Kleurig en wild, de goede smaak tartend

Hundertwasser in het Cobra Museum

Alles kronkelt en golft en dat ook nog in knallende en fluorescerende kleuren. Er is geen rechte lijn of grijs vlak te ontdekken in het werk van de Oostenrijkse kunstenaar en architect Friedensreich Hundertwasser (1928-2000). "De rechte lijn is goddeloos", zei hij zelf. Of je bent meteen verliefd op zijn spontane, kleurrijke uitspattingen, of je vindt het pure kitsch. Degenen die zijn werk over the top vinden, vind je vooral in het gevestigde kunstcircuit. Dat verklaart waarschijnlijk ook dat er na zijn dood maar weinig exposities zijn geweest.

Maar er is sprake van een herwaardering. Voor het eerst in 49 jaar was er dit jaar in zijn geboortestad Wenen weer een tentoonstelling over Hundertwasser. Die expositie is vanaf morgen te zien in het Cobra Museum in Amstelveen. Artistiek directeur Katja Weitering verwacht veel bezoekers. "Hundertwasser is door zijn toegankelijke werk geliefd bij een breed publiek."

Die hernieuwde belangstelling heeft volgens Weitering ook te maken met de tijdgeest. De kunstenaar was bezig met thema's die nu actueel zijn, zoals de verhouding tussen mens en natuur. Hij was een milieuactivist en voorvechter voor mens- en milieuvriendelijke architectuur. Als natuur moest wijken voor een gebouw, moest dat worden teruggegeven op het dak. Hij ontwierp flats vol bomen en Efteling-achtige wooncomplexen met grasdaken. Aan de gangbare normen van de architectuur stoorde hij zich niet, waardoor er ook maar weinig van zijn ontwerpen zijn gerealiseerd.

Zijn bekendste gebouw is het Hundertwasserhaus in Wenen: vijftig woningen met torentjes met gouden koepeldaken en veel terrassen met bomen. Het gebouw trekt hordes toeristen uit de hele wereld. In Nederland werd in 2007 een Ronald McDonald-huis in Valkenburg aan de Geul geopend, gebouwd naar een ontwerp van Hundertwasser. Het is een spiraalvormig sprookjesachtig gebouw met schotse en scheve lijnen, een goudkleurige koepel en extreme kleuren.

In 2004 wijdde de Kunsthal in Rotterdam een tentoonstelling aan zijn architectuurmodellen. Die ontbreken helaas op de expositie in het Cobra Museum, die in het teken staat van zijn vroege werk uit de jaren vijftig en zestig.

De kunstenaar, in een joods gezin geboren als Friedrich Stowasser, was toen veel in Japan. Daar bestudeerde hij het zenboeddhisme en die leer paste hij toe op zijn tekeningen en schilderijen. In die tijd begon hij met de eindeloze ronde en kronkelende lijnen, die zo karakteristiek zouden worden in zijn oeuvre. De expositie toont veertig werken, naast schilderijen en tekeningen ook foto's en beelden van zijn performances.

Het werk van Hundertwasser past volgens Weitering goed in het Cobra Museum. "Dat kleurrijke en spontane zie je ook terug bij de Cobra-kunstenaars. Verder hebben ze gemeen dat ze buiten de gebaande paden wilden treden." Er hebben hechte vriendschappen bestaan tussen Hundertwasser en Cobra-kunstenaars. Weitering: "Met de beeldhouwer Tajiri kon hij het goed vinden. Er is een foto waarop hij samen met Karel Appel en Tajiri aan tafel zit." Het werk van Hundertwasser is aangevuld met twintig schilderijen van kunstenaars met wie hij contact had, zoals Dubuffet, Fontana, Yves Klein, Manzoni, Tajiri, Constant, Corneille, Arnulf Rainer en wat Japanse avant-gardisten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden