Kleurenmagiër Gergjev is te zuinig met toverpoeder

klassiek

Gergjev Festival Rotterdams Philharmonisch Orkest ****

Dit weekend vond alweer de negentiende aflevering van het Gergjev Festival plaats, en nog steeds oefent de Russische maestro Valery Gergjev een hype-achtige aantrekkingskracht uit op het Nederlandse publiek. Zie de rij voor de ingang van de Doelen, zie de volle zaal en hoor het laaiende applaus ter begroeting van de eredirigent van het Rotterdams Philharmonisch Orkest.

Het festival in de Maasstad, dat sinds vorig jaar is geslonken tot een driedaags evenement, had als thema Gergjev en WO I; het muziekleven rond het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, een eeuw geleden, stond centraal. Daarin paste tijdens de openingsavond het Pianoconcert voor de linkerhand van Ravel, geschreven voor Paul Wittgenstein, die aan het front zijn rechterarm verloor maar niet bij de pakken neer ging zitten: hij gaf diverse componisten opdracht werk voor één hand te leveren. Ravel maakte zelf de oorlog ook van dichtbij mee, als vrachtwagenchauffeur, hoewel hij liever als piloot zijn steentje had bijgedragen.

De soliste, Yeol Eum Son (1986), had zich niet zomaar een beetje in haar rol verdiept, nee, ze kwam op in een asymmetrische jurk die haar rechterarm en -schouder bedekte, en van de linkerarm, die al het werk moest gaan verzetten, konden we de spierballen zien rollen. De Koreaanse werd in 2011 tweede op het Tsjaikovski Concours en trad sindsdien al een aantal keren met Gergjev op. Een wijze combinatie: zij op stilettohakken die de pit symboliseerden waarmee ze deze Ravel aanpakte, en hij als kleurenmagiër aan het roer van het Rotterdams Philharmonisch. En daar had best nog een paar gram extra tinkelende toverpoeder, waar Ravel zelf zo slim mee strooit, bij gekund.

In Gergievs woordenboek komt het begrip luciditeit niet voor. Zijn klankconcept houdt een vol, krachtig en kleurrijk geluid in. Tel daar de samengebalde energie bij op die voor een laaiend vuur kan zorgen in de muziek die hem het beste ligt, zoals Prokofjevs werk. In de 'Scythische suite' hadden we eigenlijk oordoppen nodig, net als in 'De houten prins' van Bartók. Met zo'n enorme hoeveelheid decibels slaat de luistermoeheid toe en verlang je naar een wat gezonder volume.

Maar hij schudt je wél wakker, Gergjev, met zijn ongebreidelde passie. Het orkest haakt daar gretig op in en slaagt erin net niet over de rand van het onbetamelijke te kukelen. Voor de feestelijke concertopening, Elgars Eerste mars uit 'Pomp and circumstance', werkte deze bravoure als vanzelfsprekend.

Binnen de thematiek rond WO I deed zich opeens de wrede, niet te voorspellen actualiteit voor van vlucht MH17. De muziek klonk voor de kaartkopers, maar was opgedragen, zoals het hele festival, aan de slachtoffers en nabestaanden van de ramp. Dit maakte Gergjev bekend in een persoonlijke verklaring, te lezen op de website van het festival: gergievfestival.com.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden