Kinderen spreken beter Fries dan hun leraren

Bibliotheek met boeken in de Friese taal in Leeuwarden.Beeld anp

Ik bin in tûken ien, luidt een Fries gezegde; ik ben een slimmerik. Schoolkinderen moeten dat dikwijls denken nu uit onderzoek blijkt dat veel leraren wel bevoegd zijn om de taal te geven, maar dat niet aandurven. 

Een van de redenen, volgens onderzoeker Nynke Varkevisser, is dat kinderen die ermee opgroeien hun leraren overtroeven.

Al twee jaar nemen onderzoekers van de Hogeschool NHL Stenden het Friese taalonderwijs onder de loep. De eerste uitkomsten werden deze week gepresenteerd op het provinciehuis. Waar het formeel verplicht is om goed Fries onderwijs te geven, doet ongeveer 30 procent van de 412 basisscholen dat voldoende.

Wat dus opvalt, is de schroom om Frysk te spreken bij leraren die wel een bevoegdheid hebben. Daar is nog geen precies cijfer van berekend, laat Varkevisser weten, maar ze heeft het op veel plekken gezien. Het viel vooral op bij de gereformeerde scholen, die vaker met docenten 'van buiten de provincie' werken.

Onzekerheid

Fries spreek je goed of je spreekt het niet. Dat is zo'n beetje het gevoel hier, zegt Varkevisser. Het maakt dat leraren die niet in Friesland zijn opgegroeid de taal misschien wel beheersen, maar minder makkelijk bezigen. "Ik denk dat het onzekerheid is. Dat ze denken: die kinderen weten het toch beter."

Om de vloeiend Fries sprekende kinderen dan maar de regie te geven, ligt onderwijskundig ingewikkeld, maar waarom niet, vraagt Varkevisser zich hardop af. "Maak gebruik van de kennis van de kinderen. Zo van: als ik het verkeerd zeg, verbeter mij maar."

En de leraar die dat weigert, moet de spreekangst opzijzetten, vindt Varkevisser. Trochsette! (Doorzetten).

Lees ook:

In zijn afscheidsrede 'Terug naar Babel' blikt taalwetenschapper Pieter Muysken terug op ruim veertig jaar onderzoek. Hoe komt het dat de ene na de andere taal verdwijnt? En hoe erg is dat?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden