Klankschoonheid, expressie en vertelkunst bij pianogenie

KLASSIEK

Severin von Eckardstein

Schumann, Ravel, Brahms, Medtner

*****

Pianospelen op concertniveau is een fysiek uiterst zware en mentaal complexe activiteit. De grote kwaliteit van de 38-jarige pianist Severin von Eckardstein tijdens zijn recital zondag in het Concertgebouw was dat hij deze technische kant van het pianospel volkomen beheerste. Maar tegelijk gaf hij het geestelijke, inhoudelijke van de muziek zozeer voorrang, dat de sportieve en ambachtelijke aspecten onopgemerkt bleven. Het materiële verdween daar in de Grote Zaal, de vleugel werd verheven tot een medium om louter muzikale gedachten hoorbaar te maken en beelden op te roepen.

De eerste lyrische frasen van 'Des Abends' uit Schumanns 'Fantasiestücke' voorspelden al dat Von Eckardstein zijn luisteraars volledig zou gaan inpakken door klankschoonheid, expressie en vertelkunst. Die belofte maakte hij in Schumanns overige zeven delen uit deze cyclus helemaal waar, al had hij het fantastische element in deze stukken nog meer mogen benadrukken.

Een flinke stap verder ging hij in Ravels 'Gaspard de la nuit'. In deel 1, 'Ondine', liet hij de gelijknamige, levensgevaarlijke waternimf verleidelijk zingen in ruisende waterstromen. 'Le gibet' (de galg) klonk sinister, statisch, met louter mezzotinten en een voortdurend luidende doodsklok. Opperste verfijning kenmerkte 'Scarbo' (een nachtelijke kwelgeest), dat geraffineerder en lichter klonk dan bij de meeste andere Ravel-vertolkers.

In drie 'Klavierstücke' uit Brahms' opus 118 opende Von Eckardstein totaal andere klankwerelden: in het 'Intermezzo' in A (nr.2) en de 'Romanze' was het genieten van zijdezachte melodieën, in 'Intermezzo' in es (nr.6) kwam het onheilspellende nachtelijk duister van Ravels 'Gaspard' weer terug, nu in Brahms' geheel eigen muziektaal.

Kenmerkend voor Von Eckardstein is dat hij zijn publiek graag confronteert met onbekend repertoire. Zondag was dat de 'Sonate-Ballade' in Fis, opus 27 van Nikolai Medtner. Deze land- en tijdgenoot van Rachmaninov schreef laat-romantische muziek van een enorme complexiteit. Dit zelden gespeelde werk, door Von Eckardstein ideaal vertolkt, fascineerde door de typisch Russische klanken van onder meer zware klokken. Deel 1 (een ballade in klassieke sonatevorm) klonk als een woest bergland met in wolken gehulde en daardoor moeilijk te onderscheiden toppen. Het ontoegankelijke van de knap uitgevoerde klankerupties, en de rommelig overkomende structuur van delen 2 en 3, doet Medtners compositie niet volledig overtuigen - maar dat lag niet aan de optimale inzet van pianogenie Von Eckardstein.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden