Kleine kans op verbod hormoonverstorende stoffen

"Het is een zwarte dag voor de volksgezondheid", volgens Europarlementariër Bas Eickhout. Hij doelde daarmee op de richtlijnen voor hormoonverstorende stoffen (EDC's) die de Europese Commissie na vele jaren vertraging gisteren presenteerde. Volgens experts is de kans dat er van de lijst met ongeveer 25 stoffen één verboden wordt, met deze criteria nihil.

De commissie baseert haar criteria op de definities voor ontregelende stoffen van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. Die hanteert twee categorieën: stoffen met een wetenschappelijk bewezen effect op het menselijk lichaam, en stoffen die bewezen schadelijk zijn voor dieren en waarvan het vermoeden bestaat dat dit ook het geval is voor mensen. Stoffen in de tweede categorie worden voorlopig niet verboden in de EU.

Normaal gesproken worden stoffen verboden als er bewezen is dat ze schadelijk zijn voor dieren en vermoedelijk voor mensen. In het geval van EDC's is dat dus anders. Eickhout (GroenLinks) is teleurgesteld. Volgens de Europarlementariër klinkt in de voorgestelde richtlijnen vooral de stem door van de chemische industrie en TTIP (beoogde handelsovereenkomst tussen EU enVS).

De richtlijnen voor EDC's hadden er al in 2013 moeten zijn. Door de voortslepende wetenschappelijke discussie en de angst van het bedrijfsleven voor economische schade, hebben de richtlijnen ruim drie jaar vertraging opgelopen. Vorig jaar stapten twintig lidstaten op initiatief van Zweden naar de rechter om de commissie te dwingen tot actie. De rechter besliste dat de criteria niet langer op zich konden laten wachten. Bij het opstellen van de lijst moest de volksgezondheid leidend zijn en gebaseerd op onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek.

De commissie wil ook de wet aanpassen. Waar stoffen nu worden getoetst aan de hand van 'een verwaarloosbare blootstelling', wil de commissie dat er in de toekomst wordt gekeken naar 'een verwaarloosbaar risico'. Volgens Eickhout levert dat een veel complexere discussie op. "Wat is een risico? En voor wie: kinderen, ouderen, zwangeren?"

Het is volgens Eickhout kenmerkend dat de commissie nog geen schatting kan geven van hoeveel stoffen er verboden zullen worden. Experts denken dat het heel moeilijk wordt om op basis van deze criteria stoffen uit te sluiten. "Het lijkt alsof de chemische industrie wint", aldus Eickhout.

De lidstaten zullen eerst nog akkoord moeten gaan met de richtlijnen. In Zweden, Frankrijk en Denemarken zijn hormoonverstorende stoffen al jaren onderwerp van debat. Duitsland en Groot-Brittannië hebben veel chemische industrie en een krachtige lobby. Mochten de richtlijnen de lidstaten passeren, dan kan het Europees parlement alleen de criteria nog verwerpen. Eickhout: "Als de lidstaten niet met aangepaste richtlijnen komen, ga ik opzoek naar een meerderheid in het parlement om dit te blokkeren."

Wat zijn EDC'S?

Hormoonverstorende stoffen (EDC's) zijn chemicaliën met namen als Bisfenol-A, parabenen, ftalaten (weekmakers) en organotinverbindingen. Ze worden in veel producten gebruikt: van tandpasta en textiel tot de binnenkant van conservenblikken en plastic speelgoed. Sommige zijn schadelijker dan anderen, maar toxicologen zijn het erover eens dat ze allemaal negatieve gevolgen hebben voor de volksgezondheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden