Klikken tegen verlies

Beleggen zonder kans op koersverlies, voor menig speculant is dat de ultieme droom. Geen wonder dat klikfondsen in korte tijd velen naar de beurs hebben gelokt. Eenmaal geboekte koerswinst wordt op een bepaald percentage vastgeklikt en gegarandeerd uitgekeerd. Maar die veiligheid heeft natuurlijk wel een prijs.

FRITS CONIJN

Het principe is niet zo ingewikkeld. De consument legt bijvoorbeeld duizend gulden in voor een termijn van vijf jaar. De bank koopt voor ongeveer 900 gulden aandelen. Wanneer de aandelen stijgen tot een van tevoren bepaald niveau (het klikniveau), garandeert de bank dat de consument aan het einde van de looptijd in ieder geval die stijging krijgt uitgekeerd. Dus wanneer de koersen een klikniveau van bijvoorbeeld 25 procent bereiken, dan ontvangt de consument in ieder geval 1125 gulden. Ook als de koers na het behalen van het klikniveau weer gaat dalen. Wanneer de koersindex het percentage niet haalt, krijgt de consument de waarde die de aandelen aan het einde van de rit hebben.

Hoewel de klikfondsen vooral in een stijgende markt aantrekkelijk zijn, zijn ook voor een dalende koers garanties ingebouwd. Die garanties kunnen de banken geven omdat zij de honderd gulden die niet in aandelen verdwijnen aan opties besteden. In een stijgende markt betekent dat dat de bank het recht koopt om vanaf het moment dat de koerswinst de kliks passeert de aandelen op dat gefixeerde niveau te verkopen. Ook voor de bank blijft dat recht bestaan als de koersen vallen. Niet de bank, maar degene die de optie heeft afgegeven draagt het risico.

In een dalende markt bestaat de garantie ook uit een optie. De bank heeft er namelijk ook op het niveau van de inleg een afgesloten. Dus indien de koers na het inwerking treden van het fonds alleen maar daalt, dan nog krijgt de consument het grootste deel van zijn inleg terug. Alleen de omgeveer tien procent die aan opties wordt besteed, is hij kwijt. Helemaal zonder risico is een klikfonds dus niet. Veldhuisen van de Generale Bank: “Het product blijkt in de praktijk wat dichter bij beleggers dan bij verstokte spaarders te staan.”

Het begon allemaal in september 1996 toen de Generale Bank het eerste goedgekeurde klikfonds op de markt bracht. Directeur Fondsenbeheer P. Veldhuisen: “Die toestemming was niet zo eenvoudig te verkrijgen. Normaal gesproken zijn koerswinsten onbelast omdat het risicodragend kapitaal is. In dit geval twijfelde de staatssecretaris echter omdat de garanties groot zijn. Maar de vraag vanuit de markt was zo dringend dat hij uiteindelijk toch een regeling heeft ontworpen.”

Het succes was groot, een goed jaar later zijn de klikniveaus van 25 en 50 procent al gepasseerd. Veldhuisen: “Dat de stijging zo sterk zou zijn, hadden wij zelf ook nooit verwacht. Het was een gouden tijd.” Met als gevolg dat andere banken niet konden achterblijven. Inmiddels bedraagt het op deze manier belegde geld naar schatting rond de drie miljard gulden en zijn er een kleine twintig klikfondsen op de markt. Die bij een normale koersontwikkeling allemaal een rendement hebben van tussen de negen en twaalf procent. Verder laten de fondsen zich slecht vergelijken omdat de verschillen in klikniveaus, inlegbedragen en speciale voorzieningen overheersen.

Ondanks alle voordelen van de klikfondsen zijn er toch enkele kanttekeningen bij te plaatsen. Rob Dorscheidt, beleidsmedewerker van de Consumentenbond: “De opbrengst is in een stijgende markt altijd lager dan wanneer het geld rechtstreeks aan aandelen wordt besteed. Veiligheid kost geld. Verder staat het geld voor langere tijd vast en is uitstappen niet goedkoop. De fondsen zijn dus weinig flexibel. Bovendien wordt het dividend bij klikfondsen in de meeste gevallen niet uitgekeerd.”

Dorscheidt waarschuwt dan ook tegen de vaak wel erg rooskleurige advertenties. “De banken zetten hun rendement af tegen dat van de AEX-index. Maar zij vergeten in die vergelijking het uitgekeerde dividend mee te nemen. En dat is weer opnieuw te beleggen. De klikfondsen spelen in op het gevoel van de consument iets te missen. Verstandige mensen echter bekijken de zaak rationeel en sparen eerst hun rentevrijstelling van duizend gulden per persoon per jaar vol. Dat geeft een gegarandeerd rendement en in tijden van nood kunnen zij hun geld blijven opnemen.” Maar dat neemt niet weg dat voor mensen die dan nog geld overhebben klikfondsen een interessant alternatief kunnen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden