Kleine voorouder T. rex had het jagen al in zich

Hij was de schrik van zijn tijd, een van de grootste roofdieren ooit. Een Tyrannosaurus rex woog al gauw meer dan vijf ton en mat zo'n dertien meter. T. rex was in de late periode van het Krijt de ongekroonde koning van de dinosauriërs totdat een meteoriet, 66 miljoen jaar geleden, een einde aan dit tijdperk maakte.

Minder bekend is dat T. rex een grote familie had, die de wereld ruim honderd miljoen jaar heeft bevolkt. De eerste tyrannosaurussen verschenen zo'n 170 miljoen jaar geleden op het toneel, midden in het Jura-tijdperk. Ook dat waren jagers, maar niet zo vervaarlijk en reusachtig als hun beroemde neef. Ze waren meestal niet groter dan een mens, stonden bij lange na niet aan de top van de voedselketen en moesten tijdens de jacht zelf ook opletten.

Ooit moeten die kleintjes zijn geëvolueerd tot de iconische monsters, maar wanneer en hoe? Honderd miljoen jaar geleden waren ze nog klein, twintig miljoen jaar later verscheen T. rex. Van de tussentijd ontbrak elk fossiel bewijs.

Totdat een Schotse en een Russische paleontoloog nog eens keken naar schedelresten die tien jaar geleden waren opgegraven in een woestijn in het noorden van Oezbekistan. Die waren negentig miljoen jaar oud en bleken van een lid van de tyrannosaurusfamilie te zijn, dat ze Timurlengia euotica doopten - naar de Aziatische heerser Timoer Lenk.

Het dier was niet veel groter dan een paard maar had al wel trekjes van T. rex. Ook Timurlengia had een grote herseninhoud en een groot binnenoor - vandaar euotica, wat zoiets betekent als 'met goede oren'.

Dat zijn nuttige eigenschappen voor een roofdier die de groeispurt van T. rex verklaren, schrijven de paleontologen in het vakblad PNAS. Timurlengia was geen directe voorouder van T. rex maar de tyrannosaurussen uit zijn tijd beschikten waarschijnlijk over dezelfde goede hersens en oren die hen tot volle wasdom brachten. Maar de auteurs houden een slag om de arm. "Eén fossiel zet een duister tijdperk nog niet in het volle daglicht."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden