Kleine partijen halen arrogante CSU onderuit

Florian Ernstberger praat graag zoals de mensen in de dorpsgemeenschap Grüfelfing, waar hij woont: luid, volks, grof en zeer Beiers. Tegelijk is hij een keurige advocaat in München en de auteur van enkele ’Tatort’-afleveringen.

Nu treedt hij op als kandidaat voor de Beierse landdag namens de Vrije Kiezers, een onorthodoxe partij die tot nu toe alleen in dorpen en provinciesteden succes had.

Maar deze verkiezingen zijn anders. Het gaat slecht met de Christelijk Sociale Unie (CSU), die de afgelopen 46 jaar in de landdag de absolute meerderheid bezat.

„Zo’n almacht, dat kon niet goed blijven gaan”, zegt Ernstberger. In de opiniepeilingen staat de CSU ruim onder de 50 procent. Debet daaraan is onder meer de opkomst van de kleinere partijen, in het bijzonder de Vrije Kiezers.

Almacht maakt zelfgenoegzaam. De leiders van de CSU, minister-president Günther Beckstein en partijvoorzitter Erwin Huber, grossieren in arrogante uitspraken. Beckstein zei laatst: „Een fatsoenlijke Beier kiest CSU.”

Die vereenzelviging van de partij met het land werkt niet meer. „De mensen geloven het niet”, zegt Ernstberger, „die denken: die lui daar doen maar wat.”

„Wij van de Vrije Kiezers werken aan de basis”, zegt hij. De partij heeft tal van bestuurders in dorpen en kleine steden. „We hebben vakkundige krachten, we zijn klaar om ook in de landdag verantwoordelijkheid te dragen.”

Gevraagd naar het profiel van zijn kiezers, noemt hij ze burgerlijk-liberaal, conservatief en traditiebewust. „Dat we christelijk zijn, spreekt vanzelf hier in Beieren.”

„Ach, die Vrije Kiezers. Hun succes is maar tijdelijk”, zegt Sepp Daxenberger, lijsttrekker van de Groenen. „Zij trekken met hun populisme vooral proteststemmers aan. Dat zijn CSU’ers die ontevreden zijn over het leidersduo.”

Het is een beetje de kift. De Groenen, tot nu toe naast CSU en SPD de enige partij in de landdag, zien de Vrije Kiezers even groot worden als zij zelf zijn.

Ook de neoliberalen van de FDP maken volgens de opiniepeilingen voor het eerst hun entree in de landdag. Zij vormen de waarschijnlijke coalitiegenoten van de CSU in een nieuwe regering.

Maar er is nóg een partij die tot ieders verbazing wel eens de 5-procentdrempel van de landdag zou kunnen halen: de Linkspartij.

Om dat te verhinderen riep CSU-leider Huber een ’kruistocht’ uit tegen de ’communisten’ van de Linkspartij. Die onbesuisde opstelling lijkt vooral averechts effect te hebben. In de laatste week voor de verkiezingen steeg de Linkspartij in de peilingen van 4 naar 5 procent. Met hulp van hun kanonnen uit de Berlijnse bondsdag, Oskar Lafontaine en Gregor Gysi, doet de Linkspartij er alles aan, de nachtmerrie van de CSU waar te maken.

De beslissende strijd zullen de partijen, zoals altijd, op het platteland moeten leveren. De Groenen doen dat met Sepp Daxenberger, een bioboer uit Waging am See, die er op de Marienplatz in het mondaine München wat onwennig bij staat. De boomlange man deelt onhandig Groenen-snoepjes uit aan Japanse toeristen. Straks moet hij de honderden mensen op het plein toespreken ter afsluiting van de verkiezingscampagne van de Groenen.

„In de stad moeten we consolideren, op het land moeten we de winst halen”, zegt hij voorzichtig voor hij het podium betreedt. Hij houdt een mooie, persoonlijke speech, ietwat onzeker, maar het publiek steunt hem. De man vecht al jaren tegen kanker, weten de mensen. De inhoud van zijn verhaal: alles kan beter.

De speech is kenmerkend voor de huidige verkiezingsstrijd. Het gaat economisch zo goed met Beieren dat het debat alleen gaat over een betere verdeling van de rijkdom.

Het enige spannende thema is de machtsvraag. Zal het na zondag gedaan zijn met de alleenheerschappij van de CSU?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden