Kleinburgerlijk leven, dat is pas echt duurzaam

’Producten met een uitlaat’ worden gezien als grootste drempel in ons streven naar duurzaamheid. Maar koopwoede is ook heel erg.

Melancholie is een prima eigenschap voor een milieuvriendelijk bestaan. Persoonlijk ben ik nogal gehecht aan spulletjes. Weinig wordt weggegooid. Ik heb nog vier houthakkersbloezen die stammen uit de laatste jaren van mijn studententijd. Dan praten we dus over 1987. En ik draag ze nog steeds. Nog steeds stoer. Mijn militaire kisten van lichting 88/6 moest ik laatst na jaren trouwe dienst weggooien omdat het leer gebarsten was. Mijn hart brak toen ik afscheid moest nemen van deze bikkels. Mijn kamer heb ik nog vol met spullen uit mijn jeugd en van mijn overleden vader en opa’s. Ikea gaat aan mij voorbij. Heel duurzaam.

Laatst werd ik geïnterviewd en werd ik langs de duurzame meetlat gelegd en natuurlijk ging het gelijk over de auto, het afval scheiden en de vakanties (met vliegtuig of niet). Wat daarbij opvalt, is de aandacht die vooral producten met een uitlaatje dan krijgen: vliegtuigen, auto’s, scooters en wat al niet meer. Dat deze worden gezien als het grote kwaad is een algemeen verschijnsel. Maar waar verdraaid weinig aandacht aan wordt geschonken, is de grondstoffen en de energie die zijn gaan zitten in de keuken die we er net uit hebben gesloopt omdat ie nu alweer tien jaar oud was en niet meer geheel paste in de laatste mode.

Sla een wc-pot stuk die niet geheel je eigen stijl is maar die nog honderd jaar mee had gekund, en dat staat toch al gauw gelijk aan een paar duizend kilometer scheuren in je Prius. Niet meegaan met de mode levert tegen deze achtergrond ook een belangrijke bijdrage aan een duurzaam bestaan. Dan kun je zaken namelijk letterlijk en figuurlijk langer aanhouden. Mijn houthakkersbloes was ouderwets, maar recent zag ik dat ik weer helemaal bij ben. Gewoon een kwestie van volhouden en je bent weer hip, als je al niet gewoon stijlvast en uniek bent.

Natuurlijk leidt spaarzaam gedrag wel tot onhandige situaties. Als je bijvoorbeeld op bezoek komt bij een gezin waarbij de schoenen uit moeten en jij je oude sokken net aan hebt. Maar dat zijn de uitzonderingen. Gemiddeld gesproken is gehecht zijn aan spullen zeer duurzaam.

En ook voor niet-materiële zaken gaat dit op, zoals voor persoonlijke relaties. Ik ben ook erg gehecht aan vrouw en kinderen. Ook dat is lekker duurzaam. Onderzoek heeft uitgewezen dat de snelle groei van het aantal eenpersoonshuishoudens, bijvoorbeeld door echtscheiding, een belangrijke hindernis vormen op weg naar een duurzamere economie. Allemaal een eigen huis, eigen koelkast, eigen auto, eigen parkeerplaats. Zeer onduurzaam. Tenzij er geen kinderen komen, dat is dan wel een bijdrage aan het verminderen van het grootste milieuprobleem: overbevolking.

Kortom, alles houden is dus zeer duurzaam en van alles houden ook. Dat kan ook over kleine, dagelijkse dingen gaan.

Per jaar gooit Nederland voor vijf miljard euro aan voedsel weg, gewoon omdat men denkt dat het te oud is. Kliekjesdag zou wat dat betreft weer in ere moeten worden hersteld. Waarom geen boerenkoolstamppot die voor de tweede keer wordt opgewarmd, en daarmee ook nog eens gewoon lekkerder is dan die van de eerste dag?

Ook een belangrijke bijdrage aan een duurzame samenleving: kleinburgerlijkheid. Gewoon iedere dag op de fiets naar het werk, boterhamtrommeltje achterop onder de snelbinder, op vakantie naar de camping in Valkenburg en ’s avonds lekker knutselen in de schuur, waar alles wat oud is wordt hersteld.

Deze vormen van duurzaamheid zijn echter geen trend. Het zijn natuurlijk de flamboyante kosmopolitische burgers die de definitie van duurzaamheid bepalen. Dus je kunt zo vaak de wereld rondvliegen als je maar wilt, als je je eigen CO2-bos maar aanlegt. Je kunt prachtige vloeren slopen, zo lang die nieuwe maar van FSC-hout is. En je kunt rijden dat het een lieve lust is, zo lang het maar hybride is.

Maar eerlijk is eerlijk: het zijn de kleinburgerlijke lieden die echt duurzaam leven. Dat zijn de mensen voor wie geluk in hele kleine dingen zit. Ik ga morgen daarom weer lekker achter in het bos hardlopen in mijn runningpant uit 1985. Dat is trouwens nog een belangrijk voordeel van het lang doordragen van je kleding: je krijgt snel in de ’gaten’ wanneer het ’ietsje meer is’ en je weer aan de bak moet. Morgen dus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden