in de hoop dat minder mensen de auto gebruiken. Zoals een groot deel van de bevolking hier heb ik al meer dan tien jaar geen auto meer, en ik hoop er nooit meer een te hebben. Voor mensen van buiten de stad ligt dat natuurlijk anders. Heel veel rurale wegen zijn nog in gestampte aarde, omdat het gekkenwerk zou zijn beton en asfalt te gebruiken. Daarom zijn 4-wheeldrives hier een must. De hybride Prius is hier populair, maar dan wel bij een financiële bovenlaag van de bevolking, die zich een dergelijke dure aankoop voor gebruik in de stad kan veroorloven.

Sinds kort wordt er ook van appartementsbewoners gevraagd of ze hun afval scheiden en daarvoor hebben we van de stad twee plastic bakjes gekregen: eentje voor recyclebare stoffen zoals glas, papier of plastic en eentje voor composteerbaar afval. Tot groot jolijt van de kakkerlakken. Dit alles in een poging de berg afval met zeventig procent te verminderen. Deze beweging is in een stroomversnelling geraakt doordat een groot deel van het afval van Toronto in de Amerikaanse staat Michigan gestort wordt. Amerikanen storten hun afval graag in Afrika, maar blijkbaar vinden ze het minder leuk als een ander deel van de wereld in Amerika gaat storten.

Er is een vrij levendige handel in tweedehandsproducten. De bekendste uiting daarvan is de “garage sale”: mensen zetten alles wat ze kwijt willen in hun voortuin en proberen het dan te verkopen. In appartementsgebouwen kun je een bericht op het prikbord kwijt waarin je vertelt wat je wilt verkopen. In de wasmachinezaal staan tafels waarop je je niet langer geliefde spullen, voornamelijk boeken, kunt achterlaten voor eventuele gegadigden.

Wie gaat winkelen, wordt geadviseerd een tas mee te brengen. Wie dat niet doet, moet nu minstens vijf dollarcent betalen voor een plastic zakje. Op wijnflessen en bierflessen wordt statiegeld aangerekend. Zoals de meeste Noord-Amerikanen doen ook de inwoners van Toronto graag mee aan de laatste 'gezondheidstrends' en je ziet dus overal flessen water rondlopen. Er wordt nu door de overheid geprobeerd dit in te perken. Niet makkelijk in een klimaat waar de stad zich verplicht ziet gratis flessen water uit te delen in de zomer, in de hoop mensenlevens te redden. De mensen wordt geadviseerd duurzame flessen te gebruiken die ze opnieuw kunnen vullen. Door de vermeende gevaren van BPA zijn flessen in polycarbonaat bijna verdwenen en vervangen door aluminium en roestvrij staal.

De rivieren van Toronto zijn ooit bijna allemaal rechtgetrokken, maar de afgelopen decennia is een omgekeerde beweging op gang gekomen: ze worden weer 'genaturaliseerd'. Mét resultaat. In welke wereldstad kun je de metro nemen om naar de zalmentrek te gaan kijken? Juist ja, Toronto natuurlijk.

Door de aardrijkskunde van Toronto (aan de oever van het Ontariomeer) is water echter wel een probleem. De meeste rivieren zijn hier heel ondiep, maar wanneer het regent, kunnen deze binnen enkele minuten veranderen in levensgevaarlijke kolkende stromen, die alles meesleuren wat op hun weg komt. Bijna steeds horen we na een zware regenval dat er mensen in moeilijkheden zijn geraakt in de buurt van de rivieren.

De binnenstad is uiteraard een zee van asfalt en beton, maar als het hard gaat regenen of dooien na een hevige sneeuwval, verandert een groot deel ervan in een waterzee waar het zowel voor auto’s als voor voetgangers bijzonder moeilijk kan zijn.

Sinds enkele jaren hebben we een windturbine (een voor zes miljoen inwoners!) en er zijn plannen voor een heel park. Het is helaas een controversieel onderwerp omdat het lang niet duidelijk is of de impact op het leefmilieu positief zal zijn. Toronto ligt namelijk op een belangrijke route voor trekvogels en trekvlinders. Bovendien zou de impact op het meer zelf ook zware gevolgen kunnen hebben, onder meer voor de geologisch unieke Scarborough Bluffs.

Toronto is altijd al een fietsvriendelijke stad geweest, en de afgelopen jaren zijn er nog talloze fietspaden bij gekomen. Wie wil fietsen, kan gratis een fietsplan van Toronto krijgen, waarop alle fietspaden en fietsroutes vermeld staan. Bovendien is er een uitgebreid systeem van recreatieve paden waar uitsluitend voetgangers en fietsers kunnen komen, vaak in een natuurlijke en schilderachtige omgeving waar de lokale flora en fauna welig tieren. Overal in de stad staan paaltjes met ringen om je fiets aan vast te maken, en er zijn sinds jaren ook hier en daar fietsenboxen te huur. Fietsboxen zijn te vergelijken met garageboxen, alleen kleiner. Een fiets is dus beschermd tegen het vaak gure weer en tegen diefstal. In Union Station is er ook een heuse fietsenparkeergarage.

Op sommige plekken gaat het nog verder. De bewoners van de eilandjes van Toronto mogen bijvoorbeeld geen gemotoriseerd vervoer gebruiken. Zij zijn bij wet verplicht alles te voet of met de fiets te doen.

Toronto is een grote stad, landbouw is hier beperkt. Nogal wat hoge gebouwen hebben echter daktuinen voor de bewoners, in sommige daarvan worden groenten en kruiden geteeld. De stad probeert daktuinen te promoten in de hoop het hitte-eilandeffect tegen te gaan. Daarnaast is er een systeem van volkstuintjes, aangevuld door een aantal kleinschalige tuinbouwinitiatieven om vooral kinderen bij het milieu te betrekken. Een daarvan is Riverdale farm, een stadsboerderij met kippen, koeien en ezels.

Toronto maakt deel uit van de bananengordel, de zogenaamde bananabelt, een vruchtbare streek met een (relatief) mild klimaat, dankzij de aanwezigheid van het Ontariomeer, waardoor het goed mogelijk is aan landbouw te doen. Rond Toronto ligt de zogenaamde groene gordel (greenbelt). Dat is een van de grootste land- en tuinbouwgebieden van Noord-Amerika. Er wordt zoveel geproduceerd dat Ontario landbouwproducten exporteert. Een beetje vreemd wordt het echter wel wanneer je verneemt dat Ontario tomaten exporteert en er hier dan weer tomaten uit bijvoorbeeld Nederland in de winkels liggen. Zo gaat dat met landbouwsubsidies.

Canada is een vleesland. Vlees is hier relatief goedkoop en bijzonder lekker. Er is wellicht niemand die beter de kunst van het rijpen van vlees beheerst dan de Canadezen. Koeien hebben veel voordelen in dit klimaat: ze grazen gewoon wat er is, en als de begroeiing schaars is, dan lopen ze wat verder. Groenten en fruit zijn veel veeleisender.

Het is nogal wiedes dat er door die uitgebreide landbouw enorm veel natuurlijke gebieden, vooral bosgebied is verdwenen, maar het had erger kunnen zijn. Ontario is bijzonder heuvelachtig, een erfenis van onder meer de laatste ijstijd, en waar de toppen van de heuvels gewoonlijk bijzonder goede landbouwgrond zijn, is dat met de dalen veel minder het geval, dat zijn gewoonlijk moerasgebieden, zogenaamde wetlands.

Het is zo goed als onbegonnen werk om die wetlands geschikt te maken voor de landbouw en daardoor blijven ze vaak onaangeroerd, met als resultaat dat er toch nog heel wat gebieden zijn die sinds de laatste ijstijd nauwelijks zijn veranderd. De nog steeds toenemende bevolking, in combinatie met de trend naar “biologisch” geteelde groenten en fruit, zou hier echter op relatief korte termijn verandering kunnen in brengen, bovendien is versnippering nu al een groot probleem voor heel wat dieren. Een voorbeeld hiervan is de bedreigde massassauga ratelslang rond Georgian Bay, en schildpadden overal in Ontario.

Toronto is een van de belangrijkste financiële centra van Noord-Amerika en het economische hart van Canada, maar er zijn voornamelijk dienstverlenende ondernemingen, echte industrie is beperkt. Die vind je meer in het zuidelijker gedeelte van het gouden hoefijzer (golden horseshoe), zoals Windsor en Hamilton. De autoindustrie en de metaalverwerkende nijverheid zijn daar bijzonder belangrijk.

Industriële vervuiling is daardoor relatief beperkt in Toronto, maar dat wordt ruim gecompenseerd door het vele autoverkeer, verwarmingsinstallaties en andere. In de zomer hebben we dan geregeld smogalarm. Daar wordt nu wat aan gedaan door de wolkenkrabbers te koelen met water uit de diepste lagen van het Ontariomeer. Het is zeer de vraag wat de impact daarvan zal zijn op het leven in het meer.

Bart van Bockstaele, Toronto, Canada

Bart van Bockstaele is aangesloten bij Wereldnet, een netwerk van de Wereldomroep voor Nederlanders in het buitenland

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden