Klanten leveren wordt beloond

AMSTERDAM - Op jaarbasis ziet hij ongeveer honderd 'volledig verknalde' neuzen, oogleden, mislukte borstcorrecties en face-lifts. “En dat getal neemt toe”, zegt de bekende plastisch chirurg A. Molenaar. “Als je een operatie doet, die je niet kunt, gaat het fout.”

Dat zegt hij over werk dat zijn collega's “helaas” afleveren: plastisch chirurgen en niet-gespecialiseerde chirurgen, die vooral buiten het ziekenhuis om opereren.

Je neus recht laten zetten, grotere borsten of oogleden op laten trekken: de vraag naar uiterlijke veranderingen via plastisch chirurgie groeit. Maar ook het aanbod van bemiddelingsbureaus, die zich opwerpen als tussenpersoon. De bureaus adverteren voor privé-kliniekjes, waar bekwame en ervaren chirurgen, maar ook 'beunhazen' zonder de goede opleiding en ervaring, het mes hanteren voor kosmetische ingrepen. Een gevaarlijke ontwikkeling is aan de gang, waarschuwen ook de Consumentenbond en de Nederlandse Vereniging voor plastische en reconstructieve chirurgie (NVPRC). Beide vinden dat kosmetische chirugie niet past in de zakenwereld: de zorg voor de klant staat niet bovenaan.

“Het aanbrengen van een borstprothese is honderd procent veilig.” Met deze harde reclamekreet adverteerde Body Consult. Het 'adviesbureau voor kosmetische chirurgie' moest van de rechter de kreet laten vallen en in alle geadverteerde bladen een rectificatie plaatsen. “Een testcase”, zegt A. Zwinkels, medewerker van de Consumentenbond, die de rechtszaak aanspande.

Meer van dit soort 'juichende verhalen' voor kosmetische ingrepen verschenen in week-en maandbladen, was de bond opgevallen. Dat de consument met een borstprothese geen risico loopt, ging veel te ver. De landelijke reclame van Body Consult was misleidend. “De kasten liggen vol met dossiers van duizenden vrouwen met gezondheidsklachten door borstprothesen.”

De klachten concentreren zich momenteel op de kwaliteit van borstprothesen. Niet zozeer op de gebrekkige kwaliteit van de 'chirurg' die ze inbrengt. In de toekomst, gelooft de bond, nemen ook fouten toe van chirurgen die borstprothesen inzetten en andere kosmetische ingrepen doen. Want niet alleen plastisch chirurgen verbinden zich aan bemiddelingsbureaus.

Slappe borsten, overtollig vet? In bladen als Story, Privé, Aktueel en seksbladen, staan verschillende advertenties van 'kosmetische' bemiddelingsbureaus. Dag en nacht kan worden gebeld voor borstcorrecties met watergevulde prothesen, liposucties - een operatie waarbij vet wordt weggezogen - en ooglid- en neuscorrecties. Een behandeling is binnen drie weken mogelijk en de klant mag gespreid betalen.

Molenaar ziet steeds vaker de slachtoffers. “Een totaal onacceptabele situatie. Dat dit kan in Nederland”, reageert hij fel. Hij herstelt in het bijzonder verprutste neuzen. “Omdat neusoperaties mijn specialiteit zijn”, zegt hij.

“Tepels, die te hoog of te laag staan”, somt hij andere gevallen op. “Of a-symetrische tepels. Tepels die 'scheel' staan, dus naar elkaar kijken. Te grote, te kleine borsten, borsten die weer gaan hangen, mislukte facelifts en oogleden.” Hij kan nog wel even doorgaan over het prutswerk van zowel plastische chirurgen die niet op een bepaald deelgebied zijn gespecialiseerd, als niet-chirugen.

“Als klant kun je juridisch weinig doen. Alleen als je een klacht indient.” Molenaar spoort hen daartoe aan. “Ze doen het niet. Ze schamen zich in dit calvinistisch land voor een 'uiterlijke' operatie als ze verder gezond zijn.” Dus waarschuwt hij: “Die bedrijven verdienen alleen maar als er geopereerd wordt. Deze mensen zijn agressief en relativeren iemands uiterlijk niet, maar trekken alle argumenten uit de kast om wèl te opereren.”

“Wachtlijsten in ziekenhuizen zijn de reden dat mensen naar een dergelijk bureau gaan”, denkt plastisch chirurg dr. K. W. Marck, secretaris van de NVPRC. De wachttijd van ingrepen als borstvergrotingen, ooglid-en neuscorrecties, vertelt hij, kan oplopen tot vier jaar.

Wie de klant buiten het ziekenhuis krijgt, is maar de vraag. Iedere basisarts mag zich 'kosmetisch' chirurg noemen zonder de specialisatie tot plastisch chirurg gevolgd te hebben. “Een huisarts met een paar cursusjes mag een neus rechtzetten”, bevestigt de plastisch chirurg van het Medisch centrum Leeuwarden.

De prijzen voor kosmetische operaties variëren op de markt. De gemiddelde prijs voor een borstcorrectie is zes à zevenduizend gulden, een liposuctie van de onderkin begint bij 2 500 en en loopt bij een volledige behandeling van bovenbillen en dijbenen op tot ongeveer 5 500 gulden.

Dat het aantal ontevreden klanten van privé-kliniekjes toeneemt, hoort Marck ook steeds meer van collega's. Die verhalen over 'slordige' kosmetische ingrepen. Hij beschrijft een voorbeeld. “De klant komt bij zo'n bureau waar soms een schoonheidsspecialiste de intake doet, en vertrekt weer na de ingreep. Het kan gebeuren, hoorde hij, dat de arts de klant pas op de operatietafel ziet. “Het moment om een beslissing goed door te praten, is dan al voorbij.”

Over die gebrekkige voorzorg windt Marck zich op. “In mijn praktijk gebeurt het dat iemand na een gesprek toch besluit niet door te gaan met een kosmetische ingreep”, zegt hij. Ook bij een goede nazorg en controle zet Marck vraagtekens. Hij las met 'verbazing' onlangs een brief, gericht aan een schoonheidsspecialiste. Als zij klanten voor kosmetische ingrepen doorverwees, streek ze vijfhonderd gulden 'aanbrenggeld' op. Een teken aan de wand, volgens Marck.

Niet bekend

De ontevreden klant onderneemt geen stappen, denken Marck en Molenaar. Marck: “Zo werkt het toch niet? De drempel om naar de inspectie van de volksgezondheid te stappen is veel te groot.” Het is voor eigen rekening om buiten het ziekenhuis om een ingreep te ondergaan, meldt een voorlichter van het ministerie van WVS. Pas bij een grove fout en een ingediende klacht, laat WVS weten, 'hangt' een onbekwaam 'chirurg'.

“Het publiek moet maar eens weten, dat de overheid geen enkele bemoeienis heeft met die privé-klinieken.” Marck vindt dat commercie en dienstverlening niet samengaan en zet zich af tegen een 'ongecontroleerde' praktijk van vraag en aanbod. Een oplossing is niet zo moeilijk, denkt de plastisch chirurg. “De vraag moet worden beantwoord door de ziekenhuizen.”

Nu zorgt een te krap budget voor lange wachtlijsten, omdat de reconstructieve chirurgie en handchirurgie voorgaan. Terecht, volgens Marck. Maar een ziekenhuis kan wel de 'private' zorg uitbreiden. De 'eigen-rekening-patiënt' betaalt dan zelf de kosten voor een ingreep. Molenaar probeert vooralsnog via publiciteit te waarschuwen. In een wereld waar, volgens Molenaar, collega's elkaar niet gauw afvallen, haalt hij om die reden toch flink uit. “De enige manier om nog meer schade te voorkomen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden