Klikken als je buurman niet meer rookt

s Lands wijs, 's lands eer, dat geldt ook voor China's aanpak van de islam. Het land staat godsdienstvrijheid toe, maar te gek mag het niet worden. De tien miljoen islamitische Oeigoeren in de provincie Xingjiang bijvoorbeeld moeten wel hun grenzen kennen. Laten ze eens beseffen dat de communistische partij hier op aarde al een paradijs heeft gecreëerd, terwijl zijzelf maar blijven dromen over een paradijs na de dood en zelfs in domme ondankbaarheid naar het buitenland vluchten. Ook moeten ze tegen een grapje kunnen, zoals vorig jaar bij het begin van ramadan. De partij organiseerde toen een wedstrijd bier zuipen.

De Oeigoeren hebben als moedertaal niet Chinees maar een soort Turks. Mondjesmaat druppelen er berichten binnen over verzet. Een bron is Radio Free Asia (RFA). Onlangs beschreef RFA hoe de partij het dorp Kizilsu pacificeerde. Ze verdeelde de bevolking in groepen, die elkaar bespioneren. Een en ander is vastgelegd in een 'contract van gedeelde verantwoordelijkheid'. Groepen die te weinig klikken krijgen het aan de stok met de autoriteiten. Het systeem nodigt natuurlijk ook uit om oude rekeningen te vereffenen met valse beschuldigingen.

RFA belde autoriteiten op, die enthousiast vertelden over het kliksysteem, totdat ze doorhadden dat ze met RFA aan het praten waren. Het contract noemt zaken waarop klikspanen speciaal moeten letten, zoals verdacht reisgedrag. Ook moeten ze alarm slaan als mensen plotseling land verkopen, of vertikken om officiële media te volgen. Speciale attentie verder voor inwoners die stoppen met roken of alcohol, wat zou kunnen duiden op radicalisering. Een tevreden gezagsdraagster zei tegen RFA dat de sociale stabiliteit in het dorp beter is dan ooit en dat niemand nog religieuze kleren draagt.

Er zijn ook kritische autoriteiten. Een inwoner van het dorp Karasu kreeg in februari zeven jaar cel wegens het bekijken van een 'islamitische film'. "Ik kan dit niet uitleggen", zei een plaatselijke veiligheidsfunctionaris. Ook familieleden zitten opgesloten. De aanklagers verdachten de man ervan dat hij zich bij de jihad wilde aansluiten, wat de functionaris uitsluit.

De partij houdt van evenwicht en daarom zijn er behalve verboden films ook verplichte rolprenten. Zoals de film over twee gevluchte moslims die Thailand in juli vorig jaar terugstuurde naar China, samen met 107 lotgenoten. Ze vertellen hoe ze onder invloed waren gekomen van jihadpropaganda en 'illegale predikers'. Ze betuigen hun spijt en roepen andere Oeigoeren op om blij te zijn met hun gelukkige leven onder leiding van de partij. De berouwvolle 'spijtjihadisten' wachten nog op hun vonnis maar hebben al wel twee maanden 'politieke educatie' achter de rug. Dorpsbewoners moeten elke vrijdag de film bekijken. Met dit soort maatregelen bestrijdt de partij 'drie grote kwaden': terrorisme, separatisme en religieus extremisme. De partij is een ervaringsdeskundige. In de jaren zestig en zeventig teisterde ze China met een terreur die IS-waardig was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden