Klem tussen geldschieters en het volk

schuld | De Griekse premier Tsipras deelt plots douceurtjes uit. Het brengt de eurolanden en het IMF in een lastig parket.

Stort Griekenland zich opnieuw in een crisis? Dat is de vraag nu de verhoudingen tussen Athene en de andere eurolanden na een relatief rustig jaar plotseling verzuurd zijn. De eurolanden besloten gisteren de eerder toegezegde schuldverlichting op te schorten, nadat premier Alexis Tsipras onverwacht voor honderden miljoenen aan cadeautjes had uitgedeeld aan gepensioneerden en enkele eilanden dicht bij de Turkse kust. Intussen is er ook weer onenigheid over de mate waarin Griekenland moet bezuinigen en hervormen.

Tsipras verbaasde Grieken en geldschieters afgelopen week met de mededeling dat 1,6 miljoen gepensioneerden een kerstbonus van 300 tot 800 euro kunnen verwachten. Kosten: 617 miljoen euro. Hij lost daarmee een belangrijke verkiezingsbelofte in. Daarnaast wordt de btw op eilanden als Lesbos, Chios, Kos en Samos niet opgetrokken van 17 procent naar het landelijke tarief van 24 procent, zoals afgesproken met de geldschieters. "Zij dragen de last van de opvang van de vluchtelingen, namens heel Europa. Burgers daar moeten er zeker van zijn dat de staat er voor ze is", zei Tsipras dinsdag.

Probleempje: hij had voor de douceurtjes geen toestemming gevraagd aan de andere eurolanden, die Griekenland met miljarden aan noodleningen op de been houden. Die reageerden dus niet echt gecharmeerd, Duitsland voorop. In januari moet duidelijk worden wat de financiële gevolgen zijn. Tot die tijd wordt de afgesproken schuldverlichting bevroren.

Tsipras zegt dat hij helemaal geen toestemming nodig heeft, aangezien hij ze betaalt uit een begrotingsoverschot dat groter is dan gepland. Maar hij moet hebben geweten dat hij de geldschieters tegen zich in het harnas zou jagen. Mogelijk koos hij voor een vlucht naar voren, nu de besprekingen met de geldschieters over de voortgang van de afgesproken hervormingen en bezuinigingen weer eens muurvast zitten. Vooral het flexibeler maken van de arbeidsmarkt is een lastig punt.

Complicerende factor voor Tsipras is dat de geldschieters het onderling ook niet eens zijn. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) vindt dat Griekenland minder moet bezuinigen, maar harder moet hervormen en tegelijkertijd schuldverlichting moet krijgen. Met Athene beweert het IMF dat Griekenland de huidige schuldenlast nooit kan aflossen, hoe hard het ook hervormt.

De eurolanden, Duitsland voorop, kijken juist door een politieke bril. Zij kunnen schuldverlichting niet verkopen aan hun achterban, en met verkiezingen in Duitsland in het verschiet - volgend najaar - lijkt flexibiliteit op dit punt onwaarschijnlijk. Tegelijkertijd wil Duitsland niet dat het IMF het hulpprogramma verlaat, aangezien het fonds als geen ander weet hoe het beste hervormd kan worden. Dat gaat altijd gepaard met pijnlijke maatregelen, en daarom wil Griekenland juist weer van het IMF af.

Tsipras staat er in de peilingen beroerd voor: zijn partij Syriza scoort 15 procent, oppositiepartij Nieuwe Democratie 26 procent. En 93 procent van de Grieken vindt dat het slecht gaat. Het is daarom niet onbegrijpelijk dat Tsipras cadeautjes begint uit te delen. Velen zien er een teken in dat hij aanstuurt op nieuwe verkiezingen. Een optie die hij zelf ook niet langer uitsluit. Die zou Syriza vermoedelijk verliezen, maar wel overleven, waarna de partij weer ouderwets kritiek kan leveren vanuit de oppositie.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden