OpinieOnderwijs

Kinderombudsvrouw: laat kwetsbare jongeren terug naar de middelbare school gaan

Voor jongeren in moeilijke situaties duurt de lockdown al veel te lang, aldus Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer. Laat ze zo snel mogelijk weer naar school gaan.

Waar basisschoolkinderen vanaf 11 mei weer naar school gaan, moeten middelbare scholieren nog wachten; hun schoolgang is uitgesteld tot 1 juni. Juist om hen maak ik me zorgen. In het bijzonder om middelbare scholieren die opgroeien in moeilijke thuissituaties.

In het algemeen past het niet in de leeftijdsfase van pubers om langdurig thuis te zitten. Vanaf de adolescentie, die wordt gemarkeerd door de overgang naar de middelbare school, wordt de bredere sociale omgeving belangrijker voor hoe zij zich ontwikkelen en voelen. Pubers moeten zich kunnen spiegelen aan andere jongeren en aan positieve volwassen rolmodellen buiten hun gezin. Dit is noodzakelijk voor een gunstige identiteitsontwikkeling. Vanuit dit ontwikkelingsperspectief was het dus logischer geweest om pubers eerder terug naar school te laten gaan. Maar juist zij moeten nog weken thuisblijven, terwijl ze zich geleidelijk los moeten maken van hun ouders.

Sinds de lockdown zijn bovendien duizenden jongeren van de radar verdwenen. Jongeren met wie de school niet in contact kan komen. Jongeren die al wekenlang geen huiswerk meer maken. Jongeren die de computer voor de les aanzetten en weer in hun bed kruipen. En jongeren die mogelijk niet eens thuis zijn. Ik ben bang dat we een deel van deze groep voorgoed kwijtraken als zij niet snel weer naar school gaan. Voor kwetsbare jongeren en hun ontwikkelingskansen duurt de lockdown al veel te lang.

Kinderrechten

De overgang van de basisschool naar de middelbare school is voor ieder kind een ‘transitie’; een periode die om veel aanpassing vraagt en die niet ieder kind succesvol doorkomt. Ondersteuning en begeleiding van thuis en school zijn essentieel. Kinderen uit een moeilijke thuissituatie stromen vaker af naar een lager onderwijsniveau dan kinderen die zorgelozer opgroeien. Ondersteuning thuis is er onvoldoende. Bijvoorbeeld omdat ouders een verstandelijke beperking hebben, er vanwege geldgebrek geen goede computer is en huiswerk lastig of zelfs onmogelijk wordt, of omdat het thuis onveilig is. Jongeren die het hierdoor al moeilijk hebben, lijden extra onder de lockdown.

Dit vertellen jongeren ons ook zelf. Volgens het Kinderrechtenverdrag en de visie van het Kinderrechtencomité van de VN moeten kinderen en jongeren hun mening kunnen geven over alle belangrijke besluiten in hun leven. Aan die mening moet passend gewicht worden toegekend. De coronamaatregelen van de regering hebben een grote impact op kinderen en jongeren, maar hun mening is tot nu toe heel weinig gehoord. Daarom heeft de Kinderombudsman twee weken geleden een kinderrechtenvragenlijst uitgezet.

Meer ruzie thuis

Uit voorlopige analyses van de eerste reacties blijkt dat kwetsbare jongeren vaker aangeven met psychische problemen te kampen dan niet-kwetsbare jongeren. Dat ze minder vaak door hun ouders geholpen worden bij hun huiswerk dan kinderen die het thuis goed hebben. En dat er sinds de lockdown thuis meer ruzie en strijd is dan daarvoor. Het is niet vreemd dat juist deze jongeren vaker onvindbaar zijn. Is het thuis niet fijn, dan vlucht je de straat op. Als je te lang op straat rondhangt, de structuur en veiligheid mist van je school en je huiswerk niet maakt, dan wordt terugkomen moeilijk.

Daarom roep ik scholen en gemeenten op om ook de kwetsbaarste middelbare scholieren zo snel mogelijk terug te halen naar school. Minister Slob vraag ik de gemeenten en de scholen aan te spreken en te ondersteunen. De coronatijd mag de schoolcarrière van deze jongeren en hun perspectief naar volwassenheid niet blijvend beïnvloeden.

Lees ook:

Zo bereidt basisschool De Windroos zich voor op het nieuwe lesgeven

Basisscholen maken in allerijl plannen nu ze na de meivakantie weer open mogen. Trouw liep deze week mee met het team van De Windroos in Zaandam, dat zich voorbereidt op de ‘tussenfase’. ‘Het is een heksenchaos om alles voor de meivakantie rond te breien.’

Wat vinden docenten: moeten de scholen weer opengaan?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden