Column

Kindernamen: van Bevrijding tot Olympiade

Beeld AFP

Voorspelling: China krijgt er tienduizenden kinderen bij met de naam 'Meng'. Dat is Chinees voor 'droom', en de Chinese Droom is al bijna twee jaar de dominante politieke slogan. Chinezen vernoemen hun kinderen graag naar historische gebeurtenissen en politieke trends, blijkt uit onderzoek van het Nationaal Centrum voor Burgeridentificatie en -informatie.

Dat bureau heeft de voornamen van de afgelopen decennia in kaart gebracht. Knap werk. Door de grafieken van het Burger-identificatiecentrum bladeren is een reis door de tijd.

Neem de 23.000 mensen die in de jaren vijftig de voornaam Jianguo kregen. In het Chinees klinkt dat kort en krachtig, in Nederland ligt 'Opbouw van de natie' minder lekker in het gehoor. Toen Mao Zedong in 1949 de Volksrepubliek China uitriep, begonnen ouders hun kinderen Jianguo te noemen en de naam bleef populair tot diep in de jaren zestig.

Feodaal gedoe
Een klassieke Chinese voornaam komt tot stand via een ingewikkeld proces waarbij geboorteuur, geboortejaar, elementen en de naam van generatiegenoten in de familie een rol spelen. Feodaal gedoe, volgens de communisten. De nieuwe maatschappij kwam met nieuwe namen, zoals Bevrijding, Verzet tegen Amerika en Steun Noord-Korea.

Het kan nog strenger in de leer, bewijst de familie Ling. Die gaf hun vijf kinderen namen uit het socialistisch technocratenjargon. Ze heten Planning, Beleid, Richtinggevende Politiek, Richtlijn en Completering en waren voorbestemd tot een politieke carrière. Planning schopte het tot het hoofd van het machtige secretariaat dat over alle benoemingen in de partijtop gaat. Nadat zijn zoon met twee naakte jonge vrouwen een dodelijk ongeluk met een Ferrari maakte, zit Plannings carrière in het slop. Tegen broer Beleid loopt op dit moment een onderzoek wegens corruptie.

Een socialistische naam is geen garantie voor succes, maar traditionele namen zijn een tijd ronduit gevaarlijk geweest. Tijdens de roerige jaren van de Culturele Revolutie was het onverstandig je kind met een poëtische bloemennaam de wereld in te sturen. Een hele generatie gaat door het leven als Rode Soldaat, Rode Dokter, of, als lippendienst aan het belangrijkste politieke steekwoord in de jaren zeventig, als Cultuur of Revolutie.

Stoutertje, draaikontje of appeltje
Ouders vonden dat niet altijd even leuk, maar ze zochten troost in het persoonlijke koosnaampje dat elke Chinese baby heeft. Naonao (stoutertje), Zhuanzhuan (draaikontje), Pingguo (appeltje): zo worden Chinese kinderen thuis aangesproken. De officiële voornaam, ook wel 'schoolnaam' genoemd, is voor gebruik buitenshuis.

Opvallende blinde vlek in het namenonderzoek is de periode 1976- 2004. Toen was de Culturele Revolutie net voorbij. China begon met de hervormingspolitiek, maar ouders durfden het niet aan hun kind Hervorming te noemen. Zodra de politiek weer linksaf gaat, krijgt zo'n kind het voor de kiezen.

Pas in 2004 ontdekt het Burgeridentificatiesysteem weer trends, zoals een toename van 50 procent in de naam Olympiade in 2008, het jaar van de Olympische Spelen.

Dit is de laatste column van Marije Vlaskamp voor Trouw. Zij verlaat de krant na een correspondentschap van vijf jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden