Kinderen gaan met Ruby op digitaal avontuur

Kinderen moeten de mogelijkheden van computers ontdekken en zelf leren programmeren. Die boodschap verspreidt de Finse programmeur en schrijfster Linda Liukas nu in Nederland.

Zelfs kinderen zijn al besmet met angst voor techniek en robots. Overgedragen door volwassenen, merkte de Finse Linda Liukas, programmeur, schrijfster en selfmade illustrator. Zo werd Ruby geboren,een roodharig meisje. Ze sleept haar leeftijdgenootjes met hun (groot-)ouders en leerkrachten spelenderwijs mee in de digitale toekomst.

Liukas is deze week in Nederland ter ere van de vertaling van haar boek 'Hello Ruby'. Met complimenten van oud-eurocommissaris Neelie Kroes, want "digitaalvaardige kinderen hebben de wereld aan hun voeten". De publicatie valt middenin het Haagse debat over onderwijsvernieuwing, waar deskundigen hameren op digitale geletterdheid zoals leren programmeren. Ruby wil daarbij helpen.

Waarom een meisje?

"Dat is toeval. Ze is vernoemd naar de programmeertaal Ruby die ik onder de knie probeerde te krijgen. Om het beter te begrijpen maakte ik tekeningetjes, van een meisje. Ze is een eigen leven gaan leiden.

Een Scandinavisch typetje, een durfal. In het noorden hebben we daar natuurlijk hét voorbeeld van: Pippi Langkous. Als kind vond ik Pippi te wild, ik spiegelde me aan haar voorzichtige vriendin Annika. Maar later bij het programmeren ontdekte ik dat het goed is buiten de lijntjes te kleuren. Die eigenwijze trekjes en fantasie van Pippi heb ik mijn Ruby meegegeven. Zo kan ze meisjes én jongens inspireren om de kansen te pakken die de nieuwe technologieën bieden. Die zijn niet eng, maar uitdagend."

Een meisje in een mannenwereld?

"Het programmeren kan inderdaad meer diversiteit gebruiken. Het is een mannenwereld geworden, doordat het mathematische de nadruk kreeg. Maar er is zoveel meer. De betekenis van nieuwe technologie in het dagelijks leven neemt snel toe. Toekomstige generaties worden helemaal omringd door mini-computers en software, tot in pennen en tandenborstels toe. Daarvoor heb je ontwikkelaars nodig uit allerlei disciplines, creatieve geesten."

Nadenken over hoe een hond een computer kan zijn?

"Dat is een meer filosofische oefening in mijn boek. Kinderen denken meestal aan een robothondje . Je wilt hen bewust maken van het verschil met een echt dier, de mogelijkheden van techniek en hoe we ons kunnen verhouden tot robots. Dat is trouwens cultureel bepaald. In Japan zag ik hoe mensen zonder gene zorgrobot Pepper omhelsden. Dan is technologie plots heel humaan.

"Het mooiste is om kinderen te laten fantaseren over oplossingen. Met een meisje had ik een heel gesprek over de mogelijkheden van een fietslampje met ingebouwde computer. Ze zag een fietsvakantie met haar vader voor zich, hoe de lamp de weg wees, zorgde voor verlichting in de tent én een film projecteerde. Dit denken heb je in de 21ste eeuw nodig. Zelf had ik er eerst geen woord voor, maar het blijkt computational thinking te heten."

Is dat iets voor op school of thuis?

"Mijn idee was spannende verhalen schrijven die tegelijkertijd speels dit systematisch denken oefenen. Ouder en kind, voor het slapen gaan, zo zag ik het voor me. Maar vooral vanuit het onderwijs is grote interesse en dat juich ik toe. Vernieuwing van het onderwijs - niet alleen Nederland, ook Finland is daar volop mee bezig - is onontkoombaar, wil je kinderen al jong digitale vaardigheden meegeven. Dat wordt net zo belangrijk als lezen en schrijven.

Geen mens springt uit zijn bed omdat bedrijven en politici roepen dat met nieuwe technologie het bruto nationaal product moet worden opgekrikt. Maar als een kind eenmaal de smaak te pakken krijgt..."

Meer lesprogramma's

De Hanzehogeschool Groningen lanceerde deze maand met twee jonge ondernemers Universe.IT. Ze ontwikkelen samen lesprogramma's op het gebied van informatietechnologie voor basis- en middelbare scholen. Studenten van de hogeschool gaan de lessen geven.

SLBdiensten, een bemiddelaar tussen softwarebranche en voortgezet onderwijs en mbo, gaat docenten trainen om de digitale vaardigheden bij hun leerlingen te vergroten. Doel: Betere aansluiting van jongeren op de arbeidsmarkt.

Oud-minister Tineke Netelenbos leidt de komende week de Europese campagne 'Get Online' om digitale vaardigheden (E-skills) te bevorderen. Op 500 locaties van het Digitaal Hulpplein kunnen mensen advies en cursussen krijgen.

In de Amsterdamse Indische buurt is een proef begonnen met Cyber Pi, naschoolse lessen in programmeren. Kinderen ( uit groep 8) maken gebruik van een speciaal voor het onderwijs ontworpen computer.

Buurtorganisatie Cybersoek, provider XS4All en de Universiteit van Amsterdam zijn bij het project betrokken. Het moet lesmateriaal opleveren voor basisscholen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden