Klassenverkleining / 'Het is alleen nuttig voor heel jonge kinderen'

AMSTERDAM - Twentse onderzoekers zijn verbaasd over de uitkomsten van het promotieonderzoek van onderwijseconoom J. Levin. Volgens Levin leidt klassenverkleining niet tot betere prestaties.

Uit een eerder onderzoek van de Universiteit Twente blijkt dat het wel zin heeft klassen te verkleinen. Onderzoekster S. Doolaard: ,,Onderwijseconomen berekenen het gemiddelde over grote groepen. Voor individuele kinderen kan de uitkomst anders zijn. Als een zwakke leerling door klassenverkleining extra aandacht krijgt, maakt dat voor dat kind veel uit maar voor het gemiddelde kind nauwelijks.''

Ton van Heerden, directeur van de Aloysiusschool uit Amsterdam is het ook niet met Levin eens: ,,Ik pleit niet voor het extreem verkleinen van klassen, maar je kunt een rekensommetje maken. Als er dertig kinderen in de klas zitten, heeft de leerkracht ieder uur twee minuten per kind. Er zijn altijd leerlingen die meer aandacht nodig hebben, dus worden kinderen die de stof beter aankunnen gestimuleerd zelfstandiger te werken. Maar ook die hebben begeleiding nodig. In de praktijk is dat gewoon makkelijker in kleinere klassen.''

,,En het hangt er vanaf of er wel iets verandert in de manier van lesgeven, als je de klassen verkleint'', aldus van Heerden. Doolaard onderzocht dat. Doolaard: ,,Er is meer aandacht en meer interactie tussen leerling en leerkracht in een kleinere klas. Maar ook wij hebben geconcludeerd dat klassenverkleining alleen voor jonge kinderen nuttig is. Leerlingen die nog moeten leren rekenen en lezen, hebben veel aandacht nodig.''

,,Het zou ideaal zijn als kinderen bij bepaalde onderdelen in kleine klassen werken, en een ander deel van de dag in een grotere klas zitten waarin groepsprocessen en de stimulans meer ruimte krijgen. Voor de hoogste klassen van de basisschool is klassenverkleining niet nuttig.''

Aankomend promovendus Levin zegt dat kinderen vooral beter gaan presteren als ze bij leeftijdgenoten van hetzelfde niveau in de klas zitten. Dat is eerder het geval in een grotere klas. Bovendien, zegt hij, houden de Twentse onderzoekers geen rekening met de invloed van ouders.''

Doolaard: ,,Ik weet niet hoe hij dat berekent. Hij gaat er vanuit dat ouders die hun kind extra willen laten presteren, ze naar een school met kleine klassen sturen. In de praktijk hebben de meestal ouders die keuze niet. Kleine klassen vind je vooral in grote steden op zwarte scholen met veel zwakke leerlingen. En verder is het de vraag wat er gebeurt als een kind in een klas met laag niveau komt.''

Schooldirecteur Van Heerden: ,,De prikkel die uitgaat van onderwijs voor kinderen van gelijk niveau is zeker aanwezig, maar het is voor kinderen ook goed om om te gaan met kinderen die misschien minder begaafd zijn. Begrip kweken voor hen is ook goed voor de samenleving.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden