Kinderopera vol avontuur

Kinderen spelen de hoofdrollen in de opera 'De heksen van Venetië' van Philip Glass. In het Italiaanse Ravenna was de opera al een succes. Nu nemen Nederlandse kinderen de hoofdrollen over voor de voorstellingen in Amsterdam.

Tijdens de repetities in Italië van de opera 'Le Streghe di Venezia' was de twaalfjarige hoofdrolspeler Matteo Graziani een beetje ongerust. Hij zei tegen dirigent Tonino Battista: "Stel je voor dat ik straks de hoogste noten niet meer haal." Met de baard in de keel was het niet zeker of hij de hoofdrol, een plantenjongen met een ijle zangstem, wel kon blijven zingen.

Kinderen zijn kwetsbare zangers, benadrukt de dirigent met deze anekdote in de lobby van zijn hotel in Ravenna. Het is de dag nadat de opera speelde in het historische Teatro Dante Alighieri en tijdens het interview komen de vertrekkende musici van het orkest Parco della Musica Contemporanea Ensemble nog even afscheid nemen. Met Italiaanse uitbundigheid omhelzen ze de dirigent alsof hij hun beste vriend is. "Ciao Tonino!", klinkt het steeds weer.

'Le streghe di Venezia' ofwel 'De heksen van Venetië', is een opera met muziek van Philip Glass en een libretto van de Italiaanse kinderboekenschrijver en illustrator Beni Montresor. De voorstelling speelde eerst in Rome, daarna in Ravenna en komend weekeinde is de Nederlandse première in het Amsterdamse Muziektheater. Met de coproductie met Italië, speciaal voor de jeugd, hoopt Het Muziektheater een breed publiek over de drempel te krijgen.

In het pittoreske theater van Ravenna was de zaal met balkons rondom overvol. Net als de orkestbak en het podium: zangers, dansers, acrobaten en het jeugdkoor Voci Bianche. De balletopera begint met heksengelach in het nachtelijke Venetië, waar de koning aan slapeloosheid lijdt. Zijn vrouw is al jaren dood en hij mist een troonopvolger. De hofhouding vraagt de wijsgeren in het land om raad en dan kweken twee feeën een kind uit een granaatappelzaadje: een plantenjongen.

Maar de koning zet de arme jongen achter slot en grendel. De jongen hoort vervolgens dat in een heksenpaleis ver weg een plantenmeisje woont. Hij ontsnapt uit zijn gevangenis en gaat op avontuur. Met blue screen, een spectaculaire techniek waarbij een camera de spelers filmt en simultaan op een beeldscherm in een andere omgeving plaatst, krijgt de verbeelding vleugels. Zo zie je plantenjongen Matteo Graziani plotseling door een spookachtig kasteel sluipen. Of zingen de heksen, sopraan Carmen Romeu en mezzosopraan Anna Goryacheva, hun aria's op bezemstelen terwijl ze door de wolken vliegen.

Philip Glass schreef zijn muziek oorspronkelijk voor een ballet, geïnspireerd op een sprookje van Beni Montresor, vertelt dirigent Battista. De artistieke leiding van Parco della Musica di Roma vroeg Glass zijn compositie te bewerken. Battista: "Hij was meteen enthousiast en het verhaal werd aangevuld met dialogen en een verteller. Glass wilde ook een geluidscollage voor twee keyboards componeren, die hij beloofde snel op te sturen. Maar later bedacht hij zich: 'Verzin het eigenlijk zélf maar!', zei hij. Dus fabriceerde ik met computers en een stemkunstenaar een compositie van geluidseffecten, de wind, een claxon, dierengeluiden. Het resultaat stuurde ik op cd naar de maestro en hij was tevreden."

Deze opera heeft een kort libretto, waar je in een kwartier doorheen leest, terwijl de muziek aanzienlijk meer tijd in beslag neemt. De regisseur, Giorgio Barberio Corsetti, vulde de lege plekken in de tekst als het ware op met beeld: dans, acrobatiek en het blue screen. "Het vraagt een perfecte timing met de muziek en geluidseffecten in de orkestbak", benadrukt de dirigent.

Ook regieassistent Fabio Cherstich mengt zich in het gesprek. "De muziek is heel sfeervol, maar het libretto zet niet echt aan tot actie op het toneel", vindt hij. "Met het blue screen kun je een tweede werkelijkheid creëren. De vormgeving, de circusacts en acrobatiek maken de opera heel beeldend, het is haast een bewegend schilderij. De rijkdom aan muziek, geluiden en beelden maakt de opera spannend voor een kinderpubliek."

Wat is naar hun idee de moraal van het verhaal? "Het is een parodie op de cliché's in sprookjes en we spelen het een beetje over de top, met een knipoog naar het publiek", zegt Cherstich. "Toch spreekt de moraal mij aan", vult de dirigent aan. "Als de plantenjongen zijn meisje heeft bevrijd en ze samen terugvliegen, ziet de koning eindelijk in hoe dom hij is geweest. Wie geen gelukkige kindertijd heeft gehad, zal nooit een goed staatshoofd zijn. Daarom zegt hij aan het slot tegen hen: "Ga maar lekker spelen!"

Om het jonge publiek ook actief in de opera te betrekken, organiseerde het theater in Ravenna een bijeenkomst met de regisseur, koorleider en leerkrachten van scholen in de stad, vertelt hij. De opdracht was fragmenten uit de opera in de klas in te studeren. Met brede gebaren vertelt hij: "Tijdens de schoolvoorstellingen draaide ik mij dan om, spots aan en dan dirigeerde ik vanuit de orkestbak de zaal vol kinderen. 'È solo una pianta non e un bambino!', het is gewoon een plant en geen kind, zongen ze dan.

In het Amsterdamse Muziektheater repeteert Battista met Nederlandse zangers en het Nieuw Amsterdams Kinderkoor. De acrobaten zijn met hem meegekomen uit Italië. Wat vinden de Nederlandse plantenkinderen van hun rol? De twaalfjarige Abel Keppel en elfjarige Sem Konijn spelen om beurten de rol van plantenjongen. Abel vindt het leuk dat hij een gevoelig fantasiewezen is. "Ik klim op een hoog decorstuk en zing hoe angstig en verdrietig alles in mijn leven is. Het is ook heel leuk om op avontuur te gaan." De plantenmeisjes zijn Sophie van Bergen en Nina Plenter. "Het plantenmeisje is bijzonder omdat het verhaal eigenlijk over haar gaat", zegt zij geheimzinnig. Zou zij een écht plantenmeisje zijn, dan koos ze voor een leven als orchidee. "Daar zijn mensen dol op en ze bloeien héél erg lang."

In de opera ontsnappen de plantenkinderen komend weekeinde aan spoken, heksen en een menseneter in travestie. Samen vliegen ze terug naar huis op een vogel. Zullen ze net als de Italiaanse plantenkinderen loepzuiver de hoogste noten halen?

De opera 'De heksen van Venetië' is te zien op 16 en 17 april in het Muziektheater Amsterdam.

Op 15 april zijn er schoolvoorstellingen. Info: www.heksenopera.nl

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden