Klavecimbel bijna karikaturaal naar piano vertaald

Klassiek

Alexandre Tharaud ***

De drie sterren die Alexandre Tharaud hier krijgt voor zijn pianorecital zondagavond in de Grote Zaal van het Koninklijk Concertgebouw, verdiende de jonge Franse pianist vooral met zijn lucide Ravel-spel en zijn originele programma. Ook zijn onnavolgbaar rappe, puntige vingerspel in de barokwerken van Rameau en Scarlatti was zeker meer dan drie sterren waard, die de pianist echter voor de pauze volledig had verspeeld.

Teleurstellend was daarin zijn uitvoering van Mozarts Sonate in A KV 331, waarin het kwetsbare openingsthema ontsierd werd door onnatuurlijkheid. Op zich verfrissend en passend binnen de klassieke stijl was dat Tharaud veel aandacht aan de linkerhand gaf, maar in de fikse accenten school het gevaar van overdrijving. Vooral de overbekende Turkse Mars, waarmee de sonate afsluit, klonk slordig en stilistisch uit de pas.

Opvallend was dat Tharauds heldere en op zich fraaie aanslag overwegend verticaal is - per maat en per tel gedacht - waardoor melodische lijnen niet doorgetrokken worden. Daardoor lukte het hem ook onvoldoende de golfbewegingen hoorbaar te maken in 'Une barque sur l'océan' uit Ravels 'Miroirs'.

De helft van Tharauds programma bestond uit composities die niet voor piano gecomponeerd zijn: barokke klavecimbelwerken van Rameau en Scarlatti. De Suite in a (uit 'Nouvelles Suites de Pièces de Clavecin') van Jean-Philippe Rameau is een werk van topklasse dat qua ingenieuze technische en harmonische schrijfwijze de beste klavierwerken van J.S. Bach naar de kroon steekt. Idiomatisch is deze klaviermuziek echter dermate sterk met het klavecimbel verbonden dat de dynamische effecten en het pianistische vuurwerk dat Tharaud in deze stijl introduceerde niet tot een waardig pleidooi voor dit op het verkeerde instrument gespeelde meesterwerk leidde.

Soortgelijke pianistische effecten liet Tharaud los op zeven sonates van Domenico Scarlatti. Hij speelde met uitersten aan dynamiek die op een klavecimbel onmogelijk realiseerbaar zijn. Desondanks kon deze Italiaanse barokmuziek Tharauds avontuurlijke, soms bijna karikaturale aanpak veel beter verdragen dan de verfijnde Franse stijl van Rameau. Scarlatti, de eerste klaviercomponist die techniek tot muzikaal doel verhief, noteerde effecten die op het randje van bizar zijn en daardoor tot grote dramatiek leiden. Tharaud versterkte die effecten in zijn vertaling naar de piano met veel bravoure, maar overschreed hierin soms wel de grens van het karikaturale (bijvoorbeeld in de Sonate in E).

Hoewel de overgang na de lange baroksessie naar Ravel groot is, was het een weldaad nu eindelijk muziek te horen die echt voor piano bedoeld is.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden