Kinderombudsman: verplichte mediation bij scheidingen

Scheidende ouders met minderjarige kinderen krijgen een verplichte bemiddelingssessie. Beeld anp
Scheidende ouders met minderjarige kinderen krijgen een verplichte bemiddelingssessie.Beeld anp

Elk stel met minderjarige kinderen dat wil scheiden moet een verplicht gesprek met een mediator krijgen. Dat is het advies van kinderombudsman Marc Dullaert in een rapport dat vandaag is verschenen.

Nienke Schipper

Het aantal vechtscheidingen is met 15 procent toegenomen sinds de invoering van het ouderschapsplan in de 'Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding' die op 1 maart 2009 in werking trad. Dat bleek vorige maand uit een evaluatie van de wet. Het welbevinden van kinderen nam af en agressief gedrag en depressieve gevoelens stegen, de laatste zelfs met 20 procent.

Naar schatting 16.000 kinderen hebben ernstige last van de scheiding van hun ouders. Jaarlijks komen daar 3500 kinderen bij. "De primaire verantwoordelijkheid om een scheiding fatsoenlijk te laten verlopen ligt bij de ouders, maar als die er niet uitkomen moet de overheid ingrijpen," zegt Dullaert. "Veel mensen realiseren zich niet dat het betrekken van kinderen in een vechtscheiding gelijk is aan kindermishandeling."

'Gelijk' of 'gelijkwaardig'?
Dulleart pleit voor 'gelijkwaardig ouderschap' in plaats van 'gelijk ouderschap' zoals nu in de wet staat vermeld. "Het gaat erom wat het beste is voor de kinderen en je kunt niet alles met een wiskundige maat afdwingen." Het is juist die zinsnede die voor veel ruzie zorgt bij scheidingen. Denemarken schrapte om die reden de woorden 'gelijk ouderschap' in 2012 uit de echtscheidingswet. Volgens universitair docent Christina Jeppesen de Boer, verbonden aan het Utrecht Centre for European Research into Family Law is 'gelijkwaardig ouderschap niet de goede norm'. "Hoe meer je de gelijke rechten van ouders benadrukt, hoe meer dat conflicten bevordert, want als ouder wil je dat persé gaan benutten. Ook al was de situatie voor de scheiding niet gelijk, veel ouders eisen daarna allebei de helft van de opvoeding op," aldus Jeppesen de Boer.

Er zijn in Nederland jaarlijks zo'n 14.000 scheidingen waarbij 20.000 kinderen betrokken zijn. Dullaert hoopt door tenminste één bemiddelingsgesprek verplicht te stellen, eerder te kunnen signaleren dat ouders er niet samen snel uit komen. Als dat het geval is volgen er nog 2 mediationgesprekken. Als er daarna nog geen bevredigende oplossing is gevonden, wordt er -naar Duits model- één regierechter aangesteld. Daarmee moet voorkomen worden dat ouders verwikkeld raken in jarenlang juridisch getouwtrek. "Het huidige ouderschapsplan is te veel gericht op kwantitatieve verdeling, maar het moet kwalitatiever. Het welzijn van de kinderen is het belangrijkste," zegt Dullaert. Hij pleit er ook voor om na een jaar opnieuw te kijken of alles netjes is afgehandeld en of de afspraken ook werkelijk worden nageleefd.

Of deze maatregelen financieel haalbaar zijn wil Dullaert graag laten doorrekenen door het Centraal Plan Bureau: "Zet de kosten van deze maatregel maar eens af tegen de kosten van de eindeloze procedures die nu worden gevoerd. Maar uiteindelijk gaat het daar niet om, het gaat om het voorkomen van dit soort leed bij de kinderen ."

Maatregelen
De staatssecretarissen Fred Teeven (Veiligheid en Justitie) en Martin van Rijn (Volksgezondheid) schrijven maandag aan de Tweede Kamer dat ouders op de eerste plaats verantwoordelijk zijn voor ,,een fatsoenlijk verloop van hun scheiding''. Maar omdat de bewindslieden vinden dat kinderen nooit de dupe mogen worden van een vechtscheiding, kondigen zij maatregelen aan om problemen eerder te signaleren en te voorkomen dat het uit de hand loopt.

Er komen proefprojecten waarbij 'preventief hulpaanbod bij scheiding' door de gemeente centraal staat en er wordt proefgedraaid door één rechter de gehele echtscheidingsprocedure te laten behandelen. Ook komt er een landelijke voorlichtingscampagne om familie, buren en vrienden aan te moedigen om in te grijpen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden