Klein Malta voorzitter grote EU-kwesties

EU Het eiland hanteert de voorzittershamer voor het eerst. De herziening van de Dublin-asielregels wordt wellicht de zwaarste klus.

De stad Den Haag heeft meer inwoners dan de nieuwe voorzitter van de Europese Unie. Toch mag Malta het komende half jaar de honneurs waarnemen en de verantwoordelijkheid dragen voor menig hoofdpijndossier. Het is voor het eerst dat het kleinste EU-land, lid sinds 2004, de roulerende voorzittersrol speelt. Het bevolkingsaantal van het eiland in de Middellandse Zee ligt onder de 450.000, ofwel minder dan 0,1 procent van de EU-bevolking.


Er staat nogal wat te gebeuren onder het Maltese voorzitterschap. Als de Britse premier Theresa May woord houdt, roept Londen uiterlijk eind maart het EU-artikel 50 in, het formele startschot voor de Brexit-onderhandelingen. Er komen cruciale verkiezingen aan in Nederland en Frankrijk. Bovendien staat de EU eind maart stil bij de zestigste verjaardag van het Verdrag van Rome, het begin van de Europese Economische Gemeenschap.


De rol van het voorzittersland bij die grote gebeurtenissen zal beperkt zijn. Wat wel een hoogtepunt voor het eiland wordt, is de Valletta-top van 3 februari. Dan praten alle regeringsleiders - behalve May - in de Malteser hoofdstad over de post-Brexit-toekomst van de EU. Die bijeenkomst is een vervolg op de eerste top van die soort, afgelopen september in Bratislava, hoofdstad van de vorige EU-voorzitter Slowakije. Verder zal Malta net als alle andere EU-voorzitters vooral druk zijn met de ministersvergaderingen in Brussel en Luxemburg, die zes maanden lang door de Maltese bewindspersoon worden geleid. Ook zijn er informele ministerraden in Valletta.


Met de toetreding van veel nieuwe lidstaten in het vorige decennium werd besloten de voorzitterschappen te bundelen in trio's, om continuïteit in het beleid aan te brengen en de debutanten een handje te helpen. Malta is de laatste schakel in de samenwerking met Nederland en Slowakije.


De sociaal-democratische premier Joseph Muscat heeft eind vorig jaar al de zes prioriteiten van het voorzitterschap gepresenteerd: migratie, veiligheid, de interne markt, sociale inclusie, betrekkingen met de landen rond de EU en de maritieme sector. Muscat zei dat zijn land een 'natuurlijke bruggenbouwer' is en zal proberen het gebutste vertrouwen in de EU op te krikken.


Malta geldt als een meegaander EU-lid dan bijvoorbeeld voorganger Slowakije, dat vooral in het migratiedossier de nodige stenen in de vijver heeft gegooid. De ingewikkeldste kwestie voor het Maltese leiderschap wordt waarschijnlijk de beoogde hervorming van de Dublin-verordening over de asielprocedures.


In april vorig jaar deed de Europese Commissie een voorstel dat veel stof deed opwaaien. Zo zou er een permanent herverdelingssysteem voor asielzoekers moeten komen, naar model van het eenmalige en omstreden besluit over 160.000 asielzoekers. Vooral het idee om landen een boete te laten betalen van een kwart miljoen euro per geweigerde asielzoeker heeft in een aantal lidstaten kwaad bloed gezet. Aan Malta de taak om een compromis-besluit voor te koken waarin alle landen zich kunnen vinden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden