'Kirchner muilkorft media'

Argentijnse krantenpapiermaker dreigt genationaliseerd te worden

PETER SCHEFFER

BUENOS AIRES - Niet veel Argentijnen hadden van het bedrijf gehoord. Tot de Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner dreigde Papel Prensa, de grootste producent van krantenpapier van het land, tijdelijk door de staat te laten besturen. Een heftige polemiek barstte los binnen en buiten de Argentijnse media. En bij de papiermaker is het onrustig. "Veel mensen maken zich zorgen over het voortbestaan van het bedrijf", zegt 'Federico', een directielid, zuchtend. Er staan kleine zweetdruppels op zijn neus. "Ik spreek op basis van anonimiteit, dat begrijp je wel hè?", vraagt hij in de lift.

Het gevecht tussen de regering-Kirchner en de grootaandeelhouder van Papel Prensa, mediaconglomeraat Grupo Clarín, woedt al ruim een jaar. Eerder treiterde de regering-Kirchner de dagbladen Clarín en La Nación door een akkoord met supermarkten te sluiten over het bevriezen van de prijzen. Voorwaarde was dat de supermarkten hun aanbiedingen niet meer mochten adverteren in die kranten, die tot dan elk weekend vol koopjes en kiloknallers stonden en zodoende een miljoenenstrop leden.

Met een nieuwe mediawet poogt de Argentijnse regering nu het conglomeraat, dat ze steevast een monopolist noemt, op te knippen. Het bedrijf bezit 's lands grootste landelijke dagblad Clarín, tal van regionale kranten, ruim honderd radiostations en luttele televisiekanalen. Grupo Clarín boekte vorige maand een klein succes nadat het gerechtshof in Buenos Aires een deel van Kirchner's mediawet naar de prullenmand verwees. De rechters vinden de wet deels in strijd met de Argentijnse grondwet, die de persvrijheid waarborgt. De uitspraak zorgde voor dermate veel irritatie in het presidentieel werkpaleis het Casa Rosada, dat terstond een hervorming van de rechtspraak werd voorgesteld (zie kader).

Dat de Grupo Clarín moet worden opgeknipt omdat het bedrijf te groot is - en daardoor volgens sommigen te machtig - zijn de meeste Argentijnen, inclusief de rechters, met hun president eens. Het alternatief dat Kirchner voorstelt is een reeks aan veilingen van licenties voor radio en televisie. Bij de dagbladen en tijdschriften wil ze meer concurrentie organiseren. Critici, waaronder de Argentijnse vereniging van journalisten waarschuwden in een open brief in Clarín voor valsspelen: 'de veilingen zijn doorgestoken kaart en de president zal haar bevriende zakenpartners bevoordelen'. Via een omweg zou de president grip krijgen op de media van het concern, die nu vaak op de hand zijn van haar politieke tegenstanders. Het gerechtshof in Buenos Aires deelt die zorgen en vroeg de regering duidelijk te maken hoe in de uitvoering van de nieuwe mediawet de pluriformiteit en persvrijheid worden gewaarborgd.

Op het hoofdkantoor van Papel Prensa wordt ondertussen ijverig doorgewerkt. "Wij zijn papiermakers en hebben niks te maken met die politieke spelletjes", vertelt Federico.

Congreslid en partijgenoot van Kirchner, Carlos Kunkel, noemt de kritiek naïef: "Het is niet mogelijk een nieuwe krant te drukken zonder hun papier te kopen. Het is een monopolie, punt uit", zegt hij tegen Trouw. Kunkel heeft een wetsvoorstel ingediend om een meerderheid van de aandelen van de papiermaker definitief in handen van de staat te brengen. "Iedereen moet toegang hebben tot het maken van drukwerk. Dat is toch de vrijheid van drukpers?"

"Omdat de president haar zin niet snel genoeg krijgt, gebruikt ze ons om de Grupo Clarín een hak te zetten", beweert daarentegen Federico van Papel Prensa. "Wie het papier in handen heeft, heeft de krant in handen."

'Rechtspraak wordt gepolitiseerd'
Onwelgevallige rechterlijke uitspraken, zoals die tegen haar mediawet, bewijzen volgens de populistische president Cristina Fernández de Kirchner dat de rechters 'louter de belangen van bedrijven en niet van burgers' verdedigen.

Haar partijgenoten in het Argentijnse congres dienden daarom met spoed een wet in die de rechtspraak in Argentinie moet 'democratiseren'. Zo wordt de Raad van Magistraten, die rechters benoemt en zaken toewijst, voortaan direct door de bevolking gekozen. Kandidaten dienen verplicht lid te zijn van een politieke partij.

Daarnaast krijgen burgers en bedrijven minder mogelijkheden de staat aan te klagen.

Advocaten, rechters en academici spraken van een politisering van de onafhankelijke rechtspraak. Ruim een kwart miljoen Argentijnen gingen de straat op om te demonstreren tegen het wetsvoorstel, dat vorige maand met de kleinst mogelijke meerderheid werd aangenomen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden