Kinderen hinderen, dus waarom zou je dan steeds moeten uitleggen dat je per se níet zwanger wil raken?

Ze dacht altijd dat ze gek was. Marije Feddema moest er niet aan dénken om kinderen te hebben. ,,Maar ik kwam nooit gelijkgezinden tegen, behalve dan mijn man.” Feddema (28) is de oprichtster van de Nederlandse Kindervrijpagina op internet en de wereldwijde World Childfree Association. ,,Tot mijn grote verbazing bleken er een heleboel mensen te zijn zoals ik.”

Mensen die bewust de keuze maken geen kinderen te krijgen zijn van alle tijden, maar sinds drie jaar zijn zij als groep ook georganiseerd met Feddema's site voor 'kindervrijen'. Het woordje 'vrij' verwijst naar het positieve aspect van het niet hebben van kinderen, namelijk vrijheid. Een geuzennaam dus.

Een van de redenen dat de kindervrijen zich georganiseerd hebben, is dat zij vinden dat ze nog steeds beschouwd worden als zeldzame diersoort. Dat zijn ze zat. Ondanks anticonceptie en vrouwenemancipatie wordt vrouw-zijn, volgens hen, nog steeds automatisch geassocieerd met zwangerschap. 'Houden jullie niet van kinderen?' Of: 'Ben je niet bang dat je spijt krijgt als je oud bent en eenzaam?' Gék worden ze van altijd diezelfde vragen.

Kindervrijen lijden onder het feit dat kinderen krijgen nog steeds de norm is. 'Wacht maar, over een paar jaar gaan je eierstokken wel rammelen' of 'je krijgt er een heleboel voor terug hoor' zijn reacties die ze keer op keer te horen krijgen. Hun keuze wordt niet gezien als een serieuze optie.

Op de site www.kindervrij.org is het een feest der herkenning. Kindervrijen doen er uitgebreid hun verhaal, plaatsen oproepjes om met gelijkgezinden etentjes te houden en stellen zelfs voor om een kindervrij bejaardentehuis op te richten zodat ze lekker met z'n allen 'eenzaam' kunnen zijn. Want dat laatste maakt veel kindervrijen giftig: dat er altijd maar wordt verondersteld dat ze later eenzaam zullen zijn.

Kindervrije Lucienne gelooft er niets van: ,,Kinderen zijn zelden dankbaar genoeg om hun oude vader of moeder in huis te nemen”, schrijft zij op de site. ,,In het beste geval betekent het dat ze één keer in de week op bezoek komen in het bejaardentehuis. In het slechtste geval emigreren ze naar de andere kant van de wereld of gaan ze eerder dood dan jij. In geen geval zullen ze voorkomen dat jij eenzaam wordt later, dat kun je alleen zelf. Als kinderloze ben je veel meer getraind in het zingeven aan je leven. Je investeert gedurende je hele leven in vriendschappen, familiebanden, je relatie en je talenten.”

Opvallend is dat kindervrijen schreeuwen om in hun waarde gelaten te worden, maar scherp kunnen uithalen naar mensen die ervoor kozen wel kinderen te krijgen. Dat laten de vaders, maar vooral de moeders weer niet op zich zitten. En zo lijken er twee kampen te ontstaan die elkaar op allerlei forumdiscussies op internet stevig te lijf gaan.

'Kindervrijen zijn egoïstisch', roept het ene kamp, 'ze denken alleen maar aan het behoud van een strak lijf en aan hun mooie boot'. 'Nee, juist mensen met kinderen zijn egoïstisch', roept het andere kamp, 'al die extra kinderen gaan allemaal ten koste van het tropisch regenwoud'. 'En wie zullen de gevolgen van de vergrijzing betalen?', roepen de ouders: 'onze kinderen'. 'En wie draaien er op voor de kosten van al die kinderopvang?', roepen de kindervrijen: 'wij'.

Soms wordt het echt venijnig. Kindervrije Linda spreekt op de site onomwonden haar afschuw uit over het moederschap. ,,Ik zie de meeste vrouwen verworden tot zuchtende en steunende melkmachines, tot vormloze zeugen die hun dagen klagend en zeurend doorbrengen.”

Ook vrouwen die geen kinderen kúnnen krijgen maar het wel willen, moeten het bij haar ontgelden. ,,Leg je neer bij het feit dat je biologisch kennelijk niet voldoende geëquipeerd bent voor het voortplanten. Richt je op je carrière, ga orchideeën kweken, of in een crèche werken, maar zeur niet.”

Marije Feddema: ,,Schelden vind ik nooit goed. Ik ben wel een voorstander van felle discussies. Ik vind ook dat mensen zich niet hoeven in te houden omdat ze wel eens een ouder zouden kunnen kwetsen. Er wordt niet altijd bij stilgestaan dat sommige uitspraken van ouders ook kwetsend kunnen zijn voor kindervrijen. Veel ouders heffen gelijk hun belerende vingertje met alle vooroordelen van dien. Kindervrijen die al langer meedraaien brengen niet meer het geduld op om een ouder fatsoenlijk uit te leggen dat wij echt niet allemaal psychisch gestoord, bekrompen en materialistisch zijn. Dat is ook wel begrijpelijk als je soms ziet voor welke verschrikkelijke dingen we uitgemaakt worden. Zo zouden wij kinderen haten en ze zelfs iets aan willen doen.”

Dat het onderwerp bij kindervrijen zoveel emoties oproept, heeft, volgens Feddema, te ma'ken met een geschiedenis van discriminatie. ,,Mensen hebben vaak hun leven lang te horen gekregen dat ze eens met een psycholoog moeten gaan praten; want geen kinderen willen, dat is toch niet normaal? Dan komen ze er ineens achter dat ze helemaal niet gek waren. Ik denk dat enerzijds de euforie van het vinden van herkenning en anderzijds de woede dat men je nooit serieus heeft genomen, zorgt voor die emotionele uitbarstingen onder de kindervrijen.”

Kindervrijen vertellen vaak uitgebreid over hun keuze, hoewel ze juist claimen dat niet meer te willen. Marije Feddema: ,,Ik denk dat mensen die geen kinderen willen, zich zo vaak hebben moeten verantwoorden voor hun keuze dat ze al automatisch een uitleg gaan geven. Ze hebben door al die vragen vaker moeten nadenken over het waarom van hun keuze dan iemand met kinderen.”

Ook mensen uit onverwachte hoek weten de kindervrije discussieforums te vinden: de ouders met spijt. Zoals 'C.' ('Gelieve, wegens de kinderen, mijn naam niet te noemen'). Ze schrijft: ,,Geweldig dat deze vrouwen deze keuze hebben kunnen maken. Ik ben een (gescheiden) moeder van drie tieners en wou dat ik er nooit aan begonnen was. Het ligt echt niet aan de kinderen, maar gewoon aan mij. (...)”

Feddema: ,,Veel van de mensen met spijt hebben zich nooit gerealiseerd dat ze een keuze hadden en hebben ook altijd ouderschap als 'rozengeur en maneschijn' voorgespiegeld gekregen. Die mensen vinden het geweldig dat wij de boodschap uitdragen dat kinderen hebben niet zaligmakend is en dat een mens ook een zinvol leven kan leiden zonder kinderen.”

Er valt nog een hoop te verbeteren in deze op kinderen gerichte maatschappij, vinden kindervrijen. Zo zou de vraag 'Waarom wil je geen kinderen?', ook eens omgedraaid kunnen worden in 'Waarom heb je of wil je wél kinderen?' Veel leden pleiten bijvoorbeeld ook voor kindervrije vluchten. Marije Feddema: ,,Als een kind in een vliegtuig begint te huilen kun je immers geen kant op. Je wordt ongevraagd opgezadeld met de lasten van het ouderschap. Als je ervoor kiest om niet te roken, wil je ook niet passief meeroken, omdat het je gezondheid schaadt of omdat je het niet lekker vindt ruiken. Passief meegenieten van andermans kinderen kan de gezondheid ook schaden. Je krijgt stress door ergernis en slaaptekort door aanhoudend gehuil. In zo'n kleine ruimte wil je gewoon geen last hebben van andermans hobby's. Het heeft alles te maken met rekening houden met elkaar. Je bent tenslotte niet alleen op de wereld en je hebt ook niet meer status als je moeder of vader bent geworden.”

Justine Pardoen, hoofdredacteur van de internetsite Ouders Online vindt dat iedereen zelf mag bepalen of kinderen welkom zijn of niet, zolang de eigen keuze maar niet de strijd rechtvaardigt tegen mensen die wél kinderen hebben. ,,En dat gebeurt nogal eens. Mensen die onzeker zijn over hun keuze voelen zich snel aangevallen en de eerste reflex is dan om zelf ook aan te vallen. Als ze zeker van hun zaak zouden zijn, zouden ze de vele vragen die ze krijgen misschien eerder interpreteren als interesse, en niet als kritiek”, aldus Pardoen.

Sinds de kindervrijen zich in Nederland hebben verenigd is hun zelfbewustzijn enorm toegenomen, meent Marije Feddema.

,,Drie jaar geleden begon alles heel schuchter en paste men op z'n woorden. Nu durven mensen steeds makkelijker voor hun ware gevoelens uit te komen.

Zelf ben ik ook steeds bewuster en trotser geworden op mijn kindervrij zijn. Vroeger probeerde ik het onderwerp te vermijden, maar als ik nu gevraagd word naar mijn aspiraties om moeder te worden, vertel ik zonder schroom dat ik bewust geen kinderen heb en wil. Ik spreek ook uitbundig over mijn sterilisatie. Ik vind mijn sterilisatie namelijk net zo bejubelenswaardig als iemands zwangerschap. Voor de een is een baby de kroon op de liefde tussen twee mensen, voor mij is dat mijn sterilisatie.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden