Nieuws

Kinderombudsman: laat kinderen meedenken over Zwarte Piet

Kinderombudsman Margrite Kalverboer in gesprek met een kind. Het afgebeelde kind nam niet deel aan het onderzoek. Beeld anp

De figuur Zwarte Piet  vormt een schending van het kinderrechtenverdrag, zegt Kinderombudsman Margrite Kalverboer. "Zwarte Piet draagt bij aan pesten, uitsluiting of discriminatie en dát de figuur dus moet worden aangepast, daar is geen ontkomen aan.

Wij hebben met veel kinderen gesproken, in een veilige omgeving, waar ze niets ingefluisterd kregen door ouders. Gekleurde kinderen ervaren discriminatie in hun dagelijks leven en vertellen dat dit rond de sinterklaastijd erger wordt."

De uitspraak van de Kinderombudsman leverde haar gisteren talloze bedreigingen op, doodsbedreigingen zelfs. Of Kalverboer aangifte gaat doen, weet ze nog niet. De discussie over Zwarte Piet is volgens haar niet bedoeld voor in de rechtszaal. Wat Kalverboer betreft moet niet daar, maar in de samenleving worden bepaald hoe we omgaan met Zwarte Piet. "Ik vind het prima als een school of zelfs een regio kijkt wat daar het beste werkt."

Het Comité tegen Rassendiscriminatie van de Verenigde Naties oordeelde in augustus vorig jaar dat stereotyperingen die doen denken aan slavernij niet door de beugel kunnen: dikke rode lippen, gouden oorringen, krompraat. En ook het College voor de Rechten van de Mens raadt aan om Zwarte Piet zo aan te passen dat associaties met raskenmerken gewoon niet meer kúnnen opkomen.

Het probleem is dat geen van de instanties voorschrijft hoe die 'niet-discriminerende' Piet er precies uit moet zien. De overheid moet niet opleggen hoe je een feest moet vieren, reageerde minister Asscher gisteren nog. Tegelijk ziet hij dat met elke nieuwe discussie de aanpassingen sneller gaan. Tijdens zijn politieke carrière in Amsterdam vond hij het eerst ook wat vreemd toen een Surinaamse vrouw klaagde over Zwarte Piet. "Maar ik ben geleidelijk gaan inzien dat ze een punt heeft."

Sommige winkelketens zoals ¬Hema en Blokker lopen voorop en hebben alleen nog verpakkingen met roetveegpieten. Maar er zijn ook grootgrutters die de keuze aan filiaalmanagers laten. Overheid en semi-overheid zeggen ook dat de veranderingen van onderop moeten komen, zoals het Genootschap van Burgemeesters. Landelijke scholenkoepels wijzen naar schoolbesturen en scholen gaan op hun beurt eerst uitgebreid in overleg met ouders.

Ook Kinderombudsman Kalverboer is voorstander van overleg. "De gemeenschap bepaalt, regio's mogen verschillen. Het past bij de traditie dat het sinterklaasfeest op het platteland anders wordt gevierd dan in de stad."
Maar liefst zou ze wel zien dat de discussie echt helemaal onderaan begint: bij de kinderen voor wie het feest ooit bedoeld was. "Ik zat eerlijk gezegd wel met plaatsvervangende schaamte met die kinderen te praten. Het debat is gepolariseerd rondom volwassenen. Kinderen zijn de dupe. Heel vaak gaven zij aan dat volwassenen moeten stoppen met ruzie maken! Ik zou echt hopen dat ouders en scholen zich iets nederiger opstellen en eerst eens vragen wat kinderen er zelf van vinden."

Die kunnen volgens de kinderombudsman heel praktische oplossingen bedenken. "Het maakt hen vaak niet uit als ie niet meer zwart is, of ie ook andere kleuren krijgt, dan noemen ze hem gewoon Piet."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden