Kleren zijn de barometer van de politieke gesteldheid

Als radiostilte echt radiostilte blijkt te zijn en fractieleden hun lippen stijf op elkaar houden over de staat van lopende onderhandelingen, is er nog één element waaraan je kunt afleiden hoe het er aan de onderhandelingstafel aan toe gaat: de kleding. Dragen de onderhandelaars vrijetijdskleding dan valt er binnenkort geen nieuws te verwachten. Zijn ze daarentegen strak in pak dan is alertheid geboden.

Moeilijke fase
Het was dan ook niet voor niets dat CDA-fractieleider Sybrand van Haersma Buma eind maart keurig in driedelig grijs verscheen aan de poort van het Catshuis. Een dag eerder had de Rijksvoorlichtingsdienst al laten weten dat 'de onderhandeligen zich in een moeilijke fase' bevonden en de hoop op een akkoord was bij de christen-democraat reeds vervlogen. Hij was voorbereid op een persconferentie om uit te leggen dat de gedoogcoalitie er niet uit was gekomen, en had zodoende zijn nette kloffie aangetrokken. Groot was de verrassing toen PVV-leider Geert Wilders diezelfde ochtend meedeelde er toch voor te gaan.

Het zou niet bij die ene verrassing blijven. Afgelopen weekend schoven Van Haersma Buma en partijgenoot Maxime Verhagen vol goede moed aan bij de collega's van VVD en PVV toen Wilders opeens aankondigde te willen stoppen. 'Ik heb geen pak aan', zo luidde de eerste paniekgedachte die door Van Haersma Buma's hoofd schoot. Onmiddellijk pleegde hij een spoedtelefoontje naar het thuisfront, waar Buma junior telefonisch door vaders klerenkast werd gegidst. "Alleen de sokken klopten niet", gaf hij achteraf toe.

Dieprood
En zo blijkt maar weer hoeveel belang wordt toegedicht aan de camera. Hoe kom ik in beeld? Wat straal ik uit? Het is niet voor niets dat de Russische politicus Vladimir Poetin zich geregeld laat vastleggen op vakantiekiekjes waarop hij stoer en mannelijk overkomt. Zwemmend, vissend en paardrijdend met gespierde blote bast. Zo poogt Poetin zijn imago als macholeider die gevechtsvliegtuigen bestuurt, te veranderen in dat van een wijs en krachtig man die crises oplost en de Russen beschermt. Overigens zijn zijn woordvoerders nooit te beroerd om toe te geven dat er soms ook acteerwerk bij komt kijken. Toen de Rus vorig jaar de wereldpers haalde nadat hij twee Griekse vazen uit de Zwarte Zee had opgedoken, bleek het te gaan om vazen die er ter ere van zijn duik waren neergelegd.

Een ander voorbeeld - iets dichter bij huis - is de persconferentie van Nurten Albayrak, de in opspraak geraakte directeur van het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA). Albayrak, die de aanval opende op het voor haar zo vernietigende COA-rapport, koos voor een dieprood vechtpakje. Geen onverstandige kleurkeuze. Belangrijke politici ging haar voor. De voormalige Amerikaanse president George Bush droeg vaak een knalrode das, evenals ex-premier Tony Blair van Groot-Brittannië. Niet zonder reden; rood is een kleur die zelfvertrouwen en assertiviteit uitstraalt.

Desalniettemin koos premier Mark Rutte bij de presentatie van zijn kabinet voor bruin. Het Amsterdamse PvdA-raadslid Geke van Velzen bombardeerde het gloednieuwe kabinet daarop tot 'Bruin I'. Die term verwijst naar de bruinhemden, de knokploegen van Adolf Hitler. De psychologische kleurbetekenis van bruin is een ander. Deze mengeling van geel, rood en blauw staat voor in actie komen (rood), de weg tot het doel om geld te verdienen (geel) en het verwerven van zekerheid (blauw). Zo bezien was het dus geen gekke keus van de kersverse premier. Sommige politici laten de stropdas liever helemaal achterwege. Voormalig PvdA-kopstuk Wouter Bos ging pas consequent een das dragen toen hij minister van financiën werd. Ook PvdA-partijvoorzitter Hans Spekman laat de stropdas bij voorkeur achterwege. Dat wordt niet overal gewaardeerd. Zo kom je in Italië zonder plastron het parlement niet in, zo ondervond Groenen-politicus Fabio Roggiolani in de regionale raad van Toscane. Uit protest kwam Roggiolani kort erna terug mét stropdas maar zonder overhemd. Volgens de politicus verhoogt de stropdas de lichaamstemperatuur met 2,5 graad en is daarmee schadelijk voor de gezondheid in de broeierige Italiaanse zomer.

Rechtse politici met een linkse scheiding
1) Hans Wiegel

2) Frits Bolkestein

3) Edith Schippers

4) Hans van Baalen

5) Annemarie Jorritsma

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden